Sakha Ipilo Engcono  

vukuzenzele unnamed


USilondiwe Magwaza, onama-23 weminyaka,  odabuka KwaNongoma, KwaZulu-Natala weqe iinqabo ezinengi wayokuphumele lisa ibhudango lakhe lokuba mphathi wegontraga. USilondiwe wakhulelaendaweni enganawo  umthangalasisekelo; lokho-ke kwamkhuthaza ukuthi afune iindlela ezitja zokuphakamisa umphakathi wangekhabo. Namhlanje selalilunga lokuthoma lomndeni wakwabo elithole iziqu zeyunivesithi.  USilondiwe uthole iziqu zakhe eYunivesithi ye-Witwatersrand eemfundweni zamagontraga  ngomnyaka wee-2019.
“Mtlhago ngomthangala sisekelo KwaNongoma, be godu nokutholakala kwawo kukhamba buthaka khulu. Ngathi nangiqala zoke ii-ntjhijilo eziqalene nendawo yangekhethu, ngakhuthazeka ukuthi ngenze okuthileko okuphathelene nezokwakha (amagontraga) kobanyana ngizokuba ngomunye waba-ntu abatjhugulula ubujamo bezinto kilendawo,” utjho ahlathulula.
 Azange kube lula ukuthola iziqu zakhe zefundo. USilondiwe uthi kwakubudisi ukubeka ingqondwakhe epheleleko eencwadini zakhe ngoba wayesolo ahlubayezwa yindaba yemali yokumfundisa. Kwathi khonapho kwavela i-Ejensi ESekela UmThangalasisekelo KaMasipaladi (i-MI SA), yamsiza.  “Ngangihlala ngibalabala ngendaba yemali yokubha-dela iimfundo zami njengoba ngimumuntu obuya ekhaya elinganamali nje. Lokho-ke kwenzeka bekwaba mnyaka wee-2018, mhlazana ngithola umfundalize we-MISA.  Lokhu-ke kwangisiza nga-kghona ukuqeda iziqu zami ngaphandle kokubalabala ukuya phambili. Bangibhadelela koke, mina kwakufuze ngiqalane neemfundo zami nje kwaphela,”  yatjho ingezelela intombi yakwaMagwaza. USilondiwe ungomunye wamakhulukhulu wabafundi adlule emahlelweni we-MISA wokuthuthukisa ilutjha. Amahlelo la asekela ngemali abe asekele nabafundi ukuthola umsebenzi nabaqeda ukufunda. “Ngangilindele isikhathi sokwethweswa kwethu iziqu ngethemba elihle. Ukwethweswa kwami iziqu kwakuzokuba yinto ekulu ngoba ngangiyokuba ngewokuthoma ekhaya ukufunda ngithole iziqu. Nanje ngisathemba ukuthi useza  kuba khona umnyanya wethu woku -thweswa iziqu, kowana angeze kukghonakale ngenca yobu-lwele obehlileko bengogwana yecorona  engumabhubhisa,” utjho araga.
Ibubulo lamagontraga lande ngamadoda.  “Kesinye isikhathi abantu abasikazi benziwa ukuthi bazinyaze ngoba ikghono labo lokwenza itjhuguluko liyazazeka. Kesinye isikhathi amezwi wabo awalalelwa, “Nanyana kunjalo, nga khetha wona umsebenzi wamagontraga wokwakha ngoba ngikholwa ukuthi nginawo amandla wokuletha amatjhuguluko ebubulweni lamagontraga wokwakha bengenze nobungcono lapho bufuneka khona. Ngibone abantu abasikazi kilelibubulo bakhuphuka bayokufika eenkhundleni eziphezulu begodu babe namandla. Ngi-kholwa ukuthi nami ngingakghona,” utjho ngesibindi . USilondiwe uthokoza i-MISA ngesizo layo elimenze waba sifundiswa sokuthoma ngakwabo.
Imifundalize ye-MISA ikhangiswa kuwww.misa.gov.za ukusukela ngoKhukhula-mungu, kuFacebook @MISA_CoGTA kunye nakuInstagram @MISA_CoGTA.





