Dikgwebopotlana di fiwa thekgo nakong ya COVID-19

Dale Hes

GO SE BE LE BONNETE bja gore go tla direga eng le kgatelelo ya ditšhelete tšeo di lego go borakgwebo le beng ba dikgwebopotlana ka lebaka la leuba la baerase ya corona  lefaseng ka moka go fokoditšwe ke bontši bja ditlamo tša mmušo le tša praebete thekgong ya dikgwebo.
Beng ba dikgwebo-potlana le bare-kiši ba mebileng ba gare ga maAfrika Borwa bao ba amilwe-go kudu ke go dula ka gae. Gore ba fenye nako ye ye bothata, beng ba dikgwebo tše ba ka ho-lega go tšwa magatong a mmalwa ao mmušo o wa hlomilego go ba thuša.
Sekhwama sa Kimollo ya Dikoloto tša Dikgwebopotlana le tša Magareng (di-SMME)Morago ga tsebišo ya go dula ka gae, Kgoro ya Tlha bollo ya Dikgwebopotlana e dirile gore sekhwama sa kimollo ya dikoloto se be gona ka bjako go bo-rakgwebopotlana bao ba amilwego gampe ke leuba la COVID-19 . Go beetšwe thoko tšhelete ya go feta R500 milione ka sona sekhwama se, moo dikgwebopotlana le dikgwebo tša magareng di swanetšego go dira di-kgopelo ka inthanete.
A ke magato ao a swanetšwego go latelwa:1. Kgwebo ya gago e swanetše go ba e ngwa dišitšwe mo phothaleng ya di-SMME ya Afrika Borwa. Ge o se wa hlwa o ngwadišwa, o swanetše go ya go www.smmesa.gov.za go ingwadiša.2. Ge ngwadišo ya gago e phethilwe, o ka dira kgopelo go Sekhwama sa Kimollo ya Dikoloto. O ka hwetša foromo ya dikgopelo mo wepsaeteng ya Kgoro ya Tlhabollo ya Dikgwebopotlana. 3. Ge o fihlelela dinyakwa ka moka (go swana le ge kgwebo ya gago e sa kolote motšhelo gomme 100% ya yona e le ya maAfrika Borwa), tšhelete ya kimollo e tla lefelwa modirakgopelo yo a dumeletšwego mo matšatšing a mošomo a 12. Ge o na le kgwebo ye nnyane, gona Moemedi wa Setheo sa Tlhabollo ya Di-kgwebopotlana o gona go go thuša go dira dikgope-lo setlamong sa kimollo ya dikoloto. Dikgopelo tša thušo di swanetšwe go romelwa ka imeile go debtrelief@seda.org.za . Mopresidente Cyril Rama-phosa o tšebišitše gape thakgolo ya Sekhwama sa Thekgo ya Naga, seo se amogetšego R150 milione ya go thoma go tšwa go mmušo. Sekhwama se se dumelela mekgatlo le batho go neelana maitapišong a naga ka bophara go the-kga dikgwebopotlana le maitapišo a go arabela go COVID-19 .Mo dibekeng tše pedi tša mathomo, go neela-nwe ka tšhelete ya go fetaR2 bilione, yeo e tla išwago go maitapišo a kimollo.
Thekgo ya mabenkele a dispaza Mmušo o lemogile ditlhohlo tša moswananoši tšeo leuba le le di tlišago go bao ba šoma-go dikgwebong tšeo di sego tša ngwadišwa semmušo. Ka tsela yeo, Tona ya Tlhabollo ya Dikgwebopotlana Khu-mbudzo Ntshavheni le yena o lokololotše diphuthelwana tša thekgo go batho bao ba šomago lekaleng le.Se se akaretša setlamo sa thekgo seo se lebišitšwego go mabenkele a dispaza .“Thekgo ya mabenkele a dispaza  e tla akaretša kopano ya kabo, maatla a go reka le go reka ka bontši barekišing ba dilo tša go fapafapana bao ba kgethi-lwego le go dumelelwa pele gore ba rekiše,” gwa hlaloša tona.Thekgo ye e tla dumelela mabenkele a dispaza  go fihlelela dithoto tšeo a ka di rekišago. Tona Ntshavheni o tlaleletša ka gore setlamo se tla fa gape beng ba ma-benkele a di-spaza  dikoloto, go ba dumelela go fihlelela tšhelete yeo e hlokegago go reka tšeo ba di rekišago.“Se se tla latelwa ke senolo-fatši sa sekoloto go kgontšha beng ba mabenkele a dispaza  go re ba dule ba reka, le ka morago ga ge leuba la COVID-19  le fedile.”Kgoro e tla fa gape maele a gore ba ka sepediša bjang mabenkele a bona ka katle-go.“Re ba thekga gape ka thekgo ya taolo ya kgwebo ka gore re a tseba gore go na le mathata ka mabenkeleng a dispaza  mo go sepedišeng dikgwebo tša bona gore di be le dipoelo,’’ gwa hlaloša Ntshavheni.
Go thuša barekiši ba mebileng Mmušo o šogana gape le go thoma diphuthelwana tšeo di tla fago kimollo ya letseno go barekiši ba mebileng bao ba lahlegetšwego ke letseno ka lebaka la masetlapelo a. Dikgwebo tša mebileng le tšona di na le maswanedi a Sekhwama sa Kimollo ya Dikoloto tša di-SMME eupša go nyakega gore di ingwadiše le kgoro ka mokgwa wa go swana le wa dikgwebopotlana tše dingwe.
