
Ku tlhelela entirhweni endhaku ka ku hola eka COVID-19

Allison Cooper

Xana u nga tlhele la rini entirhweni loko u kamberiwile u kumeka u ri na khoronavha-yirasi (COVID-19)? National Insti tute for Communicable Diseases  yi na tinhlamulo leti u ti dingaka.
  Loko ndzi kamberiwile ndzi Loko ndzi kamberiwile ndzi kumeka ndziri na kumeka ndziri na COVID-19COVID-19 , xana , xana ndzi fanele ku tshama nkarhi wo ndzi fanele ku tshama nkarhi wo leha ku fika kwihi eka ndhawu yo leha ku fika kwihi eka ndhawu yo khetela etlhelo?khetela etlhelo?Vanhu lava va kamberiwaka va kumeka va ri na COVID-19 , kambe vangari na swikombeto, va fanele ku tshama eka ndhawu yo khetela etlhelo ekaya kumbe eka ndhawu yo khetela etlhelo ya mfumo ku ri-ngana 10 ra masiku, kusukela hi siku leri va kumaka mbuyelo wa vona wo komba leswaku va na vuvabyi.Lava va nga na swikombeto swoka swi nga tikanga va fanele ku tshama eka ndhawu yo khetela etlhelo ekaya kumbe eka ndhawu yo khetela etlhelo ya mfumo kuringana 10 ra masiku, kusukela hi siku leri swikombeto swi sungulaka ha rona.Lava va nga na vuvabyi byo tika, lava va faneleke ku yaexibedhlele, va fanele ku tshama eka ndhawu yo khetela etlhelo kuringana 10 ra masiku, ku fika loko va antswa naswona va nga ha lavi moyatenga.
Xana munhu loyi a nga naXana munhu loyi a nga naCOVID-19COVID-19  a nga hundzisela a nga hundziselavuvabyi njhani eka van'wana?vuvabyi njhani eka van'wana?Kuya hi Holobye wa Rihanyo Zweli Mkhize, vanhu votala lava va nga na ntluleto wo ka wu nga tikanga va nga hangalasa xitsongwatsongwana ku ringana exikarhi ka nkombo ku ya eka 12 wa masiku.
Hambiswiritano, vanhu lava va vabyaka ngopfu va nga tluleta na ku kota ku hundzisela xitsongwa-tsongwana eka van'wna ku ringana nkarhi wo leha.Xana ndzi fanele ku kamberiwa Xana ndzi fanele ku kamberiwa COVID-19COVID-19  nakambe, ku komba  nakambe, ku komba leswaku a ndzi na yona, ndzi ngasi leswaku a ndzi na yona, ndzi ngasi tlhelela entirhweni?tlhelela entirhweni?E-e. Ku kambela nakambe vanhu lava va nga va na vuvabyi byoka byi nga tikanga naswona va horile a swi bumabumeriwi. Munhu u voniwa a nga ri na khombo ku tlhelela entirhweni na ku huma eka ku khetela etlhelo loko va nga ha tluleti vuvabyi. Leswi swi vula leswaku va vile na swikombeto swo sungula eka masiku mo hundza 10 lama ma nga hundza naswona a va se va na swikombeto swihi kumbe swihi kuringana masiku manharhu.Hi kanyingi, vatirhi va nga tlhelela entirhweni va nga kamberiwanga nakambe loko:
• Va hetile 10 ra masiku yo boha ya nhlambulo kumbe ku tikhetela etlhelo.• Lava va nga va na swikombeto swale henhla kumbe swo tika va va eka nkambisiso wa vutshunguri.• Va ya emahlweni va endla vutibasisi na ku siya mpfhuka
 exikarhi ka vanhu.• Muthori u landzelerisa mutirhi ku tiyisisa leswaku a nga tlheleli endhaku.• Va ambala xipfalaxikandza, ku sukela eka siku va nga kuma leswku va na vuvabyi ku ringana 21 wa masiku.Ndzi kamberiwile ndzi kumeka ndzi ngari na vuvabyi kambe ndza hari na swikombeto. Ku humelela yini sweswi?Swa humelela ku kuma mbuyelo woka wu ngari wona wo komba leswaku munhu u hava vuvabyi. Leswi swi vula leswaku nkambelo wa wena wo sungula wu nga ko-mba ku pfumala vuvabyi, kambe u nga kamberiwa u kumeka u ri na vuvabyi endhaku ka nkarhi. Loko u ya emahlweni u va na swikombeto swa COVID-19  tihlanganisi na muhlayisi wa rihanyo wa wena wa phurofexinali.
Loko ndzo va ndza ha komba Loko ndzo va ndza ha komba swikombeto endhaku ka 10 ra swikombeto endhaku ka 10 ra masiku ke?masiku ke?Swi tolovelekile kuva vavabyi va ya emahlweni va va na swikombeto nkarhi wo leha ku hundza 10 ra masiku. Ku hola hi ku hetiseka swi nga teka mavhiki mo hlaya.
Loko wa ha ri na swikombeto, lava switsundzuxo kusuka eka muhlayisi wa wena wa rihanyo wa phurofexinali.
Ku kuma vuxokoxoko byo tala hi COVID-19 , endzela webusayiti ya National Institute for Communicable Diseases’ eka www.nicd.ac.za, webusayiti ya mahala ya COVID-19  eka coronavirus.datafree.co, foyinela nomboro ya xilamulela mhangu ya COVID-19  eka 0800 029 999 kumbe u rhumela WhatsApp  eka 0600 12 3456