Thikhedzo ya mabindu maṱuku nga tshifhinga tsha COVID-19

Dale Hes

THIMATHIMO na mutsiko wa zwa masheleni u re kha vhabindudzi na vhoramabindu vhaṱuku nga ṅwambo wa dwadze ḽa khoronavairasi ḽo monaho ḽifhasi ḽoṱhe zwi khou fhungudzwa zwiṱuku nga vhunzhi ha zwikimu zwa thikhedzo zwa phuraivethe na zwa nnyi na nnyi.
Vhoramabindu  vhaṱuku na vharengisi zwavho ndi vhaṅwe vha vhathu vha Afrika Tshipembe vho kwameaho vhukuma nga zwa nyiledzo dza u tshi-mbila. U itela uri vha pfuke kha tshifhinga itshi tshi konḓaho, vhoramabindu avha vha nga vhuelwa nga u shela mulenzhe ho vhalaho hune muvhuso wo hu ita u itela u vha thusa.
Tshikwama tsha SMME tsha Ṱhaḓulo ya Tshikolodo Nga ṅwambo wa nḓivhadzo ya nyiledzo dza u tshimbila, Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku wo mbo ḓi ita uri tshikwama tsha ndiliso ya zwikolodo tshi vhe hone nga u ṱavhanya u itela ma-bindu maṱuku e a kwamea lu si lwavhuḓi nga dwadze ḽa COVID-19. Masheleni a paḓaho R500 miḽioni o swikelewa nga kha tshikwama tshine mabindu a vhukati na maṱuku a nga ita khumbelo khatsho ho shumi-swa maitele a u ita khumbelo a kha inthanethe.
Haya ndi maga ane a tea u tevhedzelwa:1. Bindu ḽavho ḽi tea u vha  ḽo ṅwaliswa kha phothaḽa  ya Afrika Tshipembe ya  SMME. Arali vha sa athu  ḓiṅwalisa, vha tea u ya  kha www.smmesa.gov.za  vha ḓiṅwalisa. 2. Musi u ḓiṅwalisa havho  ho khunyelela, vha nga  ita khumbelo kha Tshikwama tsha Ṱhaḓulo ya  Tshikolodo tsha COVID  19 SMME. Vha nga wana  fomo ya khumbelo kha  webusaithi ya Muhasho  wa Mveledziso ya Ma bindu Maṱuku. 3. Arali vha swikela ṱhoḓea  dzoṱhe (dzi ngaho sa uri  bindu ḽavho ḽi fanela u  vha ḽi tshi badela muthelo  na uri ḽi tea u vha ḽi tshi  langwa tshoṱhe nga  vhathu vha Afrika  Tshipembe), mbadelo  dza ṱhaḓulo dzi ḓo badelwa kha muiti wa khumbe lo o tendelwaho kha  maḓuvha a u shuma a 12.
Arali vha na bindu ḽiṱuku, zwo ralo Zhendedzi ḽa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku ḽi hone u thusa vhone u ita khumbelo kha tshikimu tsha ṱhaḓulo ya tshikolodo. Khumbelo ya thusedzo i tea u imeiḽiwa kha debtrelief@seda.org.za . Tshikwama tsha Phindulo ya u ima kha Vhuthihi Muphuresidende Vho Cyril Ramaphosa vho ḓivhadza u rwelwa ṱari ha Tshikwama tsha Phindulo ya u ima kha Vhuthihi, tshe tsha wana R150 miḽioni ya u thoma kha muvhuso. Tshikwama tshi tendela madzangano na muthu nga eṱhe u lambedza kha vhuḓidini ha shango nga vhuphara ha u tikedza ma-bindu maṱuku na vhuḓidini ha phindulo ya COVID-19. Kha vhege mbili dza tshi-kwama dza u thoma, ho lambedzwa masheleni a fhiraho R2 biḽioni, ane a ḓo livhiswa kha vhuḓidini ha ṱhaḓulo.
Thikhedzo ya zwiphazaMuvhuso wo ṱalusa khaedu dzo khetheaho dze dwadze ḽa ita kha avho vha shumaho kha sekithara zwadzo. Kha hezwi zwithu, Minisṱa wa Mveledzi-so ya Mabindu Maṱuku Vho Khumbudzo Ntshavheni vho bvisa vho mahumbulwa a u tikedza vhathu vha shumaho kha sekithara idzi.Izwi zwi katela tshikimu tsha thikhedzo tsho ḓiimiselaho tsha zwiphaza. Minisṱa vho ṱalutshedza uri: “thikhedzo ya zwiphaza i ḓo katela vhuṱumani ho ḓiimise-laho, maanḓa a u renga na u renga zwithu nga guṱe nga kha raholosela o dzulaho o topolwa na o dzulaho o te-ndelwa.” Thikhedzo iyi i ḓo tendela zwiphaza zwi tshi swikela thundu dzine zwa nga dzi rengisa. Minisṱa Vho Ntsha-vheni vho ḓadzisa zwauri tshikimu tshi ḓo ṋetshedza hafhu tshikolodo kha vhaṋe vha zwiphaza, u itela uri vha swikele masheleni a ṱoḓeaho kha u renga tshiṱoko. “Izwi zwi ḓo tevhelwa nga ṋetshedzo ya tshikolodo u itela uri vhaṋe vha zwiphaza vha ḓi renga vha tshi isa phanḓa, na nga murahu ha musi dwadze ḽa COVID-19 ḽo no fhira.”Muhasho u ḓo ṋetshedza hafhu ngeletshedzo dza uri vha nga tshimbidza hani mavhengele avho nga nḓila i bveledzaho. Vho Ntshavheni vho amba uri: “ri khou vha tikedza hafhu na nga thikhedzo ya ndangulo ya bindu ngauri ri a zwi ḓivha zwauri hu na thaidzo kha vha zwiphaza musi vha tshi tshi-mbidza mabindu avho uri a vhe a bindudzaho.”U thusa vharengisi zwavhoMuvhuso u khou shuma hafhu kha u sika mahumbulwa ane a ḓo ṋetshedza ndiliso kha mbuelo ya vharengisi zwavho vhe vha xelelwa nga mbuelo nga ṅwambo wa khakhathi. Mabindu zwao nao o te-wavho nga u wana thikhedzo ya Tshikwama tsha Ṱhaḓulo ya Tshikolodo tsha SMME fhedzi a tea u ḓiṅwalisa kha muhasho nga nḓila i fanaho na ya mabindu maṱuku.
