here.
Ezi, xe bem diferente.
換, mira, no se ac statues, nas сосentas ben
pra facer o pan
do que sei, para poder comer un trozo de pan
secta tuba o nombre de finales de setembre
w principior da tu собой
E chin palette samo o nombre de julio
se as tantas blex cleaneram
tubinga
Como isso?
Unha fúz... o Portugal já manha unha fúz igual.
Não, unha parte de não?
Sim, unha fóis é unha...
O fúz está a falar daquel que faz as cenas.
É o fúz aqui e o fúz no sul.
É o fúz, é o fúz.
Eu trogon esse aqueles pronuncian.
E entonces, depois havia Catálu.
Catálu, por xintálu na terra.
Depois havia agarrá-lo com a Carabacas.
Não havia atratores xintálu.
Não havia atratores, claro.
Do que nos acordamos.
Evía que calabamos os carros.
Calabamos os carros e vir.
Entonces, evía que fazer.
Un montón, chamávamos unha meda.
Unha meda feita.
Bacamos unha minaracha e vir que nos moñarse.
Se não me alaíba todo o trabalho.
Depois acordamos xintálu.
Dos homens.
Unha espouse.
Cinco de um lado.
Cinco de outro.
Xintiana.
O que era.
O pan todo.
Apalha e o grau.
Xintiana, sí.
E depois con os paus.
Todos sabés.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintiana, sí.
Xintanna, sí.
Xintiana, sí.
Xintanna, sí.
Xintiana, sí.
que non estava máis estropeada, utilizava-se
para llivotar aos techos das casas.
Pros techos das casas.
Verdad, áljonos faloces aria entretamente.
Á, vex, o techo da vinda...
Pros techos das casas.
Pros techos das casas.
E depois chamava-se Coulmar, porque non na viatilla.
Nos acordamos a...
Eu acordo a ferir un...
una fábrica aí que feia na tilla,
entonces ainda ia a una tilla
aqui le sanos, que non existia a tilla, por aqui, eh.
Nos acordamos que non existia máis caquela.
Papallar, que llevotarán para cober nos techos.
E chamava-se Coulmar porque, porque que ele era o colmo.
Aquel dedo se acaba a chuvia.
Iba todo así.
Iba todo así, nascaban,
entonces aquel na viña enonxubía, na sentía.
Incluso era máis quente, caquilla.
Era antes, no era...
Ia portuar, era na mesma vez.
Iba portuar.
Iba portuar.
E todo era igual a un...
O odianto que via aqui, había un Portugal, na mesma vez.
Nos qualos cercanos, claro.
E... después, o processo de pan.
Quando eso estava mallado,
o pan, o grau, xuntaba-se para o lado.
E depois, entonces, limpabas.
Limpabas, e depois ia a vión a máquina,
que lle daban, entonces, a lia.
O todo que era suci para fora, e quedaba o pan, o grau, limpa.
O grau, limpa.
E depois, e ainda havia aquilo moira, o moíño.
O moíño que havia de agua.
Acas xindas os regatos o vazilia, había a vía miña.
E taí un paraquí, o pedacaratera, e quines se ve unha.
E, e, e, e, e, e, e, e, e, e, e, e, e, e, e, e, e, e, e, e, e...
E ai, ai, ai, ai, ai.
Xe que no pueblas, xe andaba o melhoros dias,
havia que en tiña un dia e havia que en tiña horas.
E quando se terminaba agua, que non había agua,
tiña mosquilla, a la onda junto mil,
el que es que vio un el muño se leba e chama bañarmeos,
tiña mosquilla y que ala muera ala por cala.
Con murros, con murros, cargado de sacos.
E por cala concentraba-se máis agua
e ali por xe un muño es tiña máis forza para muer cala agua.
Porque xe non e vixen chava agua.
E tondo era máis inverno e tal.
Non, entonces...
Água xe agaba muy e xe.
E tondo es muy e xe aquí.
E aproveitaba xe, para muer de inverno,
e ve xe iba e xe ando cala agua.
Porque aquí tiña era propiedad de Dalfen
o era dos vecíños e...
No, era dos vecíños, máis vecíños.
Cala un tiña xe o día, para muer,
e non se pajaba en xe un tumil.
En xe un tumil había...
Non, ala así.
Ala ibas tam.
E entonces se lebabas.
Para xe non era xe.
Se lebabas.
Un saco que lobara tiavaba oñe cinco tegas.
Deses...
fecia en 60 kilos,
o moño sacaba en xe tres kilos.
En cada...
En cada saco?
Sí, sí, sacaba en tres kilos.
E xe vava de Dalfen mána e daís coxín.
O que...
O que xe quitaba.
O coxín.
O máquia.
O máquia.
O máquia.
O máquia.
E era sempre aquella proporción.
Aquella proporción, sí.
Bueno, fíagano a melhor,
se acababa o máquia.
Bueno, es importante.
Era xe.
Era xe.
O máquia.
O máquia.
Después vinieron...
vinieron xe a moíños acorrientes.
E mámañen mo' lineras.
Entonces,
quando era de braba moñor,
íbamos a moir a calvos, e...
E ainda hay que caminhar.
Sí, está...
Curs burros,
que subí a coche, de...
intratores...
Pero...
Eu estou eche falando a calva
onde é que ha saído un do mil,
onde te estava diciendo que íbamos.
Moer...
Fui un co-carro.
O co-carro.
O co-carro.
O co-carro.
O co-carro.
O co-carro.
O co-carro.
O co-carro.
O co-carro, sí.
E xe de lígo,
para que tu seja de...
Não, e ve, os carros vintern portugados.
Sim, existen,
indisiste, e...
Pois íbamos.
Sí.
O co-carro moera lá.
E fum, dues veces.
Que dellowar un saco,
unha caballaria,
pues la vábamos no carro, més.
Que vacas, tá.
Salíamos...
Car o con vacas.
Claro, con vacas.
Salíamos, de equidenoite,
Se
A unita vez, xa, unito.
A unita vez, xa, unito.
Unito.
A unito.
The one we called Peneida.
O Peneida, xa, unito.
Por que xa ida...
O bó po par e outro pox animales.
O bó po pros animales.
Io marfín o...
Pox, pox, pox.
Amasában o, então xa, xa, o pano.
Io má xordo, xa, o que me chamaba da iso?
Farelxos, xa, xa.
Xa era pros animales.
Xa.
E xa, xa, o marfín o, pues, xa, o pano.
E había o forno do pueblo, e o coci o mio cada 20 días.
Exatamente, da vi que eu comi o pan de 20 días.
Da vi que eu comi o pan de 20 días.
A hora que eu comeis por do dia, pero antes...
A hora...
A hora que eu me vi todos os dias, não sei no paraíso.
Simen, claro.
De onde vén o pan de ir aqui?
Da, e que venite o suporto do Panadelo.
Da, e que vénite o suporto do Panadelo.
Vénmo do ordexinso, venen de pitous,
ven, ven, ven, ven, dalones,
urpose, peide de Panadelo.
Ben de pan de distancia,
Benz, de tanças,
Nunxarzan os tai이�es uís viteis conırdas.
Por iso que nos canvió da vida,
no nasemun é pop ourable,
mas o que vimos canviar da vida,
mosareth,
Ay es que cambiou uniał todo.
Mita...
Quникam uns coche,
Exodus,
Non me acordamos carretera e que non havia carretera.
Non havia estrada.
E estávamos falando do PAN, eu queria preguntar mais sobre o PAN.
Vamos ver.
O FORNO, é verdade, se non me acordaba.
O FORNO, como funcionaba?
Era tamén dos vecinos todos?
Era dos vecinos todos.
E como os organizaban?
O melhor que 102 o 3.
Sí, bueno, pero después tiñas que pedir vez para cocer.
O xe coces tú, no?
Fula no xe.
Mañar tú, o pasado, o 3 van así, no sabes.
Iba se pedindo vez para ir cocendo...
Arroba.
E eso era tamén mais ben de mulheres que dos homes, o de fazer o PAN.
O PAN a mulher.
E a todo o seu FORNO tamén podías ver a mulher.
Pero...
Pero marmea era o homem.
Para meter a liña ao FORNO.
Sabia que varria con o xeste, con algo para que te da limpio para meter o PAN capaz.
E así.
Repartía, no?
E como se facía o PAN?
Que farinas usaban?
Aqui era...
Centena.
Alco de milho.
Milho, sí.
Pero estirijo, no?
Trio, no.
Milho e centena.
Milho e centena.
Então como facía?
Sabía o má sarcas, o má sida, o índice.
Então botaba safreña ali, botaba ya agua cosal,
chamaba moño fomento.
Agora era lavadura.
Pero era a mesma cosa.
A lavadura que o fomento.
Non era un mermo.
O fomento tínhamos que deixar un trozo de masa,
da que feíamos,
non a vasixia, no?
E depois, antes de que ele cocer o PAN,
havia que renovar outro pouco,
para que serviram,
para despor eu botar a farina e agua,
para que serviram vacando cociamos.
E después tu me varia para todo o pueblo.
Tu pedi el memínio e...
Ah, sí, non sabes.
Quando se feia así, posimos...
Dizíamos, presta el mofomento,
pero el mofomento pava a cocer a má sida.
E assim...
Bueno, levo el mofomento.
Se hai que la coza blanca, así que se corta e tal.
Si se te veamos cuestiller, veamos...
Si, si, que...
Tanto antes era chamada o fomento.
Pero junto porque hay sitios que,
bueno, como antes era o fomento,
agora a lavadura se gende chamando fomento,
ainda que seña distinto,
como se usa pao mínimo,
chamando fomento, pero no, aquí,
o fomento e a lavadura é o que se usa.
O fomento e a lavadura é o que se usa, claro.
Entonces, pues...
Si, si...
Facía, amasaban...
Si, si, si...
Amasalámaras, pues tinha que estar acosando,
pues como mínimo duas horas.
Non sabes, feiasas...
Pa que...
Pa que le dada decíamos.
E depois, entonces, a que cortabas os trozos
de masa para hacer os pasos
para dandos pequenos, mofora.
Estaba un...
un tempo lia o fomento.
E, se cocian varios,
como sabían...
A tiña xe un gasenhar.
Opa!
Un gasenhar.
É, un gasenhar para que
partigo mofora.
Así, así, chiva.
Então, cada un xe sabía...
Sabía, sí, sí, sí.
No me había problema.
Tenía moitas cosas así entre todos.
Sí, sí, sí.
Había un agongüecio.
Muy, muy, muy boa.
Muy boa.
Xe no asiste eso.
Hay outra cosa do pan.
E eso tamé a veces cambia de un xipe para o outro.
A parte de fora que é assim máis dura,
como é aqui, o nome.
Bueno, ahora é a corteta, no?
E antes era a codia.
E o de dentro?
O miolo.
É porque tamé...
É xe nos vamos falando así,
para él cunos palaviñes,
que nos interese saber
como se falan.
A la sitio había un xipe
de estilo.
De aquí tamé, do lado de Turei
e Juan. Codia é o mío.
Exactamente.
Hay moita convivencia.
Sim.
De fíito, claro,
todos os da fronteira
cunosco.
Sabemos español como nós.
E nós o portugués, pues, é igual.
E meso, me pregunten como os da fronteira
cunos todos os portugués,
que as unxidiu,
todo o pelo.
Somos cercanos.
O normal é outro menos,
pero...
Xe de principio, o que se fala de un lado e outro,
xe é bastante parecido.
É xe depois, claro, é un xino,
que venda aquelas palabrinhas.
Porque há unas palabrinhas que son distintas.
Pero, bueno, sabe que aquelas palabrinhas
están.
É igual.
É igual cos.
É igual cos.
É o mundo.
E os son do mal,
e os son da xe arriba.
É outra cos.
É igual cos.
É igual cos.
É igual cos.
