Confiteor ad dominum deum satis temere me, si non etiam 
impudenter, de patientia componere ausum, cui praestandae idoneus
omnino non sum, ut homo nullius boni, quando oporteat demonstrationem
et commendationem alicuius rei adortos ipsos prius
in administratione eius rei deprehendi et constantiam commonendi
propriae conversationis auctoritate dirigere, ne dicta factis deficientibus
erubescant. Atque utinam erubescere istud remedium ferat,
uti pudor non exhibendi quod aliis suggestum imus exhibendi fiat
magisterium, nisi quod bonorum quorundam sicuti et malorum intolerabilis
magnitudo est, ut ad capienda et praestanda ea sola
gratia divinae inspirationis operetur. Nam quod maxime bonum,
id maxime penes deum, nec alius id quam qui possidet dispensat,
ut cuique dignatur. Itaque velut solatium erit disputare super eo
quod frui non datur, vice languentium, qui, cum vacent a sanitate,
de bonis eius tacere non norunt. Ita miserrimus ego, semper
 
aeger caloribus impatientiae, quam non obtineo patientiae sanitatem
et suspirem et invocem et perorem necesse est, cum
recordor et in meae imbecillitatis contemplatione digero bonam
fidei valitudinem et dominicae disciplinae sanitatem non facile cuiquam,
nisi patientia adsideat, provenire. Ita praeposita dei
rebus est, ut nullum praeceptum obire quis, nullum opus domino
complacitum perpetrare extraneus a patientia possit. Bonum
eius etiam qui extra eam vivunt summae virtutis appellatione
honorant. Philosophi quidem, qui alicuius sapientiae animalia
deputantur, tantum illi subsignant, ut cum inter sese variis
sectarum libidinibus et sententiarum aemulationibus discordent,
solius tamen patientiae in commune memores huic uni studiorum
suorum commiserint pacem. In eam conspirant, in eam foederantur,
illam in adfectatione virtutis unanimiter student, omnem
sapientiae ostentationem de patientia praeferunt. Grande testimonium
eius est, cum etiam vanas saeculi disciplinas ad laudem
et gloriam promovet. Aut numquid potius iniuria, cum divina
 

res in saecularibus artibus volutatur? Sed viderint illi quos
mox sapientiae suae cum saeculo destructae ac dedecoratae pudebit.

Nobis exercendae patientiae auctoritatem non adfectatio humana 
caninae acquanimitatis stupore formata, sed vivae ac caelestis
disciplinae divina dispositio delegat, deum ipsum ostendens
patientiae exemplum iam primum, qui florem lucis huius super
iustos et iniustos aequaliter spargit, qui temporum officia, elementorum
servitia, totius geniturae tributa dignis simul et indignis
patitur occurrere, sustinens ingratissimas nationes, ludibria artium
et opera manuum suarum adorantes, nomen cum familia ipsius
persequentes, luxuriam, avaritiam, iniquitatem, malignitatem quotidie
insolescentem, ut sua sibi patientia detrahat. Plures
enim dominum idcirco non credunt, quia saeculo iratum tamdiu
nesciunt.

Et haec quidem divinae patientiae species, quasi de l(??)nginquo,
fors ut de supernis aestimetur. Quid illa autem, quae inter
homines palam in terris quodammodo manu apprehensa eat? Nasci
se deus in utero patitur matris et exspectat, et natus adolescere
sustinet, et adultus non gestit agnosci, sed contumeliosus insuper
sibi est et a servo suo tinguitur; et temptatoris congressus
 

solis verbis repellit, cum de domino fit magister docens hominem
evadere n(??)tem, abse(??) scilicet veniam offens(??) pationtiae
eruditus. Non contendit, non reclamavit, nec quisquam in
plateis vocem eius audivit; arundinem quassatam non fregit, li(??)um
fumigans non restinxit. Nec enim mentitus fuerat propheta, immo
ipsius dei contestatio, spiritum suum in filio cum tota patientia
collocantis. Nullum volentem sibi adhaerere non suscepit, nullius
mensam tectumve despexit, atquin ipse lavandis discipulorum
pedibus ministravit; non peccatores, non publicanos aspernatus
 

est, non illi saltim civitati, quae eum recipere noluerat, iratus
est, cum etiam discipuli tam contumelioso oppido caelestes ignes
repraesentari voluissent; ingratos curavit, insidiatoribus cessit.
Parum hoc, si non etiam proditorem suum secum habuit, nec
constanter denotavit. Cum vero traditur, cum adducitur, ut pecus
ad victimam (sic enim non magis aperit os quam agnus sub tondentis
potestate), ille, cui legiones angelorum, si voluisset, uno
dicto de caelis affuissent, ne unius quidem discentis gladium
ultorem probavit. Patientia domini in Malcho vulnerata est. Itaque
et gladii opera maledixit in posterum, et sanitatis restitutione
ei, quem non ipse vexaverat, satisfecit, per patientiam,
misericordiae matrem. Taceo quod figitur; in hoc enim venerat.
Numquid tamen subeundae morti etiam contumeliis opus fuerat?
Sed saginari voluptate patientiae discessurus volebat. Despuitur,
verberatur, deridetur, foedis vestitur, foedioribus coronatur.
Mira aequanimitatis fides. Qui in hominis figura proposuerat
latere, nihil de impatientia hominis imitatus est. Hinc vel maxime
Pharisaei dominum agnoscere debuistis; patientiam huiusmodi nemo
hominum perpetraret. Talia tantaque documenta, quorum magnitudo
penes nationes quidem detrectatio fidei est, penes nos vero
ratio et structio, satis aperte non sermonibus modo in praecipiendo,
 

sed etiam passionibus domini in sustinendo probant his
quibus credere datum est, patientiam dei esse naturam, effectum
et praestantiam ingenitae cuiusdam proprietatis.

Igitur si probos quosque servos et bonae mentis pro ingenio 
dominico conversari videmus (siquidem artificium promerendi obsequium
est, obsequii vero disciplina morigera subiectio est),
quanto magis nos secundum dominum moratos inveniri oportet,
servos scilicet dei vivi, cuius iudicium in suos non in compede
aut pileo vertitur, sed in aeternitate aut poenae aut salutis? Cui
severitati declinandae vel liberalitati invitandae tanta obsequii diligentia
opus est quanta sunt ipsa quae aut severitas comminatur aut
liberalitas pollicetur. Et tamen nos non de hominibus modo servitute
subnixis vel quolibet alio iure debitoribus obsequii, verum
etiam de pecudibus, etiam de bestiis obedientiam exprimimus, intellegentes
usibus nostris eas a domino provisas traditasque. Meliora
ergo nobis erunt in obsequii disciplina quae nobis deus
subdit? Agnoscunt denique, quae obediunt. Nos, cui soli subditi
sumus, domino scilicet, auscultare dubitamus? At quam iniustum
est, quam etiam ingratum, quod per alterius indulgentiam
de aliis consequaris, idem illi per quem consequeris de temetipso
 

non rependere! Nec pluribus de obsequii exhibitione debita
a nobis domino deo. Satis enim agnitio dei quid sibi incumbat
intellegit. Ne tamen ut extraneum de obsequio videamur interiecisse,
ipsum quoque obsequium de patientia trahitur. Numquam
impatiens obsequitur aut patiens quis non oblectatur.
Quam ergo dominus omnium bonorum et demonstrator et acceptor
deus in semetipso circumtulit, quis de bono eius late retractet?
Cui item dubium sit omne bonum, quia ad deum pertineat, pertinentibus
ad deum tota mente sectandum? Per quae in expedito
et quasi in praescriptionis compendio et commendatio et exhortatio
de patientia constituta est.

Veruntamen procedere disputationem de necessariis fidei non
est otiosum, quia nec infructuosum. Loquacitas in aedificatione
nulla turpis, si quando turpis. Itaque si de aliquo bono sermo
est, res postulat contrarium quoque boni recensere. Quid enim
sectandum sit, magis illuminabis, si quod vitandum sit proinde
digesseris. Consideremus igitur de impatientia, an sicut patientia
in deo, ita adversaria eius in adversario nostro nata atque comperta
 

sit, ut ex isto appareat quam principaliter fidei adversetur.
Nam quod ab aemulo dei conceptum est, utique non est amicum
dei rebus. Eadem discordia est rerum quae et auctorum. Porro
cum deus optimus, diabolus e contrario pessimus, ipsa sui diversitate
testantur neutrum alteri facere, ut nobis non magis a malo
aliquid boni quam a bono aliquid mali editum videri possit. Igitur
natales impatientiae in ipso diabolo deprehendo, iam tunc cum
dominum deum universa opera, quae fecisset, imagini suae, id est
homini, subiecisse impatienter tulit. Nec enim doluisset, si sustinuisset,
nec invidisset homini, si non doluisset. Adeo decepit
eum, quia inviderat; inviderat autem, quia doluerat; doluerat, quia
patienter utique non tulerat. Quid primum fuerit ille angelus
perditionis, malus an impatiens, contemno quaerere, palam cum
sit aut impatientiam cum malitia aut malitiam ab impatientia auspicatam
deinde inter se conspirasse et individuas in uno patris
sinu adolevisse. At enim quam primus senserat, per quam primus
delinquere intraverat, de suo experimento quid ad peccandum
adiutaret instructus eandem impingendo in crimen homini
advocavit. Conventa statim illi mulier, non temere dixerim, per
colloquium ipsum eius afflata est spiritu impatientia infecto. Usque
adeo numquam omnino pecasset, si divino interdicto patientiam
perservasset. Quid? quod non sustinuit sola conventa, sed
 

apud Adam nondum maritum, nondum aures sibi debentem, impatiens
etiam tacendi est, ac traducem illum eius, quod a malo
hauserat, facit. Perit igitur et alius homo per impatientiam alterius;
perit mox et ipse per impatientiam suam utrobique commissam
et circa dei praemonitionem et circa diaboli circumscriptionem,
illam servare, hanc refutare non sustinens. Hinc prima iudicii,
unde delicti origo; hinc deus irasci exorsus, unde offendere
homo inductus. Inde in deo prima patientia, unde indignatio
prima, qui tunc maledictione sola contentus ab animadversionis
impetu in diabolo temperavit. Aut quod crimen ante istud impatientiae
admissum homini imputatur? Innocens erat et deo de
proximo amicus et paradisi colonus. At ubi semel succidit impatientiae,
desivit deo sapere, desivit caelestia sustinere posse.
Exinde homo terrae datus et ab oculis dei ciectus facile usurpari
ab impatientia coepit in omne quod deum offenderet. Nam statim
illa semine diaboli concepta malitiae fecunditate iram filium
 

procreavit, editum suis artibus erudivit. Quod enim ipsum Adam
et Evam morti immerserat, docuit et filium ab homicidio incipere.
Frustra istud impatientiae adscripserim, si Cain ille primus homicida
et primus fratricida oblationes suas a domino recusatas
aequanimiter nec impatienter tulit, si iratus fratri suo non est,
si neminem denique interemit. Cum ergo nec occidere potuerit
nisi iratus, nec irasci nisi impatiens, demonstrat quod per iram
gessit ad eam referendum a qua ira suggesta est per haec impatientiae
tunc infantis quodammodo incunabula. Ceterum quanta
mox incrementa? Nec mirum. Si prima deliquit, consequens est,
ut, quia prima, idcirco et sola sit matrix in omne delictum,
defundens de suo fonte varias criminum venas. De homicidio
quidem dictum est. Sed ira editum a primordio etiam quascunque
postmodum causas sibi invenit ad impatientiam ut ad originem
sui confert. Sive enim quis inimicitiis sive praedae gratia id
scelus conficit, prius est ut aut odii aut avaritiae fiat impatiens.
Quicquid compellit, sine impatientia sui non est ut perfici possit.
Quis adulterium sine libidinis impatientia subiit? Quod et si
pretio in feminis cogitur venditio illa pudicitiae, utique impatientia
contemnendi lucri ordinatur. Haec ut principalia penes dominum
delicta. Nam ut compendio dictum sit, omne peccatum impatientiae
adscribendum. Malum impatientia est boni. Nemo impudicus
non impatiens pudicitiae, et improbus probitatis, et impius pietatis,
 

et inquietus quietis. Ut malus unusquisque fiat, bonus
perseverare non poterit. Talis, igitur excetra delictorum cur non
dominum offendat improbatorem malorum? An non ipsum quoque
Israël per impatientiam semper in deum deliquisse manifestum
est? Exinde cum oblitus brachii caelestis, quo Aegyptiis af(??)ciationibus
furerat extractus, de Aaron deos sibi duces postulat,
cum in idolum auri sui collationes defundit; tam necessarias
enim Moysis cum domino congredientis impatienter exceperat
moras. Post mannae escatilem pluviam, post petrae aquatilem
sequelam desperant de domino, tridui sitim non sustinendo.
Nam haec quoque illis impatientia a domino exprobratur. Ac ne
singula pervagemur, nunquam non per impatientiam delinquendo
perierunt. Quomodo autem manus prophetis intulerunt, nisi
per impatientiam audiendi? domino autem ipsi, per impatientiam
etiam videndi. Quodsi patientiam inissent, liberarentur.

Ipsa adeo est quae fidem et subsequitur et antecedit. Denique
Abraham deo credidit et iustitiae deputatus ab illo est; sed fidem
 

eius patientia probavit, cum filium immolare iussus est ad fidei,
non temptationem dixerim, sed typicam contestationem. Ceterum
deus quem iustitiae deputasset sciebat. Tam grave praeceptum,
quod nec domino perfici placebat, patienter et audivit et,
si deus voluisset, implesset. Merito ergo benedictus, quia et fidelis;
merito fidelis, quia et patiens. Ita fides patientia illuminata,
cum in nationes seminaretur per semen Abrahae, quod est Christus,
et gratiam legi superduceret, ampliandae adimplendaeque legi
adiutricem suam patientiam praefecit, quod ea sola ad iustitiae
doctrinam retro defuisset. Nam olim et oculum pro oculo et
dentem pro dente repetebant, et malum malo fenerabant. Nondum
enim patientia in terris, quia nec fides. Scilicet interim impatientia
occasionibus legis fruebatur. Facile erat absente domino patientiae
et magistro. Qui postquam supervenit et gratiam fidei patientia
composuit, iam nec verbo quidem lacessere nec fatue quidem dicere
sine iudicii periculo licet. Prohibita ira, restricti animi,
compressa petulantia manus, exemptum linguae venenum. Plus
lex quam amisit invenit, dicente Christo, Diligite inimicos vestros, 
et maledicentibus benedicite, et orate pro persecutoribus vestris,
 

ut filii sitis patris vestri caelestis. Vides quem nobis patrem patientia
acquirat? Hoc principali praecepto universa patientiae
disciplina succincta est, quando ne digne quidem malefacere concessum
est.

Iam vero percurrentibus nobis causas impatientiae cetera quoque
praecepta suis locis respondebunt. Si detrimento rei familiaris
animus concitatur, omni paene in loco contemnendo saeculo scripturis
dominicis commonetur; nec maior ad pecuniae contemptum
exhortatio subiacet, quam quod ipse dominus in nullis divitiis invenitur.
Semper pauperes iustificat, divites praedamnat. Ita detrimentum
patientiae, fastidium opulentiae praeministravit, demonstrans
per abiectionem divitiarum laesuras quoque earum computandas
non esse. Quod ergo nobis appetere minime opus est,
quia nec dominus appetivit, detruncatum vel etiam ademptum non
 aegre sustinere debemus. Cupiditatem omnium malorum radicem
spiritus domini per apostolum pronuntiavit. Eam non in concupiscentia
alieni tantum constitutam interpretemur: nam et quod
 

nostrum videtur, alienum est; nihil enim nostrum, quoniam dei
omnia, cuius ipsi quoque nos. Itaque si damno affecti impatienter
senserimus,
non de nostro amissum dolentes, adfines cupiditatis
deprehendemur. Alienum quaerimus cum alienum amissum
aegre sustinemus. Qui damni impatientia concitatur terrena caelestibus
anteponendo, de proximo in deum peccat. Spiritum enim,
quem a domino sumpsit, saecularis rei gratia concutit. Libenter
igitur terrena amittamus, caelestia tueamur. Totum licet saeculum
pereat, dum patientiam lucrifaciam. Iam qui minutum sibi
aliquid aut furto aut vi aut etiam ignavia non constanter sustinere
constituit, nescio an facile vel ex animo ipse rei suae manum
inferre posset in causa eleemosynae. Quis enim ab alio secari
omnino non sustinens ipse ferrum in corpore suo ducit? Patientia
in detrimentis exercitatio est largiendi et communicandi. Non
piget donare eum qui non timet perdere. Alioquin quomodo duas
habens tunicas alteram earum nudo dabit, nisi idem sit qui auferenti
tunicam etiam pallium offerre possit? Quomodo amicos de
mammona fabricabimus nobis, si eum in tantum amaverimus, ut
amissum non sufferamus? Peribimus cum perdito. Quid hic
invenimus ubi habemus amittere? Gentilium est omnibus detrimentis
impatientiam adhibere, qui rem pecuniariam fortasse animae
anteponant. Nam et faciunt cum lucri cupiditatibus quaestuosa
pericula mercimoniorum in mari exercent, cum pecuniae
causa etiam in foro nihil damnationi timendum aggredi dubitant,
cum denique ludo et castris sese locant, cum per viam in morem
bestiarum latrocinantur. Nos vero secundum diversitatem,
qua cum illis sumus, non animam pro pecunia, sed pecuniam pro
anima deponere convenit, seu sponte in largiendo seu patienter
in amittendo.

Ipsam animam ipsum qui corpus in saeculo isto expositum
omnium ad iniuriam gerimus eiusque iniuriae patientiam subimus
minorum delibatione laedemur? Absit a servo Christi tale inquinamentum,
ut patientia maioribus temptationibus praeparata in frivolis
excidat. Si manu quis temptaverit provocare, praesto est
 dominica monela: Verberanti te, inquit, in faciem etiam alteram
genam obverte. Fatigetur improbitas patientia tua. Quivis ictus
ille sit dolere et contumelia constrictus, gravius a domino vapulat.
Plus improbum illum caedis sustinendo. Ab eo enim
vapulabit cuius gratia sustines. Si linguae amaritudo maledicto
 sive convitio eruperit, respice dictum: Cum vos maledixerint, gaudete.
 Dominus ipse maledictus in lege est, et tamen solus est
benedictus. Igitur dominum servi consequamur et maledicamur
patienter, ut benedicti esse possimus. Si parum aequanimiter audiam
dictum aliquod in me protervum aut nequam, reddam et
ipse amaritudinis vicem necesse est, aut cruciabor impatientia
muta. Cum ergo percussero maledictus, quomodo sectus inveniar
doctrinam domini, qua traditum est non vasculorum inquinamentis,
 sed eorum quae ex ore promuntur hominem communicari?
 Item: Manere nos omnis vani et supervacui dicti reatum.
Sequitur ergo ut a quo nos dominus arcet, idem ab alio aequanimiter
pati admoneat. Adiciam de patientiae voluptate. Nam
 

omnis iniuria, seu lingua seu manu incussa, cum patientiam
offenderit, eodem exitu dispungetur, quo telum aliquod in petra
constantissimae duritiae libratum et obtusum. Concidet enim
ibidem inrita opera et infructuosa, et nonnunquam repercussum
in eum qui emisit reciproco impetu saeviet. Nempe idcirco quis
te laedit, ut doleas, quia fructus laedentis in dolore laesi est.
Ergo cum fructum eius everteris non dolendo, ipse doleat necesse
est amissione fructus sui. Tunc tu non modo illaesus abis,
quod etiam solum tibi sufficit, sed insuper adversarii tui et frustratione
oblectatus et dolore defensus. Haec est patientiae utilitas
et voluptas.

Ne illa quidem impatientiae species excusatur in amissione 
nostrorum, ubi aliqua doloris patrocinatur assertio. Praeponendus
est enim respectus denuntiationis apostoli, qui ait: Ne 
contristemini dormitione cuiusquam, sicut nationes, quae spe
carent, Et merito. Credentes enim resurrectionem Christi in
nostram quoque credimus, propter quos ille et obiit et resurrexit.
Ergo cum constet de resurrectione mortuorum, vacat dolor mortis,
vacat et impatientia doloris. Cur enim doleas, si perisse non
credis? Cur impatienter feras subductum interim quem credis reversurum?
Profectio est quam putas mortem. Non est lugendus
 

qui antecedit, sed plane desiderandus. Id quoque desiderium patientia
temperandum. Cur enim immoderate feras abisse quem
mox subsequeris? Ceterum impatientia in huiusmodi et spei
nostrae male ominatur et fidem praevaricatur. Et Christum laedimus
cum evocatos quosque ab illo quasi miserandos non aequanimiter
 accipimus. Cupio, inquit apostolus, recipi iam et esse
cum Christo. Quanto melius ostendit votum? Christianorum
ergo votum si alios consecutos impatienter dolemus, ipsi consequi nolumus.

Est et alius summus impatientiae stimulus, ultionis libido,
negotium curans aut gloriae aut malitiae. Sed et gloria ubique
vana et malitia nunquam non domino odiosa, hoc quidem loco
maxime, cum alterius malitia provocata superiorem se in exsequenda
ultione constituit et remunerans nequam duplicat quod semel
factum est. Ultio penes errorem solatium videtur doloris, penes
veritatem contra redarguitur malignitatis. Quid enim refert inter
provocantem et provocatum, nisi quod ille prior in maleficio deprehenditur,
at ille posterior? Tamen uterque laesi hominis domino
reus est, qui omne nequam et prohibet et damnat. Nulla
in maleficio ordinis ratio est, nec locus secernit quod similitudo
 coniungit. Absolute itaque praecipitur malum malo non repen-
 

dendum. Par factum par habet meritum. Quomodo id observabimus,
si fastidientes in fastidio ultionis non erimus? Quem
autem honorem litabimus domino deo, si nobis arbitrium defensionis
arrogaverimus? Nos putres, vasa fictilia. Servulis nostris
adsumentibus sibi de conservis ultionem graviter offendimur, eosque
qui nobis patientiam obtulerint suam, ut memores humilitatis,
servitutis, ius dominici honoris diligentes, non probamus modo,
sed ampliorem quam ipsi sibi praesumpsissent satisfactionem facimus.
Id nobis in domino tam iusto ad aestimandum, tam potenti
ad
perficiendum periclitatur? Quid ergo credimus iudicem
illum, si non et ultorem? Hoc se nobis repromittit dicens;
Vindictam mihi, et ego vindicabo, id est, Patientiam mihi, et 
ego patientiam remunerabo. Cum enim dicit, Nolite iudicare, ne 
iudicemini. nonne patientiam flagitat? Quis enim non iudicabit
alium, nisi qui patiens erit non defendendi? Quis idcirco iudicat,
ut ignoscat? Ac si ignoscet, tamen iudicantis impatientiam
cavit, et honorem unici iudicis, id est dei, abstulit. Quantos vero
 

casus huiusmodi impatientia incursare consueverat? Quotiens
paenituit defensionem? Quotiens instantia eius deterior inventa
est causis suis? Quoniam nihil impatientia susceptum sine impetu
transigi novit, nihil impetu actum non aut offendit aut corruit aut
praeceps abiit. Iam si levius defendaris, insanies, si uberius,
oneraberis. Quid mihi cum ultione, cuius modum regere non
possum per impatientiam doloris? Quodsi patientiae incubabe,
non dolebo, si non dolebo, ulcisci non desiderabo.

Post has principales impatientiae materias ut potuimus regestas
quid inter ceteras evagemur, quae domi, quae foris? Lata
atque diffusa est operatio Mali, multiplicia spiritus incitamenta
iaculantis, et modo parvula, modo maxima. Sed parvula de sua
mediocritate contemnas, maximis pro sua exuperantia cedas. Ubi
minor iniuria, ibi nulla necessitas impatientiae, At ubi mairo iniuria, ibi nulla necessitas impatientiae. At ubi maior iniuria,
ibi necessarior iniuriae medela, patientia. Certemus
igitur quae a Malo infliguntur sustinere, ut hostis studium aemulatio
nostrae aequanimitatis eludat. Si vero quaedam ipsi in nos
aut imprudentia aut sponte etiam superducimus, aeque patienter
obeamus quae nobis imputamus. Quodsi a domino nonnulla credimus
incuti, cui magis patientiam quam domino praebeamus?
 

Quin insuper gratulari et gaudere nos docet dignatione divinae
castigationis. Ego, inquit, quos diligo, castigo. O servum illum 
beatum, cuius emendationi dominus instat, cui dignatur irasci,
quem admonendi dissimulatione non decipit! Undique igitur adstricti
sumus officio patientiae administrandae, quaqua ex parte
aut erroribus nostris aut Mali insidiis admonitionibus domini
intervenimus. Eius officii magna merces, felicitas scilicet. Quos
enim felices dominus nisi patientes nuncupavit, dicendo: Beati pauperes 
spiritu, illorum est enim regnum caelorum? Nullus profecto
spiritu pauper nisi humilis. Quis enim humilis nisi patiens?
quia nemo subicere sese potest sine prima patientia subiectionis
ipsius. Beati, inquit, flentes atque lugentes. Quis talia sine patientia 
tolerat? Itaque talibus et advocatio et risus promittitur.
Beati mites. Hoc quidem vocabulo impatientes non licet omnino 
censeri. Item cum pacificos eodem titulo felicitatis notat et filios
dei nuncupat, numquid impatientes pacis adfines? Stultus hoc
senserit. Cum vero, Gaudete et exultate, dicit, quotiens vos 
maledicent et persequentur, merces enim vestra plurima in caelo,
id utique non exultationis impatientiae pollicetur, quia nemo in
adversis exultabit, nisi ante ea contempserit. Nemo contemnet,
nisi patientiam gesserit.

Quod pacis gratissimae deo attinet disciplinam, quis omnino 
impatientiae natus vel semel ignoscet fratri suo, non dicam septies,
sed septuagies septies? Quis iudicium adversario suo
 

dirigens negotium convenientia solvet, nisi prius iam dolorem,
duritiam, amaritudinem, venena scilicet impatientiae amputarit?
Quomodo remittes et remittetur tibi, si tenax iniuriae per absentiam
patientiae fueris? Nemo convulsus animum in fratrem suum
munus apud altare perficiet, nisi prius reconciliando fratri reversus
ad patientiam fuerit. Sol super iram nostram si occiderit,
periclitamur. Non licet nobis una die sine patientia manere. At
enim cum omnem speciem salutaris disciplinae gubernet, quid mirum,
quod etiam paenitentiae ministrat, solitae lapsis subvenire,
cum disiuncto matrimonio (ex ea tamen causa qua licet seu viro
seu feminae ad viduitatis perseverantiam sustineri) haec exspectat,
haec exoptat, haec exorat paenitentiam quandoque inituris
salutem? Quantum boni utrique confert! Alterum adulterum non
facit, alterum emendat. Sic et illis dominicarum similitudinum
exemplis de patientia sanctis adest. Erroneam ovem patientia
pastoris requirit et invenit. Nam impatientia unam facile contemneret.
 

Sed laborem inquisitionis patientia suscipit, et humeris
insuper advehit baiulus patiens peccatricem derelictam. Illum quoque
prodigum filium patientia patris et recipit et vestit et pascit et
apud impatientiam irati fratris excusat. Salvus est igitur qui perierat,
quia paenitentiam iniit. Paenitentia non perit. quia patientiam
invenit. Nam dilectio summum fidei sacramentum, Christiani
nominis thesaurus, quam apostolus totis viribus sancti
spiritus commendat, cuius nisi patientiae disciplinis eruditur?
Dilectio, inquit, magnanimis est: ita patientiam sumit. Benefica 
est: malum patientis non facit. Non aemulatur: id quidem patientiae
proprium est. Nec protervum sapit: modestiam de patientia
traxit. Non inflatur, non proterit: non enim ad patientiam pertinet.
Nec sua requirit, si offert sua, dum alteri prosit. Nec
incitatur: ceterum quid impatientiae reliquisset? Ideo, inquit,
dilectio omnia sustinet, omnia tolerat, utique quia patiens. Merito
ergo numquam excidet; nam cetera evacuabuntur, consummabuntur.
Exhauriuntur linguae, scientiae, prophetiae: permanent fides,
 

spes, dilectio: fides, quam Christi patientia induxit, spes, quam
hominis patientia expectat, dilectio, quam deo magistro patientia comitatur.

Usque huc de patientia tandem simplici et uniformi et tantum
in animo constituta, cum eandem etiam in corpore demerendo
domino multipliciter adlaborem, utpote quae ab ipso domino in
corporis quoque virtute edita est, siquidem rector animus facile
communicat spiritus invecta cum habitaculo suo. Quae igitur negotiatio
patientiae in corpore? Inprimis adflictatio carnis, hostia
domino placatoria per humiliationis sacrificium, cum sordes cum
angustia victus domino libat, contenta simplici pabulo puroque
aquae potu, cum ieiunia coniungit, cum cineri et sacco inolescit.
Haec patientia corporis precationes commendat, deprecationes affirmat;
haec aures Christi dei aperit, severitatem dispergit, clementiam
 elicit. Sic ille rex Babylonius offenso domino cum squalore
et paedore septenni ab humana forma exulasset, immolata patientia
corporis sui et regnum recuperavit et, quod optabilius homini
est, satis deo fecit. Iam si altiores et feliciores gradus corporalis
patientiae digeramus, eadem sanctitati quoque procurat continentiam
carnis. Haec et viduam tenet, et virginem adsignat, et
 voluntarium spadonem ad regna caeli levat. Quod de virtute animi
venit, in carne perficitur, carnis patientia in persecutionibus denique
proeliatur. Si fuga urgeat, ad incommoda fugae caro militat.
Si et carcer praeveniat, caro in vinculis, caro in ligno,
 

caro in solo, et in illa paupertate lucis, et in illa patientia
mundi. Cum vero producitur ad experimentum felicitatis, ad occasionem
secundae intinctionis, ad ipsum divinae sedis ascensum,
nulla plus illic quam patientia corporis. Si spiritus promptus, sed 
caro sine patientia infirma, ubi salus spiritus et carnis ipsius? At
cum hoc dominus de carne dicit, infirmam pronuntians, quid ei
firmandae opus sit, ostendit, patientia scilicet adversus omnem sub
vertendae fidei vel puniendae paraturam, ut verbera, ut ignem,
ut crucem, bestias, gladium constantissime toleret, quae prophetae,
quae apostoli sustinendo vicerunt.

His patientiae viribus secatur Esaias et de domino non tacet, 
lapidatur Stephanus et veniam hostibus suis postulat. O felicissimum
illum quoque, qui omnem patientiae speciem adversus omnem
diaboli vim expunxit! quem non abacti greges, non illae in
pecore divitiae, non filii uno ruinae impetu adempti, non ipsius
denique corporis in vulnere cruciatus a patientia et fide domino
dedita exclusit, quem diabolus totis viribus frustra cecidit. Neque
enim a respectu dei tot doloribus avocatus ille est, sed constitit
nobis in exemplum et testimonium tam spiritu quam carne, tam
animo quam corpore, patientiae perpetrandae, ut neque damnis
 

saecularium, nec amissionibus carissmorum, nec corporis quidem
confliontationibus succidamus. Quale in illo viro feretrum deus
diabolo extruxit? Quale vexillum de inimico gloriae suae extulit,
cum ille homo ad omnem acerbum nuntium nihil ex ore promeret.
nisi Deo gratias, cum uxorem iam malis delassatam et ad prava
remedia suadentem execraretur? Quid ridebat deus, quid dissecabatur
Malus, cum Iob immundam ulceris sui redundantiam
magna aequanimitate destringeret, cum erumpentes bestiolas inde
in eosdem specus et pastus refossae carnis ludendo revocare?
Itaque operarius ille victoriae dei retusis omnibus iaculis temptationum
lorica clypeoque patientiae et integritatem mox corporis a
deo recuperavit, et quae amiserat conduplicata possedit. Et
si filios quoque restitui voluisset, pater iterum vocaretur. Sed
 

maluit in illo die reddi sibi. Tantum gaudii, securus sic de domino,
distulit, Sustinuit iam voluntariam orbitatem, ne sine
aliqua patientia viveret.

Adeo satis idoneus patientiae sequester deus. Si iniuriam 
deposueris penes eum, ultor est: si damnum, restitutor est: si
dolorem, medicus est: si mortem, resuscitator est. Quantum patientiae
licet, ut deum habeat debitorem? Nec immerito. Omnia
enim placita eius tuetur, omnibus mandatis eius intervenit. Fidem
munit, pacem gubernat, dilectionem adiuvat, humilitatem instruit,
paenitentiam expectat, exomologesin adsignat, carnem regit, spiritum
servat, linguam frenat, manum continet, temptationes inculcat,
scandala pellit, martyria consummat, pauperem consolatur,
divitem temperat, infirmum non extendit, valentem non consumit,
fidelem delectat, gentilem invitat, servum domino, dominum deo
commendat, feminam exornat, virum approbat; amatur in puero,
laudatar in iuvene, suspicitur in sene; in omni sexu, in omni
aetate formosa est. Age iam si et effigiem habitumque eius eius comprehendamus.
Vultus illi tranquillus et placidus, frons pura, nulla
moeroris aut irae rugositate contracta; remissa aeque in laetum
modum supercilia, oculis humilitate, non infelicitate deiectis; os
taciturnitatis honore signatum; color, qualis securis et innoxiis;
motus frequens capitis in diabolum et minax risus; ceterum amictus
 

circum pectora candidus, et corpori impressus, ut qui nec
inflatur nec inquietatur. Sedet enim in throno spiritus eius
mitissimi et mansuetissimi, qui non turbine glomeratur, non
nubilo livet, sed est tenerae serenitatis, apertus et simplex, quem
 tertio vidit Helias. Nam ubi deus, ibidem et alumna eius, patientia
scilicet. Cum ergo spiritus dei descendit, individua patientia
comitatur eum. Si non cum spiritu admiserimus, in
nobis morabitur semper? Immo nescio an diutius perseveret.
Sine sua comite ac ministra omni loco ac tempore angatur necesse
est. Quodcunque inimicus eius inflixerit, solus sustinere non
poterit, carens instrumento sustinendi.

Haec patientiae ratio, haec disciplina, haec opera caelestis
et verae, scilicet Christianae, non ut illa patientia gentium terrae,
falsa, probrosa. Nam ut in isto quoque domino diabolus
aemularetur, quasi plane ex pari (nisi quod ipsa diversitas mali et
boni aequaliter magnitudine par est) docuit et suos patientiam
propriam, illam dico, quae maritos dote venales aut lenociniis ne-
 

gotiantes uxorum potestatibus subicit, quae aucupandis orbitatibus
omnem coacti obsequii laborem mentitis adfectionibus tolerat, quae
ventris operarios contumeliosis patrociniis subiectione libertatis gulae
addicit. Talia nationes patientiae studia noverunt, et tanti boni
nomen foedis operationibus occupant; patientes rivalium et divitum
et invitatorum, impatientes solius dei vivunt. Sed viderint
sua et sui prasesidis patientia, quam subter ignis expectat. Ceterum
nos amemus patientiam dei, patientiam Christi: rependamus
illi quam pro nobis ipse dependit. Offeramus patientiam spiritus,
patientiam carnis, qui in resurrectionem carnis et spiritus
credimus.