I-Vulekamali Inika Bantfu BaseNingizimu Afrika Emandla 

More Matshediso

Ngekuchafata nje inkinobho, bantfu bayakhona kuvisisa kalula lwabiwomali lwale live, kungenca inchubo ye-inthanethi lebitwa nge kutsi yiVulekamali.
Lephothali (likhasi lewebhu sayithi) yasungulwa Lihhovisi leMgcinimafa waVelonkhe eminyakeni lemibili leyengcile ngekubambisana netinhlanga no temmango letinengi.
Lomklamo lomusha watfola umklomelo ngesikhatsi seMiklomelo ye-17 yeteBuchwephe sha kuMkhakha waHulumende eeMnyaka we-2019, ngaphansi kweMkhakha weKusebentisa Tisombululo Letisha te-4IR.
Umcondzisi weteMafa aVe lonkhe Andile Best, longumholi walomtamo wephothali  yeVulekamali, utsite inhloso yawo lenkhulu kukhulisa lisasasa lemmango, lekuhlanganyela nekwati tinhlelo tahulumende tetetimali.
“Loku kutibophelela kweLihhovisi letekugcinwa kweMafa laVelonkhe ekubekeni kakhulu ebaleni timali tahulumende.
Lwatiso lolumayelana nelwabi womali sevele lushicilelwe kuwebhusayithi yeLihhovisi leTekugcinwa kweMafa, kodvwa iphothali icuketse lwati so lekufinyeleleka kulo kalula ngendlela lesebentiseka kalula, kute  kwabelwane kahle ngelwatiso, kucubungula nekwen ta lucwaningo,” wachaza njalo.
Ngekusho kwaBest, iVule kamali isekela kungenelela kwetinhlangano temmango kanye nemmango kutinchubo telwabiwomali futsi yenta takhamuti tibe nekucocisana lokuhlutekile mayelana netinchubomgomo tahulumende.
“Uma sicela ummango kutsi ube yincenye kutinchubo telwabiwomali bese kutfolakala kutsi awati, angeke ukhone kufaka emagalelo lasezingeni.
Kwesibili, sifuna ummango wati kuts i hulumende uyi sebentisa njani imali lebuya esikhwameni sahulumende,” kwasho Best.
Sibonelo, tinhlangano temmango tivamise kufuna kwati kutsi hulumende uye-nta njani utetfula njani tinsita, kutsi tinsita tichumana njani nelwabiwomali nekutsi ingabe hulumende wavelonkhe, wesi fundza newendzawo ubophe leleke njani kutinsita letsite.
Best utsite labanye balingani labatsintsekako kulomklamo Litiko Letekuhl ela, Kucaphe la Nekuhlola; lubumbano lwetinhlangano temmango i-Imali Yethu; Umtamo weMhlabawonkhe neSikhungo sa Hulumende seBuchwephesha Kutekululeka.
Kulo lonkhe lizinga lekutsatsa sincumo nakuleso naleso sakhiwo sekuphatsa, kune kumelelwa kwako kokubili hulumende netinhlangano temmango, washo njalo.
Akhulumela tinhlangano temmango letiyincenye yalo ku, Zukiswa Kota, loyinhloko yeLuhlelo Lwekugadza  neKukhulumela. Kutemisebenti yaHulumende Yekugadza neKuphendvula lophindze abe ngumchumanisi lohamba embili we-Im ali Yethu, utsi te  tinchubo telwabiwomali tekutiphendvulela  timcoka kuntsandvo yelinyenti. Inhlo so lenkhulu kufaka umtselela ekwetfulweni kancono kwetinsita, washo njalo.
“Kitsi, kufinyelela kalula lwatiso kusho kutsi angeke uhlale unemimmango letfu kutsele nalengati ngetinchubo telwabiwomali,” washo njalo, wengete watsi bantfu banelwati loluncono lwekutsi kudzinge ka kube nekusheshisa uma baphawula ngelwabiwomali futsi bayati kutsi kufuneka bakhulume nabani mayelana netintfo letibakhatsatako .