Umlimi lomncane utfola lusito lweCOVID-19

Silusapho Nyanda

 UMLIMI losafufusa waseMpumalanga Kapa ungulomunye walabazuzile Esikhwameni Selusito Lweligciwane leCorona sahulumende.
Nomagcinandile  Suduka (27) ukhu lisa ligama nemno tfo wemndeni wakubo nge-kusisa kutekulima.
Umnikati we4 U and 4 Me Primary Cooperative esigodzini saseMooip laas watfola kwesekelwa lokuvela Kusikhwama Selusito Lweligciwane leCorona  (COVID-19) Selitiko Letekulima, Lekubuyiselwa Kwemhlaba Nelekutfutfu-kisa Tindzawo Tasemakhaya selipulazi lakhe lemacandza, lemfuyo nelemifino.
Litiko likhiphe emavawu sha lalingana R1.2 emabhili yoni kubalimi labanesidzi-ngo.
Suduka utsi ivawusha ya-khe itamsita kutsi akhulise incenye yelibhizinisi lakhe lekukhicita emacandza. “Ngatfola emavawusha lamatsatfu elinani selilo-nkhe leliR19 000. Ivawusha yelinani leli-R12 000 yeku-tsenga tinkhukhu letitalela emacandza leti-100, ivawusha yelinani leli-R6 500 ye kutsenga kudla nevawusha ye-R500 yekutsenga imitsi.”Wacala lelipulazi lakhe lekukhicita emacandza ngekunika tinkhukhu takubo tendzabuko kudla lokukhulisa kutalela emacandza, lo kutenta tikhicite emacandza ngaphandle kwekuhlangana nelichudze. Tinkhukhu takhe leti-50 nyalo tikhicita emacandza la-50 ngelilanga, lawatsengisa njalo ngeliviki.
Suduka, lobuye abe ngu mlimi wetimbuti leti-73, timvu leti-25 netinkhomo leti-25, wacala kuba ngu-mlimi ngemnyaka we-2015 emva kwekutfola Sitifiketi se-N6 sePublic Management lasitfola e-Ikhala Training and Vocational Education and Training College. Emva kwekubona kutsi kute ema-tfuba ekutfola umsebenti, watsatsa sincumo sekutsa-tsa lipulazi lakubo lebelilima kancane waligucula labalibhizinisi lelinenzuzo. Suduka utsi: “Sikhule senta umsebenti webulimi, ngako-ke emva kwekutfola ticu ngitsetse sincumo sekuba ngumlimi kunekutsi ngibuke umsebenti.”Loku kube sincumo lesikhutsatako, njengoba bekasakhulise timbuti netinkhomo letinengi.
Sivandze saSaduka lesi mahektha lasitfupha sikhi-cita ummbila, emazambane, emaphizi nemabhontjisi. Ummbila uhlanyelwe kumahektha lamane, emazambane kuhektha yinye kwatsi emaphizi nemabhontjisi abelana ngehektha yekugcina.
Suduka ufundze lokunyenti ku-COVID-19 , kakhulu kutsi lokubaluleke kakhulu ngiletandla takhe nekusebenta kwakhe ngekutikhandla.
 Nomagcinandile Suduka ugucule lipulazi lakubo lelilima kancane laba libhizinisi lelincane.


