Tumbalalaïka est une chanson du folklore juif ashkénaze russe, chantée en yiddish de génération en génération, puis transmise en Israël à son tour.

Yiddish[modifier | modifier le code]

שטײט אַ בחור און ער טראַכט,

(או: שטײט אַ בחור, שטײט און טראַכט)

טראַכט און טראַכט אַ גאַנצע נאַכט:

וועמען צו נעמען און ניט פֿאַרשעמען,

וועמען צו נעמען און ניט פֿאַרשעמען?

טום־באַלאַ, טום־באַלאַ, טום־באַלאַלײַקע

טום־באַלאַלײַקע, שפּיל באַלאַלײַקע,

טום־באַלאַלײַקע, פֿריילעך זאָל זײַן!

(או: שפּיל באַלאַלײַקע, פֿריילעך זאָל זײַן!)

מיידל, מיידל, כ'וויל בײַ דיר פֿרעגן:

וואָס קאַן וואַקסן, וואַקסן אָן רעגן?

וואָס קאַן ברענען און ניט אויפֿהערן?

וואָס קאַן בענקען, וויינען אָן טרערן?

טום־באַלאַלײַ, טום־באַלאַלײַ...

נאַרישער בחור, וואָס דאַרפֿסטו פֿרעגן?

אַ שטיין קאַן וואַקסן, וואַקסן אָן רעגן,

ליבע קאַן ברענען און ניט אויפֿהערן,

אַ האַרץ קאַן בענקען, וויינען אָן טרערן!

טום־באַלאַלײַ, טום־באַלאַלײַ...

ויש הממשיכים:

וואָס איז העכער פֿון אַ הויז?

וואָס איז פֿלינקער פֿון אַ מויז?

וואָס איז טיפֿער פֿון אַ קוואַל?

וואָס איז ביטער, ביטערער וי גאַל?

טום־באַלאַלײַ, טום־באַלאַלײַ...

אַ קוימען איז העכער פֿון אַ הויז,

אַ קאַץ איז פֿלינקער פֿון אַ מויז,

די תּורה איז טיפֿער פֿון אַ קוואַל,

דער טויט איז ביטער, ביטערער וי גאַל!

טום־באַלאַלײַ, טום־באַלאַלײַ...

Translittération[modifier | modifier le code]

Shteyt a bokher, un er trakht (ou shteyt un trakht)

Trakht un trakht a gantse nakht

Vemen tzu nemen un nisht farshemen

Refrain :

Tumbala, Tumbala, Tumbalalaika

Tumbalalaika, shpil balalaika

Tumbalalaika (ou Shpil balalaika), freylekh zol zayn

Meydl, meydl, kh'vil bay dir fregn,

Vos ken vaksn, vaksn on regn?

Vos ken brenen un nit oyfhern?

Vos ken benken, veynen on trern?

Refrain

Narisher bokher, vos darfstu fregn?

A shteyn ken vaksn, vaksn on regn.

Libe ken brenen un nit oyfhern.

A harts ken benken, veynen on trern.

Refrain

Vos iz hekher fun a hoyz?

Vos iz flinker fun a moyz?

Vos iz tifer fun a kval?

Vos iz biter, biterer vi gal?

Refrain

A koymen iz hekher fun a hoyz.

A kats iz flinker fun a moyz.

Di Toyre iz tifer fun a kval.

Der toyt iz biter, biterer vi gal.

Refrain

Traduction[modifier | modifier le code]

Un jeune garçon se tenait debout, et il pensait

Pensait et pensait toute la nuit,

Qui prendre (= choisir) sans offenser

Qui prendre sans offenser

Refrain :

Résonne bala, résonne bala, résonne balalaika

Résonne balalaika, joue la balalaika

Résonne balalaika, soyons heureux !

Jeune fille, jeune fille, je veux te demander

Qu’est-ce qui grandit sans pluie ?

Qu’est-ce qui peut brûler sans fin ?

Qu’est-ce qui peut languir et pleurer sans larme ?

Pauvre garçon, qu’as-tu à demander ?

Une pierre peut grandir, grandir sans pluie,

L’amour peut brûler sans finir

Un cœur peut languir et pleurer sans larme

Qu’est-ce qui est plus haut qu’une maison ?

Qu’est-ce qui est plus rapide qu’une souris ?

Qu’est-ce qui est plus profond qu’un puits ?

Qu’est-ce qui est amer, plus amer que la bile ?

Une cheminée est plus haute qu’une maison,

Un chat est plus rusé qu’une souris

La Torah est plus profonde qu’un puits

La mort est amère, plus amère que la bile

Après un grand succès en Israël, un couplet fut ajouté, en hébreu :

Ma osé osé hekhalutz

Kshehou ba, hou ba lakibboutz

Ba lakibboutz rotsé le'ekhol

Ro'eh bakhoura shokhe'ah hakol

Que fait le pionnier

Quand il arrive au kibboutz ?

Il a faim et veut manger,

Mais quand il voit une fille, il oublie tout !

Version slovaque[modifier | modifier le code]

Šiel si mládenec dievčinu hľadať,

štyri hádanky dával jej hádať.

Ak na otázky odpovie správne,

hneď z veľkej lásky môžu sa brať.

ref.:

Tumbala, tumbala, tumbalalajka,

tumbala, tumbala, tumbalalajka,

je to len bájka, hraj, balalajka,

tumbalalajka, muzika hraj!

Hádaj, čo rastie aj bez koreňa?

Hádaj, čo horí aj bez plameňa?

Bez husličiek čo pieseň vie zahrať?

Bez slzičiek čo vie zaplakať?

ref.

(Vidí mládenca dievčina rada,

jeho hádanky štyrikrát háda

a na otázky odpovie správne,

hneď z veľkej lásky môžu sa brať.)*

Kameň, ten rastie aj bez koreňa.

Láska, tá horí aj bez plameňa.

Bez husličiek vie zahrať aj vietor.

Srdce aj bez sĺz vie zaplakať.

ref.

Tumbala... muzika fraj!

Version russe[modifier | modifier le code]

Думает парень ночь напролёт

Ту ли девчонку в жёны берёт

Можно влюбиться и ошибиться

Ах, если б всю правду знать наперёд!

Припев:

Тум-бала, тум-бала, тум-балалайка

Тум-бала, тум-бала, тум-балала,

Тум-балалайка, сердцу сыграй-ка

Пусть веселится вместе с тобой!

Слушай, девчонка, ты мне ответь:

Что может вечно, вечно гореть,

Что без дождя растёт и в мороз,

Что может плакать, плакать без слёз?

Припев.

Парень, тебе я скажу не шутя:

Камень растёт без тепла и дождя,

Вечно гореть любви суждено,

Плакать без слёз может сердце одно!

Припев.