N’wamapurasi lontsongo a kuma nseketelo wa COVID-19

Silusapho Nyanda

N’WAMAPURASI loyi a ha taka wa le Kapa-Vuhumadyambu hi un’wana wa vavuyeriwa va Nkwama wa Mphalalo wa Khoronavhayirasi wa mfumo.
Nomagcinandile  Suduka (27) u  kurisa ndzhaka ya ndyangu wa ka vona na rifumo hi ku vekisa eka vurimi.
N’wini wa 4 U na 4 Me Primary Cooperative emu gangeni wa Mooiplaas u kumile nseketelo kusuka eka Nkwama wa Mphalalo wa Khoronavhayirasi (CO-VID-19) wa Ndzawulo ya Vurimi, Antswiso wa Misava na Nhluvukiso wa Matiko-xikaya wa purasi ra yena ra matandza, swifuwo na matsavu.
Ndzawulo yi nyikile tivhawuchara leti nga na nkoka wa R1.2 wa tibiliyoni eka van’wamapurasi lava dingaka.
Suduka u vula leswaku tivhawuchara ta yena ti ta n’wi pfuna ku kurisa tlhelo ra ku endliwa ka matandza ra bindzu ra yena. “Ndzi kumile tivhawuchara tinh arhu leti endlaka R19 000. Vhawuchara ya R12 000 yo xava 100 ra tihuku to tshikela matandza, vhawuchara ya R6 500 yo xava swakudya swa tihuku na vhawuchara ya R500 yo xava mirhi.” U sungurile purasi ra yena ra ku endla matandza hi ku phamela tihuku ta ka vona ta xintima hi swakudya swa tihuku to tshikela matandza, leswi swi endlaka leswaku tihuku ti tshikela matandza ti nga hlanganangi na tihuku ta xinuna. Sweswi tihuku ta yena ta 50 ti humesa 50 wa matandza siku na siku, lama a ma xavisaka vhiki na vhiki. Suduka, loyi a tlhelaka a fuwa timbuti ta 73, 25 wa tinyimpfu na 25 wa tihomu, u sungurile vurimi hi 2015 endzhaku ka loko a kumile Xitifikheti xa yena xa N6 xa Public Management  kusuka eka Ikhala Training and Vocational Education and Training College. Endzhaku ka ku lemuka leswaku a ku nga ri na swivandlanene swa mitirho swo tala le handle, u kunguhatile ku teka purasi ra ka vona ro tihanyisa a ri cinca ri va bindzu ro vuye-risa. Suduka u vula leswaku: “Hi kurile hi karhi hi titoloveta swa mapurasi, hikwalaho endzhaku ka loko ndzi thwasile ndzi kunguhatile ku endla vurimi handle ko lava ntirho.” Leswi swi tikombile kuri xiboho xa nhlohlotelo, tanihiloko a kurisile nhlayo ya timbuti na tihomu.
Purasi ra Suduka ra tihe-kitara ta tsevu ra matsavu ri humesa mavele, mazambhala, swibalakatsa na tinyawa.
 Mavele ma byariwa eka tihekitara ta mune, mazambhala eka hekitara yin’we, naswona swibalakatsa na tinyawa swi byariwa eka he-kitara yin’we leyo hetelela.
Suduka u dyondzile swo tala kusuka eka COVID-19 , ngo-pfungopfu leswaku rifuwo ra yena lerikulu i mavoko ya yena na ku tirha hi matimba.
Nomagcinandile Suduka u cincile purasi ra ka vona ro tihanyisa ri va bindzu leritsongo.




