Asivikele Besisekele Abentwana Bethu

vukuzenzele unnamed

ILanga LokuVikelwa  KwabeNtwana LamaZwe NgamaZwe, eli gidingwa ephasini loke mhlana ama-3 kuMgwe ngweni, kunqotjhwe ngalo ukuphakamisa amalungelo wabentwana nehlalakuhle yabo. Ngokufanelekileko, libuye godu libe liLanga LabaBelethi ePhasini Zombele le ngaphasi kweHlangano yeenTjhaba eziBumbeneko (i-UN), ekuhlonitjhwa ngalo ukuzibophelela kwababelethi nabatjheji ngehlalakuhle yabentwana.
Ngifuna ukuthokoza iingidi gidi zababelethi, abogogo na bobamkhulu kunye nabatjheji eSewula Afrika yoke abasolo basenza umsebenzi oqakathekileko wokukhulisa abentwana, abazizakhamuzi ezisakhulako zelizwe lekhethu.  Ukukhuthazwa, ukusekelwa nokuvikelwa kwabentwana babelethi babo nabatjheji kuqakathekile eku thakaseni kwabo nepumele lweni yangomuso.Mhlana li-1 kuMgwengweni ilizwe lekhethu lingene esigabeni esitjha sokulwa nengo gwana i-corona. Imisebenzi eminengi yezomnotho neyezokuhlalisana komphakathi ibuyele ekusebenzeni, hlangana nayo kubalwa nokubuyela esikolweni ngeengaba.Sithe sithatha indlela yokubuyisela izinto endimeni kancani kancani, ngokulandela iinluleko zabososayensi bekhe thu nangokukhanyiselwa bu jamo bamambala bokwenzeka kwezinto ebantwini kunye na ngokubonisana nababelani.Eemvekeni ezimbalwa ezidlulileko, njengoba besilungiselela ukubuyela esikolweni, sibe nemikhulumiswano enabileko netjhujileko nabo boke abalimindima kezefundo. Lokhu-ke kusikhanyisele indlela esikhamba ngayo kilomse benzi omaphorodlha nobudisi.
 Ababelani abambadlwana – ekubalwa hlangana nabo abotitjhere nababelethi – bezwakalise ukungaphatheki kwabo kuhle ngobujamo beenkolo ezinengi bokulungela ukuvula. Sibalalele, siyayamukela imibo nwabo ngalokho-ke besithatha namagadango wokutjheja lokho abalila ngakho nokuqalelela iimphakamiso zabo.
 Kuyezwakala ukuthi ababelethi abanengi nabatjheji banemibono engafaniko ngalesisikhathi ngokuvulwa kweenkolo. Kuyacolisa ukuzwa ukuthi abentwana bazakubu yela esikolweni bayokuraga ifundwabo ngemva kokuhlala isikhathi eside bangekho ema tlasini weenkolweni nema holweni lapho bafundiselwa khona emazikweni wezefundo ephakemeko. Abentwana besikolo bamajadu balulukela uku buyela esikolweni bayokubona abangani nabotitjhere babo.
 Kodwana-ke kunevalo nokuzaza ebabelethini, ebafundisini beenkolweni nebafundini ngokwabo.Ababelethi bafuna ukuqinisekiswa ngokuthi kuthethwe amagadango afaneleko woku-vikela abafundi ngokwaneleko. Ukuphepha kwezakhamuzi zethu zangomuso kezamaphilo nemzimbeni yazo akusiyinto ekumele kuphikisanwe ngayo. Lokhu kuliqalontanzi lethu singurhulumende.
Njengoba silungiselela ukuvula iinkolo namaziko wefundo ephakemeko ngokweengaba nje,  iimphathimandla kezefundo zisebenze khulu zilu ngisa amahlelo wezamaphilo newezokuphepha. Iinkolo zoke sezinikelwe imitlolo yeka mbiso yokusebenza ekumele ilandelwe ekuragweni kwemisebenzi ethileko eenkolwenezi kilobubujamo bezinto. Leka mbiso yokusebenza ekukhu lunywa ngayo imalungana nokufundiswa nokujayezwa kweemphathiswa ezikhanyisa/ezipopola abantu, amahlelo wokubuyisela izinto endimeni nokuhlela amatlasi ngobutjha kuzokuphunyeleliswa ihlelo lokuhlala ngokuqalangana.
 Siragela phambili ngomsebe nzi wokudiliva ipahla yokuvike la umzimba nokuqinisekisa uku tholakala kwamanzi namahlelo wokuhlwengisa. Ukufunda, kungathoma, kuzokwenziwa ngesandla esiqinileko sokula ndela umthetho, ngenani laba fundi elilungileko elehlisiweko.Njengababelethi, abotitjhere, imikhandlu elawula iinkolo kunye norhulumende, siyavumelana ukuthi akunasikolo esimele sivule ngaphambi kobana kuphelele woke amalungi selelo wezokuphepha. Kumele izinto zenzelwe emkhanyweni ngokuthi isikolo ngasinye sikulungele kangangani ukuvula.  Umuntu ngamunye omlimindi ma oqakathekileko kilendaba, ongaba mbelethi nanyana ilu nga lomKhandlu oLawula isi Kolo (i-SGB), nanyana utitjhere ngitjho nesiphathimandla se mbusweni kumele babe nelwazi nemininingwana elungileko ngokuthi isikolo ngasinye sikulungele kangangani ukuvula. Msebenzi osemahlombe wethu ngokuhlanganyela ukuthi siqinisekise ukuthi iphephile indawo ekufundelwa kiyo.Ngifuna ukwethulela ababelethi nabatjheji ingwani, nge ndimabo abayilime eenyangeni ezimbili ezidlulilekwezi. Nje ngoba iinkolo bezivaliwe nje, ababelethi nabatjheji bangezeleleke umsebenzi wangama langa ngokuthi bafake isandla  ekufundiseni nekuthuthukiseni abentwababo ngelwazi.  Ababelethi abanengi nabatjheji beba siza abafundi ngomsebenzabo wesikolo nabasekhaya, ngale yindlela bebezwisise nomsebe nzi obudisi owenziwa botitjhere eenkolweni ngamalanga. Kungadlula isikhathi sokuqinteliswa kwamakhambo kwande nabafundi abavunye lwe  ukubuyela esikolweni, thina babelethi kumele siragele phambili ngokwenza umsebenzi obonakala ngcono efundweni yabentwabethu, ingaba ngokuhlanganye la nama-SGB, ngokuvolontiya ukwenza imisebenzi ethileko eenkolweni namkha ezinye iindlela zokusiza.  Ababelethi bangasiza ngokuvolontiyela ukuhlwengisa iinkolo, balime iimvande zemirorho namkha babe yingcenye yamakomidi wabomakhelwana elusa ukuphepha kwesikolo. Lokhu ku ngatjhugulula iinkolo kuzenze zibe “ziinkolo zomphakathi”.
 Nanyana singazizwa sihlalele macuphe ngokuphuma eza ndleni zetjhejo lethu kwama dodanethu nabentazana bethu, kodwana kumele siqine isibindi ngokuthi kwenziwa yoke imizamo yokubavikela esikolweni. Njengababelethi, nisithume ngokusithemba bona singakuqinisekisa ukuphepha nehla lakuhle yabentwabenu. Lo mse benzi osibopho esingawuthathi kancani.  Emalangeni neemvekeni ezizakwezi sizabe sibeke ilihlo phezu komsebenzi wokubuyela esikolweni.Nasingalandela yoke imila yelo besihloniphe neeyeleliso – njengababelethi, abafundisi bezefundo, umphakathi kunye nabafundi – singaphumelela ukuyehlisa ingozi eza nengo gwana ye-corona.Ekugcineni, magadango esiwathatha thina sibabantu ngamunye nemizamo yethu ehlanganyelweko okuzakuhle nga abentwabethu. Nanyana yini esifuna ukukwenza ngokuzako, asikuhlanganyele.   