Muswa wa rabulasi o ṱanganedza thikhedzo ya COVID-19 

Silusapho Nyanda

RABULASI  wa Kapa Vhukovhela ane a khou bvelela ndi muṅwe wa vhavhuelwa vha Tshikwama tsha Ndiliso ya Tshitzhili tsha Corona  tsha muvhuso.
Nomagcinandile  Suduka wa miṅwaha ya 27 u khou alusa lupfumo na ifa ḽa muṱa wa hawe nga u bindu dza kha zwa vhulimi.
Muṋe wa 4 U and 4 Me Pri mary Cooperative  ngei kusini kwa Mooiplaas o ṱanganedza thikhedzo i bvaho kha Tshi-kwama tsha Ndiliso ya Tshitzhili tsha Corona  (CO-VID-19) tsha Muhasho wa Mveledziso ya  Mahayani, Mbuedzedzo ya Mavu na zwa Vhulimi u itela bulasi yawe ya miroho, zwifuwo na makumba.
Muhasho wo ṋetshedza R1.2 biḽioni ya dzivoutshara kha vhorabulasi vhane vha vha na ṱhoḓea.
Suduka o amba uri voutshara dzi ḓo mu thusa u alusa sia ḽa vhubveledzi ha makumba ḽa bindu ḽawe. “Ndo ṱanganedza voutshara tharu dza ṱhanganyela ya R19 000. Voutshara ya R12 000 ya u renga khuhu dza makumba dza 100, vou-tshara ya R6 500 ya u renga zwiḽiwa na voutshara ya R500 ya u renga mishonga.”O thoma bulasi yawe ya u bveledza makumba nga u fusha khuhu dza hayani nga zwiḽiwa zwa u alusa khuhu dzi no khou alamela, zwine zwa konisa u bveledza makumba nga khuhu dzi songo gombiwa. Khuhu dzawe dza 50 zwa zwino dzi bveledza makumba a 50 nga ḓuvha ane a a rengisa vhege iṅwe na iṅwe.
Suduka, ane a fuwa mbudzi dza 73, nngu dza 25 na kholomo dza 25, o thoma zwa vhulimivhufuwi nga 2015 nga murahu ha musi o wana Ṱhanziela ya N6 ya Public Management kha Gudedzi ḽa Vhugudisi ya Ikhala na kha Gudedzi ḽa Vhugudisi na Pfu-nzo ya Mushumo wa Zwanḓa. Musi o vhona uri shangoni a hu na zwikhala zwinzhi zwa mushumo, o humbula u dzhia vhuḓifhinduleli ha bulasi u unḓa muṱa wa hawe a i shandukisa ya vha bindu ḽi bveledzaho mbuelo.Suduka o amba uri: “Ro alu wa ri tshi ita zwa vhurabulasi, zwo ralo nga murahu ha musi ndo ṱhaphudza ngudo dzanga ndo humbula u vha rabulasi u fhirisa zwa u ya u ṱoḓa mu-shumo.” Hezwi zwo sumbedza u vha tsheo yo ṱuṱuwedzwaho, sa i zwi o alusa mbudzi na kholomo dzo vhalaho.
Bulasi ya miroho ya hekithara dza rathi ya Suduka i bveledza mavhele, maḓabula, eregisi na ṋawa. Mavhele a ṱavhiwa kha hekithara nṋa, maḓabula kha hekithara nthihi ngeno eregisi na ṋawa zwi tshi ṋekana hekithara yo salaho.
Suduka o guda zwinzhi kha COVID-19 , nga maanḓa zwa uri ndaka dzawe dza nṱhesa ndi zwanḓa zwawe na u shuma nga maanḓa. 
  Nomagcinandile Suduka o shandukisa bulasi ya u unḓa muṱa wa hawe ya vha bindu ḽiṱuku.
