Vulekamali yi nyika matimba eka maAfrika-Dzonga 

 More Matshediso

Hi ku tshikelela kunu pu, vanhu va kota ku twisisa mpimanyeto wa tiko hi ku olova, a ku khensiwi sisiteme ya  le ka inthane te leyi vuriwaka Vulekamali.
Webusayiti yi tumbuluxiwile malembe mambirhi lama nga hundza hi Vutameri bya Timali ta Tiko hi ku tirhisana na mi hlangano yo yimela vaakatiko yo hlaya.
Phurojeke ya vutumbuluxi yi winile sagwadi hi nkarhi wa Masagwadi ya Sekithara ya Vutumbuluxi ya Vaaki ya vu17 hi 2019, ehansi ka xiyenge xa Swintshuxo leswi Hlohlotelaka Vutumbuluxi bya 4IR.
Mufambisi wa Vutameri bya Timali ta Tiko, Andile Best loyi a rhangelaka pfhumba ra webusayiti ya Vulekamali u vule leswaku xikongomel onkulu xa pfhumba leri i ku tlakusa ku tsakela ka vaaki, ku nghenelela na vutivi bya minongonoko ya swa timali ya mfumo.  “Loku i ku tiyimisela ka Vutameri bya Timali ta Tiko ka ku va erivaleni swinene hi mayelana na timali ta mfumo.  Vuxokoxoko bya mpimanye to se byi kandziyisiwile eka webusayiti ya Vutameri bya Ti mali ta Tiko, kambe webusayiti leyi yi na vuxokoxoko lebyi fikelelekaka hi ku olova hi xivumbeko lexi tirhisekaka ku olovisa ku avelana ka mahungu, nxopanopo na  na vulavisisi lebyi hetisekeke,” ku hlamusela yena.
Hi ku ya hi Best, Vulekamali yi seketela ku nghenelela ka mihlangano ya vaaki na vaaki eka maendlelo ya mpimanye to naswona yi endla leswaku vaakitiko va va na ku vulavurisana loku nga na vutivi byo enta hi mayelana na tipholisi ta mfumo.
“Loko hi kombela vaakatiko ku nghenelela eka maendlelo ya mpimanyeto va karhi va nga tivi nchumu hi timhaka leti, a va nge swi koti ku nyika mavonelo ya nkoka.
Xavumbirhi, hi lava leswaku vaaki va tiva hilaha mfumo wu tirhisaka mali ya nkwama wa wona hakona,” ku vula Best.
Xikombiso, mihlangano ya vaakatiko yi tshama yi ri karhi yi lava ku tiva hilaha mfumo wu nyikaka vukorhokeri hako na, ndlela leyi vukorhokeri byi nga na vuxaka na mpimanyeto hayona na  loko  mfumo wa rixaka, wa swifundzankulu na wa m uganga wu ri na vutihla muleri bya vukorhokeri byo kongoma.
Best u vule leswaku exikarhi ka van’wana vatekaxiave eka phurojeke leyi i Ndzawulo yo Kambisisa Matirhelo no Hlela; nhlangano wa vaakatiko wa Imali Yeth u; Pfhumba ra Misa va na Senthara yo Tsundzuxa  Mfumo ya swa Xithekiniki.
“Eka levhele yin’wana na yin’wana ya ku teka swiboho na le ka nhlangano wun’wana na wun’wana wa mfumo, ku na vuyimeri bya mfumo na mihlangano ya vaakitiko”, ku vula yena.
Loko a vulavula hi ku yimela mihlangano ya vaakatiko leyi khumbekaka, Zukiswa Kota, murhangeri wa Nongonoko wo Veka Tihlo na Nseketelo eka Muvekatihlo wa Vutihla muleri bya Vukorhokeri bya Mfumo na muhlanganisi loyi a nga rhangela wa Imali Yethu u vule leswaku maendlelo ya mpimanyeto lawa ma nga na vutihlamuleri i ya nkoka eka xidemo kirasi. “Xikongomelonkulu i ku kucetela mphamelo wa vukorhokeri wo antswa”, ku vula yena.
“Eka hina, ku fikelela mahungu hi xihatla swi vula leswa ku a wu tshami u ri na miganga leyi hlundzukeke, leyi nga tiveki nchumu hi maendlelo ya mpimanyeto, a vula, a tlhela a engetela,” ku vula yena, a tati sa leswaku vanhu va na matwi siselo yo antswa na xihatla yo bumabumela hi mayelano na mpimanyeto, naswona va swi tiva leswaku va fanele va tihlanganisa na mani mayelana na swiphiqo leswi va hlanganaka na swona.