We gaan door met Indonesië.
Bij zijn arrestatie was hij een gebroken man. De zieke Muktaar Pak Baham,
leider van een verboden, feitelijk verboden vakbond in Indonesië,
de dictatuur van de familie Suharto.
Pak Baham wordt ervan beschuldigd dat hij tijdens demonstraties heeft aangezet
tot geweld.
Deze week stond hij voor de zoveelste keer voor zijn rechter.
Geruggestuind door een collega uit Nederland,
Anton Westerlaken, de voorzitter van het CNV.
Het dagboek van de bijzondere missie van een verre vriend,
vastgelegd door Bart Nijpels.
Dinsdag 5 augustus.
Ik ben onderweg naar Indonesië.
Naar mijn collega Muktaar Pak Baham, vakbondsleider en vriend.
We kennen elkaar sinds 1992, toen Muktaar de SBSI oprichtte.
De eerste vrije vakbond van het land.
Een kleine man met een groot ideaal.
Verwikkeld in een lange en ongelijke strijd,
met een oppermachtig en niets ontziend staatsapparaat.
Beelden die je nooit vergeet van arrestaties.
Jullie 96 wordt hij voor de zoveelste keer opgepakt.
Beelden die je nooit vergeet,
van Muktaar die ziek en verzwakt voor de rechter werd gesleept en veroordeeld.
Het vond ons vier jaar gevangenisstraf voor opraging.
We volgen vakbondsvoorzitter Anton Westerlaken van het CNV op een moeilijke missie.
We volgen hem met een amateurcamera, want de autoriteiten staan geen pottenkijkers toe.
Anton Westerlaken gaat zijn gedetineerde collega bezoeken.
Muktaar Pak Baham.
Voorzitter van de enige onafhankelijke en feitelijk verboden vakbond in Indonesië.
Sinds begin dit jaar zijn de tralys van zijn cel vervangen door de witte muren van het Sikini ziekenhuis.
Muktaar heeft een tumor in zijn rechterlong.
Of die goed of kordaardig is, kunnen ze in dat ziekenhuis niet vaststellen.
In Indonesië ontbreekt de apparatuur daarvoor.
En behandelingen het buitenland staan de autoriteiten niet toe.
Dat schreef hij met zijn laatste brief.
Ik zal nooit vervangen, ik zal nooit vervangen.
Ik zal de rechtering tot het einde van mijn brief blijven.
Tot het einde van mijn brief.
Ik zal nooit vervangen.
Tussen stop in Singapur.
Hoewel we veel hebben gecorrespondeerd, vraag ik me af hoe het echt met hem gaat.
Ik ken hem als moedig.
Maar hoe gaat het met zijn gezondheid?
Hoe houdt hij het vol?
In een gegeven moment zijn de vaste ziekenhuis al een beetje gezond.
Muktaar Pak Baham. Hier op archiefbeeld.
Zoon van een arme boer.
Geld voor zijn rechterstudie verdiende niet als bereider van een fietstaxi.
Als advocaat heeft hij daarna een goed zicht op het absurde verschil tussen
arm en rijk in zijn land.
Hij kiest voor de kansloze en doet zijn veelbelovende advocaatepraktijk van de
hand.
Gedreven door een rotsvast geloof in een rechtvaardige samenleving richt hij de
vakbond SBSI op.
Sindsdien is hij de natuurlijke vijand van een steenrijke groep mensen in het
centrum van de macht.
De familie Klen rond president Soharto.
Op weg naar een vervolgde en zieke vakbondskollega.
Dagboeknotities van een Hollandse vakbondsman Anton Westerlake.
Jakarta woensdagavond.
Vanaf het vliegveld rijden we meteen door naar het ziekenhuis.
De laatste keer dat ik hier kwam was in Maat.
Moet daar was het ontslecht aan toe.
Ik mocht hem officieel niet bezoeken.
Dankzij de moed van de mensen om hem heen kwam ik hier vermomd als arts naar
binnen.
Nu lopen we achter om.
Het eerste uniform dat ik zie is niet van een verpleegster of een dokter,
maar van een bewaker.
Moet daar ziet er in zijn t-shirt en op blote voeten berekbaar uit.
Bij een honderd gulden per dag voor negen mensen, een idiot beeld.
Een zieke man mag alleen uit de gevangenis naar het ziekenhuis als hij zelf de
bewakers betaald, zogenaamd voor reiskosten.
We praten lang over Indonesië, de groeiende sociale onrust.
Hij vertelt dat hij zich ondanks alles ongebroken voelt.
Buit op de veranda zit mijn zoon Anton, bevriend met Binsar, de zoon van Moetar
en van dezelfde leeftijd.
Moetar weet wat hem morgen te wachten staat.
Het zoveelste drama in een slopende schijnvoorstelling.
Ik ben hier omdat Muktarpak Pahan onze steunt verdient.
Hij is in Indonesië veel mensen het symbool van hoop.
En voor de rijke en de machthebbers een hossel, het schrikbeeld van verandering.
Hij is bedreigd en gevangen gezet.
Zijn familie is geintimideerd door de geime dienst.
Maar de zieke Moetar knokt terug met gevaar voor eigen leven.
Donderdag 7 augustus, het is de ochtend van het proces.
We rijden achter Moektar aan naar de rechtbank.
Ik vraag me af of de rechters politiek instructies hebben gehad.
Ik blijf me verbazen over Moektas optimisme.
Zomer 1994, Medan Sumatra. Na een langdurig conflict leggen duizenden arbeiders spontaan het werk neer.
Moektar en zijn vakbond, de SBSI, nemen de staking over.
De breken rellen uit, de vallen doden en gewonden.
Moektar wordt als aanzichter aangewezen en veroordeelt tot vier jaar gevangen in straf.
En dat terwijl hij zijn leerden juist tot kam te maanden.
Er volgden leidensweg langs vele rechters.
Het is druk bij de rechtbank. Veel pers en vooral leden van zijn vakbond.
Het doet Moektar zichtbaar goed.
Sommige van zijn mensen hebben duizenden kilometers gereist.
Ze betalen zelf hun verlof.
Ze zijn hier om hem, om Moektar te steunen.
In de menigte zie ik een jonge man met een professioneel oogende camera.
Hij filmt iedereen die bij Moektar in de buurt komt.
Een journalist? Nee.
Een van de mensen van de inliggingediensten.
Het is een chaos in de rechtshaal.
Stampvol, fotografen, rinkelende handtelefoons, journalisten.
Veel aanhangers van Moektar moeten genoeg nemen met een plaatje op de grond.
De hitte draapt van het plafond.
Op de gang staan de militairen klaar met knuppels.
Om als het nodig is de orde te herstellen.
***
Bij de zitting van vandaag.
Gaat het vooral om de vraag of Moektar nieuwe getuigen mag opvoeren.
Dat wordt betwist door de openbare aanklager.
Het gaat om getuigen die zijn onschuld aan de ongeregeldheden en medaan zouden kunnen bevestigen.
Aan het einde van zijn betoog is Moektar doodmoe.
Zijn pleidooi laat hij aan zijn advocaat over.
Zijn arts hebben laten weten dat hij door zijn slechte conditie niet meer dan drie uur in de rechtshaal mag zijn.
Misschien ben ik bevoorodeeld, maar het verhaal van openbare aanklagers is flin te dun.
Daarna een korte discussie concluteert de rechter dat Moektar getuigen mag opvoeren.
Er is kennelijk nieuw bewijs dat hij hem vrij zou kunnen pleiten.
***
APPLAUS
De zitting wordt vandaag tot maandag.
***
De eerste slag is gewonnen.
Terwijl Moektar wordt teruggebracht naar het ziekenhuis ben ik te midden van de Viles in Jakarta live op de Nederlandse radio.
***
Ja, een ijzig slag.
Daaraf heb ik de vrede getankt over het feit dat het advies van de openbare aanklager was om de zaak niet in behandeling te nemen,
omdat er geen sprake was van nieuwe feiten.
***
De Zuhartelklen heeft een stevige greep op alle onderdelen van de Indonesische economie.
Een alleenheerzer.
Hij bouwt verbeten voort aan de kastelen in zijn stinkende miljoenestad.
Zuhartel gaat volledig voorbij aan het noodzakelijke fundament.
Een sociaal rechtvaardige samenleving.
Onder zijn bewindt ik een tijdboom die het hele land in vlam kan zetten.
Alleen mensen als Mukta pakpahan kunnen nog voorkomen dat de boel hier volkomen uit de hand loopt.
Uren praat ik over dat probleem savals met Mukta door.
Mukta die ondanks Pallas vanaf zijn ziekbed de dialoog zoekt met zijn president.
Zuhartel, most power.
***
Ik heb de beste idee gegeven.
Om de revolution te voorkomen, de vigtimes te voorkomen,
de separatie van ons land.
Als ik het geloof, kan ik het verdienen.
Als de goede
president Zuhartel niet accepteert de idee.
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
