Sa isang bahay niyari sa kawayan, may isang batang katutubunan, may magandang kalooban.
Naghangad ng magandang kinabukasan na nanalangin umaasan na sanay mapag-plibigyan.
I am Hans J.P. Pugales and I'm currently studying Bachelor of Elemental Education in a first year student.
I want to be a leader as a teacher because I want to teach the children in a proper way, in a proper education that they need.
I choose Pamulaan because Pamulaan is a center for transformative leaders.
Pamulaan will open your eyes to the reality that you can never escape the reality that you are an IP.
I want to open the eyes of the mainstream that IP is not an animal. We are animals.
We need also to be respected just like their aspiration.
My story in working with indigenous people started when I was in second year college.
That was my first encounter with some indigenous groups who were living in a very simple, yet very happy life.
But because of that experience, I made a promise to myself that I'll devote my whole life in working with these people.
These are people who are deeply in need, especially on very basic services that would enable them to face the various challenges in life.
Many of them are not able to go to school because of poverty, many of the children cannot even survive.
Almost 100% of the people I've talked to, they always see education to be the answer to their poverty.
And because of what the elders have told me, I was encouraged to go into another level by providing tertiary education program for this indigenous youth.
Who will become the future leaders of their communities. So we put up mamulangan.
Maginangdanon kayo sa amu ang mga mga edukasyon tongon kayo maon ay nakuknamong problema na kami ang mga ginikanan,
na dilik na naman gusto ang mga anak mo subay pasang mga kainta ng mga ulap ni ka iskuila.
So ang mga gusto, mga mga iskuila ang mga bata.
Kung mga inyongong tanga, onsyaka ayo kung mga iskuila, ang mga kabataan,
so ang bahandi siguro mga mahatag naman mataginikanan, nga dilik, mawala sa ila ang edukasyon lang yun.
Mga mahatag naman isip ginikanan, nga bahandi, nga dilik, mawala sa mga anak, nga mga iskuila sila mga kauman.
Ang pangandoy naman kay pay-pay mam, after sa inyong pag-escuela sa pamulaan,
na hanyo naman ang magbolong targ, ayapong siya magbalik dali sa community.
What's unique about the pamulaan centers program, I think,
one, it's specifically designed for the indigenous communities, right?
So they are consulting the communities about the syllabus.
It's not something designed by some professors in the university, it's actually the community coming in.
So there's a give-and-take there to establish the program.
Ako kay, happy gyud ko nga ka-escuela ko sa university,
kay, sa kadaganda ganamod na rin ng IP,
ang uban gyud kay kanang dili na sila mo koan, di na sila mo iskuilag,
elementary pa lang sila mo undang na sila.
Ako, happy kaya ako kay, ako man ang elder sister nila.
Ako man ang elder sister nila, tapos nag-itanjod na ako ang kawad ang unang mo,
ang kalisod sa mong pamilya,
nag-itanjod na ako akong papadili na niya kaya ng ipa,
iskuila mo kay, tulogod mo kalaig, tapos anak ko,
dili na siguro mga kaskuela si Hans kay,
tunggu duha mo kalaig, tapos unsa unalang asa may mga itag-ibindrol niya.
Tapos, opportunity came na,
nag-asulod ang IP Manchen, nag-asulod ang pamulaan.
Nuna, anak ko, nung gunaw na ako, unsa unalang asa na lang mi mga duto,
kay, dili na ako, gusto nga ako mga mga hood, mag-untang silang skwela.
gusto na ko,
tanan mi mga skwela, tanan mi mga richa mong goal,
gusto na ako mga mga mga upapa,
pag-abot sa panahon kami makahuman o skwela,
maglingkot na lang sila, magulat sa umwa,
kami na magpalito bukas, kami na tanan nila nga needs,
dili na sila kailangan mo adtog uma para magpainit pa,
para magkalisod, nagububu akong papa,
para ginakumutakong kaseng-kaseng,
suma na nga nag, sobrang painful ko sa pamulaan,
nga si Hans nakasulod siya, nag-haimo siya nga,
nakasulod siya sa pamulaan, nakaswela siya kay,
siyempre, sa kalisod sa,
sa kalisod sa kawad,
uno na mo, ambut lang,
ula ko kabalo kong asa na karong si Hans,
bazig na narbaho na.
ко-anders ya ka nang bright,
kanang, kanang gusto g Bened Understanding
Full kayo ko sa pamulaan. Words can express how, how they think, pamulaan.
Malang na.
Kono tagig baligiyo ka mga tano. Soo kahidoan ko mga bakin.
Kono porong niyo kalingawaan, kahit panggol ko ka niyo lang.
Ko gik pano adiyo, tamariyo, iyan ko kambaya sa laus makaliko, bubungan matangkaw ka lasin makupal, katagunao na sahadagway hubokta.
Matikang no bubungan uwi mahalo.
Pamulaan is the first of its kind in the Philippines. In fact, they are saying it's the first indigenous college in Asia.
But unfortunately, we also have limitations. We can only accept to a maximum of 40 students per year because this is a volunteer organization.
Most of these students are coming for far-flung communities and poor families and therefore they cannot afford to pay for their tuition fee, for their board and lodging and other needs.
Pamulaan is the one providing that we do support from our partners like Hope International and some of our friends in the Philippines.
Ang ako nga ka-sulti, ang kaka-kaka mga mga umaramang ko, sigado giyod pero kaya usahay pilior, usahay punapuy ko ang mula ng kaka-kawa ni Hans nga.
Mga ayo lang pag iskuila niyo kaya bastan alay kuwarta, makapadayon pag iskuila, kaya tunggod kaya kuan maginchar ka ng kurs nada yung magskuila.
Ang iskuila kaya nang mga kaya gusto maginchar mga iskuila.
Interesado sa mga iskuila.
Kali-sod mga ayo nga kaya tunggod kaya interesado sa mga iskuila.
Sayang po lang.
Sayang po lang yahan talin kung dilik po nga mga ako ang dilik nga magamit.
Tunggod kaya makitan po nako nga mo nga mga murang nagalisod yung mamamam.
Kami murag isip yun nga mo nga yahan mo ang anak ng Hans.
Gipakitan mo ang among suporta, bisag dilik nga mo siya anak, pero geisip lang yun nga mga anak nga mo siya.
Para lang po, pag makahumanasihang sa iyang pag iskwela.
Basig sa iyang mahuna-hunaan po sa amu ang anak, makatabang po siya sa amu ang anak.
Dilik lang po sa ako ang anak, sa amu ang anak. Daghahan pa siyang mga oba na mga pagumangko nga, pwede po niyang matabangan.
Sama po sa pagtabang na mo siya.
Ang masabi ko lang sa kanya, paano pabuti niyang ano niya pag-aral niya kung katapos na siya para hindi niya makalimutan yung anak namin.
I am very thankful also for the support that my sponsors gave to me as I study in Pamulaan.
It was a very very good opportunity for me to be educated so that also the sponsors given unexpected blessings that I will treasure for the rest of my life.
So I am very thankful. No words can explain what my feelings right now.
Umihingin ng kawnting tulong sa mga tao, umiiyak ang kalikasan lumuluha ang mata.
Umihingin ng kawnting tulong sa mga tao.
