Ilunga lesiqhema sabacimimlilo u-Juliet ucoca indabakhe 

Dale Hes 

ABANTU ABASIKAZI kufuze bavuthe umlilo, kutjho umcimimlilo.
Umcimimlilo osese-mutjha uVuyise-ka Arendse (26) uyingcenye yesiQhema sika-Juliet, ekusiqhema sokuthoma sabacimimlilo abababantu abasikazi bodwa eSewula Afrika.  Amandlakhe nokuzimisela kwakhe ukuzakhela igama ekorweni yabacimimlilo eyande ngabantu abaduna kuyihlohlomezela yamambala kibo boke abantu abasikazi.
U-Arendse wakhulela edrojaneni leTjingalanga Kapa i-Beaufort West. Wathi nakaqeda isikolo walinga ukufunda ekholeji ethileko e-Oudtshoorn, kodwana wabuye wabona kungcono abuyele ekhaya ayokondla umndenakhe. Wakhe wasebenza esuphamakethe kwesikhatjhana, wase ukarwa msebenzi wokucima umlilo.
 “Ngabona abacimimlilo bembethe ijinifomu neenlori ezikulu ezibovu.  Ngakareka khonokho, ngabe ngafuna ukwazi ngcono ngomsebenzi loyo,” kutjho u-Arendse.  U-Arendse wayengomunye weemfundiswa zeZiko leze-Fundo lokuthuthukisa ilutjha i-Chrysalis Academy likarhu-lumende weTjingalanga Kapa ngomnyaka wee-2016.  Ngemva kwehlelweli ngomnyaka wee-2016, wasebenza esiteyitjhini seencimamlilo e-Beaufort West, arhola i-R1 900 kwaphela ngenyanga. Kodwana-ke nyakenye wathola ithuba elalivezwe ngebakwa-NCC Environmental Services.“Ngangifundisa e-Chrysalis Academy lokhuya i-NCC nayifika izokukhulumisana nabafundi ngethuba lokwenza iimbawo zokufundela ukuba bacimimlilo bokuthoma babantu abasi-kazi bodwa. Nanyana ngangingasi ngomunye wabafundi, kodwana nganginekareko, ngalokho-ke ngenza isibawo sokufundiselwa lomsebenzi; bangithatha,’’ kuhlathulula u-Arandse. U-Arendse wafundiselwa umsebenzi, owawuhlanganisa ukufunda eencwadini nokwenza lokho umuntu akufundileko ngokucinywa komlilo. “Ngafunda okunengi. Enye yezinto engangingazazi ku-kuthi kunabacimimlilo ababe-qalene nomsebenzi wokucima umlilo wommango. Phambilini ngangicabanga ukuthi abacimimlilo babesebenza emadrobheni kwaphela, bacima umlilo emakhiweni,” utjho anaba.  “Ngezwa ngithakase khulu, khulu khulu ngoba ngathi nangitjela abantu ukuthi ngifuna ukuba mcimimlilo, abanengi babo bangitjela ukuthi angeze ngakghona ngoba ngimumuntu omsikazi begodu angeze ngajamelana nomsebenzi onjalo. Lokho-ke kwangitjhotjholoza ukuthi ngibatjengise ukuthi mbala ngingakghona ukuwenza lomsebenzi, hayi ngizenzela mina kwaphela, kodwana ngingawenzela abantu abasi-kazi boke beSewula Afrika.” U-Arendse uthi kwaba sitjhi-jilo esikhulu ukucima kwakhe umlilo wokuthoma omkhulu e-Noordhoek, kodwana lokho kwamsiza kwamambala. “Ngangithoma ukusebenza imini nobusuku, ngithoma nokusebenza nabacimimlilo abaduna bodwa. Ngadinwa, ngatjha ngaphakathi  kwezambatho zokuzivikela zabacimimlilo, kodwana sawuqeda umsebenzi, begodu leyo pumelelo yaba mnandi khulu ngemva kwalokho.”  U-Arendse ukhuthaza abantu abasikazi beSewula Afrika ukuthi bangathomi bazinyaze.  “Ningahlathu-lulwa ngalokho okutjhiwo babantu ukuthi ningakghona ukukwenza namkha angeze nakghona ukukwenza.”  v*Ukuthola amanye amathuba eza nebakwa-NCC Environmental Services, landela ikhasi labo leFacebook . Ungafowunela naku021 702 2884 (eKapa),  010 007 5272 (e-Gauteng), naku031 003 2964 (KwaZulu-Natala) namkha ku041 101 1033 (ePuma-langa Kapa). Umcimimlilo osese mutjha uVuyiseka Arendse uyingcenye yesiqhema sokuthoma sabacimimlilo abababantu abasikazi kwaphela ababalwa eSewula Afrika. “Women of South Africa, be proud of what you  have achieved.”Isithombe: Alistair Burt NCC Environmental Services