U humela mushumoni nga murahu ha musi wo fhola COVID-19

Vho Allison Cooper

Vha nga hnga h umelaumela  lini  lini mushumoni arali vho mushumoni arali vho itwa ndingo vha wanala itwa ndingo vha wanala vha na tshitzhili tsha corona (vha na tshitzhili tsha corona ( CO-COVID-19VID-19)? Tshiimiswa tsha Lushaka)? Tshiimiswa tsha Lushaka tsha Malwadze a Phirela tshi na tsha Malwadze a Phirela tshi na phindulo dzine vhone vha dzi ṱoḓa. phindulo dzine vhone vha dzi ṱoḓa.
Musi ndo itwa ndingo nda wana uri Musi ndo itwa ndingo nda wana uri ndi na tshitzhili tsha ndi na tshitzhili tsha COVID-19COVID-19 , ndi , ndi tea u dzula tshifhinga tshingafhani tea u dzula tshifhinga tshingafhani ndo ḓikhethela thungo?ndo ḓikhethela thungo?Vhathu vhe vha itwa ndingo Vhathu vhe vha itwa ndingo vha wanala vha na tshitzhili tsha vha wanala vha na tshitzhili tsha COVID-19COVID-19 , fhedzi vha si vhe na , fhedzi vha si vhe na tsumbadwadze, vha tea u dzula tsumbadwadze, vha tea u dzula vho ḓikhethela thungo hayani kana vho ḓikhethela thungo hayani kana kha tshifhaṱo tsha muvhuso tshi kha tshifhaṱo tsha muvhuso tshi ṱhogomelaho vho kavhiwaho lwa ṱhogomelaho vho kavhiwaho lwa maḓuvha a 10, u bva nga ḓuvha maḓuvha a 10, u bva nga ḓuvha ḽe vha ṱanganedza mvelelo dzavho ḽe vha ṱanganedza mvelelo dzavho dza ndingo dza uri vha na tshitzhili dza ndingo dza uri vha na tshitzhili tsha tsha coronacorona . . Avho vhane vha vha na tsumbad Avho vhane vha vha na tsumbad wadze dzi songo kalulaho vha tea u wadze dzi songo kalulaho vha tea u dzula vho ḓikhethela thungo hayani dzula vho ḓikhethela thungo hayani kana kha tshiimiswa tshi ṱhogomela kana kha tshiimiswa tshi ṱhogomela ho vho kavhiwaho tsha muvhuso  ho vho kavhiwaho tsha muvhuso  lwa maḓuvha a 10, u bva ḓuvha ḽe lwa maḓuvha a 10, u bva ḓuvha ḽe vha thoma u vha na tsumbadwadze.vha thoma u vha na tsumbadwadze.
Avho vha re na vhulwadze ho Avho vha re na vhulwadze ho kalulaho, vhane vha tea u ya sibad kalulaho, vhane vha tea u ya sibad ela, vha tea u dzula vho ḓitkhethela ela, vha tea u dzula vho ḓitkhethela thungo lwa maḓuvha a 10, u swika thungo lwa maḓuvha a 10, u swika vha tshi vha khwiṋe nahone vha sa vha tshi vha khwiṋe nahone vha sa tsha ṱoḓa gesedungi (okisidzheni).tsha ṱoḓa gesedungi (okisidzheni).
Muthu ane a vha na vhulwadze Muthu ane a vha na vhulwadze ha ha COVID-19COVID-19  u fhirisela hani vhul  u fhirisela hani vhul wadze kha vhaṅwe?wadze kha vhaṅwe?U ya nga Minisṱa wa Mutakalo U ya nga Minisṱa wa Mutakalo Dokotela Vho Zweli Mkhize, vho Dokotela Vho Zweli Mkhize, vho sumbedza uri vhathu vhanzhi vhane sumbedza uri vhathu vhanzhi vhane vha vha na vhulwadze hu songo vha vha na vhulwadze hu songo tou kalulaho vha nga phaḓaladza tou kalulaho vha nga phaḓaladza vairasi vhukati ha maḓuvha a sumbe vairasi vhukati ha maḓuvha a sumbe u swika kha a 12. Naho zwo ralo, u swika kha a 12. Naho zwo ralo, vhathu vhane vha lwalesa vha na vhathu vhane vha lwalesa vha na khonadzeo ya u pfukisela vairasi khonadzeo ya u pfukisela vairasi kha vhaṅwe lwa tshifhinga tshilapfu.kha vhaṅwe lwa tshifhinga tshilapfu.
Ndi a tea u dovha nda itwa Ndi a tea u dovha nda itwa dziṅwe ndingo dza dziṅwe ndingo dza COVID-19COVID-19 , , u khwaṱhisedza uri a thi tshe na u khwaṱhisedza uri a thi tshe na tshitzhili tsha corona, musi ndi sa tshitzhili tsha corona, musi ndi sa athu humela mushumoni?athu humela mushumoni?Hai. U dovha  u ita ndingo kha Hai. U dovha  u ita ndingo kha vhathu  vhe vha sa tou lwalesa nga vhathu  vhe vha sa tou lwalesa nga tshitzhili nahone vho fhola a zwi tshitzhili nahone vho fhola a zwi themendelwi. themendelwi.
Muthu u dzhiwa o lugela u vhuyela Muthu u dzhiwa o lugela u vhuyela mushumoni na u bva kha zwa u mushumoni na u bva kha zwa u khethelwa thungo arali hu si tshe khethelwa thungo arali hu si tshe na khonadzeo dza u pfukisela na khonadzeo dza u pfukisela vhaṅwe. Izwi zwi amba uri vho vha vhaṅwe. Izwi zwi amba uri vho vha na tsumbadwadze dzavho dza u na tsumbadwadze dzavho dza u thoma kha maḓuvha a 10 o fhiraho thoma kha maḓuvha a 10 o fhiraho nahone vha sa athu dovha vha vha nahone vha sa athu dovha vha vha na tsumbadwadze dzifhio na dzifhio na tsumbadwadze dzifhio na dzifhio lwa maḓuvha a henefha kha mararu.lwa maḓuvha a henefha kha mararu.
Fhethu hunzhi, vhashumi vha nga Fhethu hunzhi, vhashumi vha nga vhuya mushumoni vha songo dovha vhuya mushumoni vha songo dovha vha itwa ndingo hafhu arali:vha itwa ndingo hafhu arali:
• Vho khunyeledza maḓuvha a 10 • Vho khunyeledza maḓuvha a 10 a khombekhombe a khwaranthini a khombekhombe a khwaranthini kana u ḓikhethela thungo.kana u ḓikhethela thungo.
• Avho vhe vha vha na tsumbad • Avho vhe vha vha na tsumbad wadze dzi songo kalulaho kana wadze dzi songo kalulaho kana dzo kalulaho vha itwa ṱhaṱhuvho dzo kalulaho vha itwa ṱhaṱhuvho ya zwa dzilafho.ya zwa dzilafho.
• Vha isa phanḓa na maitele a • Vha isa phanḓa na maitele a tsiravhulwadze nga vhone vhaṋe tsiravhulwadze nga vhone vhaṋe na zwa u sia tshikhala vhukati ha na zwa u sia tshikhala vhukati ha muthu na muṅwe.muthu na muṅwe.
• Mutholi u vhea iṱo vhashumi u • Mutholi u vhea iṱo vhashumi u vhona uri a vha khou dovha vha vhona uri a vha khou dovha vha lwa.lwa.
• Vha ambara masiki, u bva nga • Vha ambara masiki, u bva nga datumu ye vha wanwa uri vha datumu ye vha wanwa uri vha na vhulwadze lwa maḓuvha a na vhulwadze lwa maḓuvha a henefha kha 21.henefha kha 21.
Ndo itwa ndingo nda wanala ndi na Ndo itwa ndingo nda wanala ndi na tshitzhili tsha corona fhedzi ndi kha tshitzhili tsha corona fhedzi ndi kha ḓi vha na tsumbadwadze. Zwino ndi ḓi vha na tsumbadwadze. Zwino ndi ite mini?ite mini?Zwi a konadzea u wana mvelelo Zwi a konadzea u wana mvelelo dza ndingo  dza uri a vha na tshitzhili dza ndingo  dza uri a vha na tshitzhili tshatsha corona corona  fhedzi zwi si zwone. Izwi  fhedzi zwi si zwone. Izwi zwi amba zwauri ndingo dzavho dza zwi amba zwauri ndingo dzavho dza u thoma dzi nga sumbedza uri a vha u thoma dzi nga sumbedza uri a vha na tshitzhili, fhedzi vha nga itwa na tshitzhili, fhedzi vha nga itwa ndingo vha wana uri vho kavhiwa ndingo vha wana uri vho kavhiwa nga tshitzhili tsha nga tshitzhili tsha coronacorona  nga mu  nga mu rahu. Arali vha isa phanḓa na u vha rahu. Arali vha isa phanḓa na u vha na tsumbadwadze dza na tsumbadwadze dza COVID-19COVID-19 kha vha kwamane na mushumi wa kha vha kwamane na mushumi wa ndondolamutakalo o zwi gudelaho.ndondolamutakalo o zwi gudelaho.
Arali ndi tshi kha ḓi sumbedza tsum Arali ndi tshi kha ḓi sumbedza tsum badwadze maḓuvha a 10 o no fhira?badwadze maḓuvha a 10 o no fhira?Zwo ḓowelea uri vhalwadze vha Zwo ḓowelea uri vhalwadze vha ya isa phanḓa na u vha na tsumbad ya isa phanḓa na u vha na tsumbad wadze lwa maḓuvha a fhiraho 10. wadze lwa maḓuvha a fhiraho 10.
U fhola lwa tshoṱhe zwi nga dzhia U fhola lwa tshoṱhe zwi nga dzhia vhege dzo vhalaho. Arali vha tshi vhege dzo vhalaho. Arali vha tshi kha ḓi vha na tsumbadwadze, kha kha ḓi vha na tsumbadwadze, kha vha wane ngeletshedzo dzi bvaho vha wane ngeletshedzo dzi bvaho kha mushumi wa ndondolamutakalo kha mushumi wa ndondolamutakalo o zwi gudelaho.o zwi gudelaho.
U wana mafhungo nga vhuḓalo nga ha COVID-19 , kha vha dalele webusaithi ya Tshiimiswa tsha Lushaka tsha Malwadze a Phirela kha www.nicd.ac.za, webusaithi ya mahala ya COVID-19  kha coronavirus .datafree.co, kha vha founele nomboro ya Luṱingo thwii lwa COVID-19 kha 0800 029 999 kana vha rumele WhatsApp  kha0600 12 3456.