Rebellione trium principum et caede incertum diu et quasi uagum imperium suscepit
 firmauitque tandem gens Flauia, obscura illa quidem ac sine ullis maiorum imaginibus, sed
 tamen rei p. nequaquam paenitenda, constet licet Domitianum cupiditatis ac saeuitiae
 merito poenas luisse. 
 T. Flauius Petro, municeps Reatinus, bello ciuili Pompeianarum partium centurio an
 euocatus, profugit ex Pharsalica acie domumque se contulit, ubi deinde uenia et missione
 impetrata coactiones argentarias factitauit. huius filius, cognomine Sabinus, expers
 militiae —etsi quidam eum primipilarem, nonnulli, cum adhuc ordines duceret, sacramento
 solutum per causam ualitudinis tradunt—publicum quadragesimae in Asia egit; manebantque
 imagines a ciuitatibus ei positae sub hoc titulo: ΚΑΛΩΣ . postea faenus apud
 Heluetios exercuit ibique diem obiit superstitibus uxore Vespasia Polla et duobus ex ea
 liberis, quorum maior Sabinus ad praefecturam urbis, minor Vespasianus ad principatum
 usque processit. Polla Nursiae honesto genere orta patrem habuit Vespasium Pollionem, ter
 tribunum militum praefectumque castrorum, fratrem senatorem praetoriae dignitatis. locus
 etiam ad sextum miliarium a Nursia Spoletium euntibus in monte summo appellatur Vespasiae,
 ubi Vespasiorum complura monumenta extant, magnum indicium splendoris familiae et
 uetustatis. non negauerim iactatum a quibusdam Petronis
 patrem e regione Transpadana fuisse mancipem operarum, quae ex Vmbria in Sabinos ad
 culturam agrorum quotannis commeare soleant; subsedisse autem in oppido Reatino uxore
 ibidem ducta. ipse ne uestigium quidem de hoc, quamuis satis curiose inquirerem,
 inueni.

Vespasianus natus est in Sabinis ultra Reate uico modico, cui nomen est Falacrinae, XV.
 Kal. Decb. uesperi, Q. Sulpicio Camerino C. Poppaeo Sabino cons., quinquennio ante quam
 Augustus excederet; educatus sub paterna auia Tertulla in praediis Cosanis. quare princeps
 quoque et locum incunabulorum assidue frequentauit, manente uilla qualis fuerat olim, ne
 quid scilicet oculorum consuetudini deperiret; et auiae memoriam tanto opere dilexit, ut
 sollemnibus ac festis diebus pocillo quoque eius argenteo potare perseuerauerit.
 
 Sumpta uirili toga latum clauum, quanquam fratre adepto, diu auersatus est, nec ut tandem
 appeteret compelli nisi a matre potuit. ea demum extudit magis conuicio quam precibus uel
 auctoritate, dum eum identidem per contumeliam anteambulonem fratris appellat. 
 Tribunatum militum in Thracia meruit; quaestor Cretam et Cyrenas prouinciam sorte cepit;
 aedilitatis ac mox praeturae candidatus, illam non sine repulsa sextoque uix adeptus est
 loco, hanc prima statim petitione et in primis. praetor infensum senatui Gaium ne quo non
 genere demereretur, ludos extraordinarios pro uictoria eius Germanica depoposcit poenaeque
 coniuratorum addendum censuit, ut insepulti proicerentur. egit et gratias ei apud
 amplissimum ordinem, quod se honore cenae dignatus esset.

Inter haec Flauiam Domitillam duxit uxorem, Statili Capellae equitis R. Sabratensis ex
 Africa delicatam olim Latinaeque condicionis, sed mox ingenuam et ciuem Rom. reciperatorio
 iudicio pronuntiatam, patre asserente Flauio Liberale Ferenti genito nec quicquam amplius
 quam quaestorio scriba. ex hac liberos tulit Titum et Domitianum et Domitillam. uxori ac
 filiae superstes fuit atque utramque adhuc priuatus amisit. post uxoris excessum Caenidem,
 Antoniae libertam et a manu, dilectam quondam sibi reuocauit in contubernium habuitque
 etiam imperator paene iustae uxoris loco.

Claudio principe Narcissi gratia legatus legionis in Germaniam missus est; inde in
 Britanniam translatus tricies cum hoste conflixit. duas ualidissimas gentes superque
 uiginti oppida et insulam Vectem Britanniae proximam in dicionem redegit partim Auli
 Plauti legati consularis partim Claudi i ipsius ductu. quare triumphalia ornamenta et in breui spatio duplex sacerdotium
 accepit, praeterea consulatum, quem gessit per duos nouissimos anni menses. medium tempus
 ad proconsulatum usque in otio secessuque egit, Agrippinam timens potentem adhuc apud
 filium et defuncti quoque Narcissi amici perosam. 
 Exim sortitus Africam integerrime nec sine magna dignatione administrauit, nisi quod
 Hadrumeti seditione quadam rapa in eum iacta sunt. rediit certe nihilo opulentior, ut qui
 prope labefactata iam fide omnia praedia fratri obligaret necessarioque ad mangonicos
 quaestus sustinendae dignitatis causa descenderit; propter quod uulgo mulio uocabatur.
 conuictus quoque dicitur ducenta sestertia expressisse iuueni, cui latum clauum aduersus
 patris uoluntatem impetrarat, eoque nomine grauiter increpitus. 
 Peregrinatione Achaica inter comites Neronis cum cantante eo aut discederet saepius aut
 praesens obdormisceret, grauissimam contraxit offensam, prohibitusque non contubernio modo
 sed etiam publica salutatione secessit in paruam ac deuiam ciuitatem, quoad latenti
 etiamque extrema metuenti prouincia cum exercitu oblata est. 
 Percrebruerat Oriente toto uetus et constans opinio esse in fatis ut eo tempore Iudaea
 profecti rerum potirentur. id de imperatore Romano, quantum postea euentu paruit,
 praedictum Iudaei ad se trahentes rebellarunt caesoque praeposito legatum insuper Syriae
 consularem suppetias ferentem rapta aquila fugauerunt. ad hunc motum comprimendum cum
 exercitu ampliore et non instrenuo duce, cui tamen tuto tanta res committeretur, opus
 esset, ipse potissimum delectus est ut et industriae expertae nec metuendus ullo modo ob
 humilitatem generis ac nominis. additis igitur ad copias
 duabus legionibus, octo alis, cohortibus decem, atque inter legatos maiore filio assumpto,
 ut primum prouinciam attigit, proximas quoque conuertit in se, correcta statim castrorum
 disciplina, unoque et altero proelio tam constanter inito, ut in oppugnatione castelli
 lapidis ictum genu scutoque sagittas aliquot exceperit.

Post Neronem Galbamque Othone ac Vitellio de principatu certantibus in spem imperii uenit
 iam pridem sibi per haec ostenta conceptam. 
 In suburbano Flauiorum quercus antiqua, quae erat Marti sacra, per tres Vespasiae partus
 singulos repente ramos a frutice dedit, haud dubia signa futuri cuiusque fati: primum
 exilem et cito arefactum, ideoque puella nata non perannauit, secundum praeualidum ac
 prolixum et qui magnam felicitatem portenderet, tertium uero instar arboris. quare patrem
 Sabinum ferunt, haruspicio insuper confirmatum, renuntiasse matri, nepotem ei Caesarem
 genitum; nec illam quicquam aliud quam cachinnasse, mirantem quod adhuc se mentis compote
 deliraret iam filius suus. 
 Mox, cum aedilem eum C. Caesar, succensens curam uerrendis uiis non adhibitam, luto
 iussisset oppleri congesto per milites in praetextae sinum, non defuerunt qui
 interpretarentur, quandoque proculcatam desertamque rem p. ciuili aliqua perturbatione in
 tutelam eius ac uelut in gremium deuenturam. 
 Prandente eo quondam canis extrarius e triuio ma num humanam intulit mensaeque subiecit.
 cenante rursus bos arator decusso iugo triclinium irrupit ac fugatis ministris quasi
 repente defessus procidit ad ipsos accumbentis pedes ceruicemque summisit. arbor quoque
 cupressus in agro auito sine ulla ui tempestatis euulsa radicitus atque prostrata
 insequenti die uiridior ac firmior resurrexit. 
 At in Achaia somniauit initium sibi suisque felicitatis futurum, simul ac dens Neroni
 exemptus esset; euenitque ut sequenti die progressus in atrium medicus dentem ei
 ostenderet tantumque quod exemptum. 
 Apud Iudaeam Carmeli dei oraculum consulentem ita confirmauere sortes, ut quidquid
 cogitaret uolueretque animo quamlibet magnum, id esse prouenturum pollicerentur; et unus
 ex nobilibus captiuis Iosephus, cum coiceretur in uincula, constantissime asseuerauit fore
 ut ab eodem breui solueretur, uerum iam imperatore. 
 nuntiabantur et ex urbe praesagia: Neronem diebus ultimis monitum per quietem, ut tensam
 Iouis Optimi Maximi e sacrario in domum Vespasiani et inde in circum deduceret; ac non
 multo post comitia secundi consulatus ineunte Galba statuam Diui Iuli ad Orientem sponte
 conuersam, acieque Betriacensi, prius quam committeretur, duas aquilas in conspectu omnium
 conflixisse uictaque altera superuenisse tertiam ab solis exortu ac uictricem
 abegisse.

nec tamen quicquam ante temptauit, promptissimis atque etiam instantibus suis, quam
 sollicitatus quorundam et ignotorum et absentium fortuito fauore. 
 Moesiaci exercitus bina e tribus legionibus milia missa auxilio Othoni, postquam
 ingressis iter nuntiatum est uictum eum ac uim uitae suae attulisse, nihilo setius
 Aquileiam usque perseuerauerunt, quasi rumori minus crederent. ibi per occasionem ac
 licentiam omni rapinarum genere grassati, cum timerent ne sibi reuersis reddenda ratio ac
 subeunda poena esset, consilium inierunt eligendi creandique imperatoris; neque enim
 deteriores esse aut Hispaniensi exercitu qui Galbam, aut praetoriano qui Othonem, aut
 Germaniciano qui Vitellium fecissent. propositis itaque
 nominibus legatorum consularium, quot ubique tunc erant, cum ceteros alium alia de causa
 improbarent et quidam e legione tertia, quae sub exitu Neronis translata ex Syria in
 Moesiam fuerat, Vespasianum laudibus ferrent, assensere cuncti nomenque eius uexillis
 omnibus sine mora inscripserunt. et tunc quidem compressa res est reuocatis ad officium
 numeris parumper. ceterum diuulgato facto Tiberius Alexander praefectus Aegypti primus in
 uerba Vespasiani legiones adegit Kal. Iul., qui principatus dies in posterum obseruatus
 est; Iudaicus deinde exercitus V. Idus Iul. apud ipsum iurauit. 
 Plurimum coeptis contulerunt iactatum exemplar epistulae uerae siue falsae defuncti
 Othonis ad Vespasianum extrema obtestatione ultionem mandantis et ut rei p. subueniret
 optantis, simul rumor dissipatus destinasse uictorem Vitellium permutare hiberna legionum
 et Germanicas transferre in Orientem ad securiorem mollioremque militiam, praeterea ex
 praesidibus prouinciarum Licinius Mucianus et e regibus Vologaesus Parthus; ille deposita
 simultate, quam in id tempus ex aemulatione non obscure gerebat, Syriacum promisit
 exercitum, hic quadraginta milia sagittariorum.

Suscepto igitur ciuili bello ac ducibus copiisque in Italiam praemissis interim
 Alexandriam transiit, ut claustra Aegypti optineret. hic cum de firmitate imperii capturus
 auspicium aedem Serapidis summotis omnibus solus intrasset ac propitiato multum deo tandem
 se conuertisset, uerbenas coronasque et panificia, ut illic assolet, Basilides libertus
 obtulisse ei uisus est; quem neque admissum a quoquam et iam pridem propter neruorum
 ualitudinem uix ingredi longeque abesse constabat. ac statim aduenere litterae fusas apud
 Cremonam Vitelli copias, ipsum in urbe interemptum nuntiantes. 
 Auctoritas et quasi maiestas quaedam ut scilicet inopinato et adhuc nouo principi deerat;
 haec quoque accessit. e plebe quidam luminibus orbatus, item alius debili crure sedentem
 pro tribunali pariter adierunt orantes opem ualitudini demonstratam a Serapide per
 quietem: restituturum oculos, si inspuisset; confirmaturum crus, si dignaretur calce
 contingere. cum uix fides esset ullo modo rem
 successuram ideoque ne experiri quidem auderet, extremo hortantibus amicis palam pro
 contione utrumque temptauit, nec euentus defuit. per idem tempus Tegeae in
 Arc h adia instinctu uaticinantium effossa sunt sacrato loco uasa operis antiqui
 atque in iis assimilis Vespasiano imago.

Talis tantaque cum fama in urbem reuersus acto de Iudaeis triumpho consulatus octo ueteri
 addidit; suscepit et censuram ac per totum inperii tempus nihil habuit antiquius quam
 prope afflictam nutantemque rem p. stabilire primo, deinde et ornare. 
 Milites pars uictoriae fiducia, pars ignominiae dolore ad omnem licentiam audaciamque
 processerant; sed et prouinciae ciuitatesque liberae, nec non et regna quaedam
 tumultuosius inter se agebant. quare Vitellianorum quidem et exauctorauit plurimos et
 coercuit, participibus autem uictoriae adeo nihil extra ordinem indulsit, ut etiam
 legitima praemia sero persoluerit. ac ne quam occasionem
 corrigendi disciplinam praetermitteret, adulescentulum fragrantem unguento, cum sibi pro
 impetrata praefectura gratias ageret, nutu aspernatus, uoce etiam grauissima increpuit:
 'maluissem alium oboluisses,' litterasque reuocauit. classiarios uero, qui ab Ostia et
 Puteolis Romam pedibus per uices commeant, petentes constitui aliquid sibi calciarii
 nomine, quasi parum esset sine responso abegisse, iussit posthac excalciatos cursitare; et
 ex eo ita cursitant. 
 Achaiam, Lyciam, Rhodum, Byzantium, Samum libertate adempta, item Trachiam Ciliciam et
 Commagenen dicionis regiae usque ad id tempus, in prouinciarum formam redegit. Cappadociae
 propter adsiduos barbarorum incursus legiones addidit consularemque rectorem imposuit pro
 eq. R. 
 Deformis urbs ueteribus incendiis ac ruinis erat; uacuas areas occupare et aedificare, si
 possessores cessarent, cuicumque permisit. ipse restitutionem Capitolii adgressus
 ruderibus purgandis manus primus admouit ac suo collo quaedam extulit; aerearumque
 tabularum tria milia, quae simul conflagrauerant, restituenda suscepit undique
 inuestigatis exemplaribus: instrumentum imperii pulcherrimum ac uetustissimum, quo
 continebantur paene ab exordio urbis senatus consulta, plebi s scita de
 societate et foedere ac priuilegio cuicumque concessis.

fecit et noua opera templum Pacis foro proximum Diuique Claudi in Caelio monte coeptum
 quidem ab Agrippina, sed a Nerone prope funditus destructum; item amphitheatrum urbe
 media, ut destinasse compererat Augustum. 
 Amplissimos ordines et exhaustos caede uaria et contaminatos ueteri neglegentia purgauit
 suppleuitque recenso senatu et equite, summotis indignissimis et honestissimo quoque
 Italicorum ac prouincialium allecto. atque uti notum esset, utrumque ordinem non tam
 libertate inter se quam dignitate differre, de iurgio quodam senatoris equitisque R. ita
 pronuntiauit, non oportere maledici senatoribus, remaledici ciuile fasque esse.

Litium series ubique maiorem in modum excreuerant, manentibus antiquis intercapedine
 iuris dictionis, accedentibus nouis ex condicione tumultuque temporum; sorte elegit per
 quos rapta bello restituerentur quique iudicia centumuiralia, quibus peragendis uix
 suffectura litigatorum uidebatur aetas, extra ordinem diiudicarent redigerentque ad
 breuissimum numerum.

Libido atque luxuria coercente nullo inualuerat; auctor senatui fuit decernendi, ut quae
 se alieno seruo iunxisset, ancilla haberetur; neue filiorum familiarum faeneratoribus
 exigendi crediti ius umquam esset, hoc est ne post patrum quidem mortem. 
 Ceteris in rebus statim ab initio principatus usque

ad exitum ciuilis et clemens, mediocritatem pristinam neque dissimulauit umquam ac
 frequenter etiam prae se tulit. quin et conantis quosdam originem Flauii generis ad
 conditores Reatinos comitemque Herculis, cuius monimentum extat Salaria uia, referre
 irrisit ultro. adeoque nihil ornamentorum extrinsecus cupide appetiuit, ut triumphi die
 fatigatus tarditate et taedio pompae non reticuerit, merito se plecti, qui triumphum,
 quasi aut debitum maioribus suis aut speratum umquam sibi, tam inepte senex concupisset.
 ac ne tribuniciam quidem potestatem 
 
 patris patriae appellationem nisi sero recepit. nam consuetudinem scrutandi
 salutantes manente adhuc bello ciuili omiserat.

Amicorum libertatem, causidicorum figuras ac philosophorum contumaciam lenissime tulit.
 Licinium Mucianum notae impudicitiae, sed meritorum fiducia minus sui reuerentem, numquam
 nisi clam et hactenus retaxare sustinuit, ut apud communem aliquem amicum querens adderet
 clausulam: 'ego tamen uir sum.' Saluium Liberalem in defensione diuitis rei ausum dicere:
 'quid ad Caesarem, si Hipparchus sestertium milies habet?' et ipse laudauit. Demetrium
 Cynicum in itinere obuium sibi post damnationem ac neque assurgere neque salutare se
 dignantem, oblatrantem etiam nescio quid, satis habuit canem appellare.

Offensarum inimicitiarumque minime memor executorue Vitelli i hostis sui filiam
 splendidissime maritauit, dotauit etiam et instruxit. trepidum eum interdicta aula sub
 Nerone quaerentemque, quidnam ageret aut quo abiret, quidam ex officio admissionis simul
 expellens abire Morbouiam iusserat. in hunc postea deprecantem non ultra uerba excanduit,
 et quidem totidem fere atque eadem. nam ut suspicione aliqua uel metu ad perniciem
 cuiusquam compelleretur tantum afuit, ut monentibus amicis cauendum esse Mettium
 Pompusianum, quod uolgo crederetur genesim habere imperatoriam, insuper consulem fecerit,
 spondens quandoque beneficii memorem futurum.

Non temere quis punitus insons reperi r etur nisi absente eo et ignaro aut certe
 inuito atque decepto. Heluidio Prisco, qui et reuersum se ex Syria solus priuato nomine
 Vespasianum salutauerat et in praetura omnibus edictis sine honore ac mentione ulla
 transmiserat, non ante succensuit quam altercationibus insolentissimis paene in ordinem
 redactus. hunc quoque, quamuis relegatum primo, deinde et interfici iussum, magni
 aestimauit seruare quoquo modo, missis qui percussores reuocarent; et seruasset, nisi iam
 perisse falso renuntiatum esset. ceterum neque caede cuiusquam umquam 
 
 iustis suppliciis inlacrimauit etiam et ingemuit.

Sola est, in qua merito culpetur, pecuniae cupiditas. non enim contentus omissa sub Galba
 uectigalia reuocasse, noua et grauia addidisse, auxisse tributa prouinciis, nonnullis et
 duplicasse, negotiationes quoque uel priuato pudendas propalam exercuit, coemendo quaedam
 tantum ut pluris postea distraheret. ne candidatis
 quidem honores reisue tam innoxiis quam nocentibus absolutiones uenditare cunctatus est.
 creditur etiam procuratorum rapacissimum quemque ad ampliora officia ex industria solitus
 promouere, quo locupletiores mox condemnaret; quibus quidem uolgo pro spongiis dicebatur
 uti, quod quasi et siccos madefaceret et exprimeret umentis. 
 Quidam natura cupidissimum tradunt, idque exprobratum ei a sene bubulco, qui
 negata m sibi gratuita m libertate m , quam imperium
 ade m ptum suppliciter orabat, proclamauerit, uulpem pilum mutare, non mores.
 sunt contra qui opinentur ad manubias et rapinas necessitate compulsum summa aerarii
 fiscique inopia, de qua testificatus sit initio statim principatus, professus
 quadringenties milies opus esse, ut res p. stare posset. quod et ueri similius uidetur,
 quando et male partis optime usus est.

in omne hominum genus liberalissimus expleuit censum senatorium, consulares inopes
 quingenis sestertiis annuis sustentauit, plurimas per totum orbem ciuitates terrae motu
 aut incendio afflictas restituit in melius, ingenia et artes uel maxime fouit.

primus e fisco Latinis Graecisque rhetoribus annua centena constituit; praestantis
 poetas, nec non et artifices, Coae Veneris, item Colossi refectorem insigni congiario
 magnaque mercede donauit; mechanico quoque grandis columnas exigua impensa perducturum in
 Capitolium pollicenti praemium pro commento non mediocre optulit, operam remisit praefatus
 sineret se plebiculam pascere.

ludis, per quos scaena Marcelliani theatri restituta dedicabatur, uetera quoque acroamata
 reuocauerat. †Appellari tragoedo quadringenta, Terpno Diodoroque citharoedis ducena,
 nonnullis centena, quibus minimum, quadragena sestertia super plurimas coronas aureas
 dedit. sed et conuiuabatur assidue ac saepius recta et dapsile, ut macellarios adiuuaret.
 dabat sicut Saturnalibus uiris apophoreta, ita per Kal. Mart. feminis. et tamen ne sic
 quidem pristina cupiditatis infamia caruit. Alexandrini
 Cybiosacten eum uocare perseuerauerunt, cognomine unius e regibus suis turpissimarum
 sordium. sed et in funere Fauor archimimus personam eius ferens imitansque, ut est mos,
 facta ac dicta uiui, interrogatis palam procuratoribus, quanti funus et pompa constaret,
 ut audit sestertium centiens, exclamauit, centum sibi sestertia darent ac se uel in
 Tiberim proicerent.

Statura fuit quadrata, compactis firmisque membris, uultu ueluti nitentis; de quo quidam
 urbanorum non infacete, siquidem petenti, ut et in se aliquid diceret: 'dicam,' inquit,
 'cum uentrem exonerare desieris.' ualitudine prosperrima usus est, quamuis ad tuendam eam
 nihil amplius quam fauces ceteraque membra sibimet ad numerum in sphaeristerio defricaret
 inediamque unius diei per singulos menses interponeret.

Ordinem uitae hunc fere tenuit. in principatu maturius semper ac de nocte uigilabat; dein
 perlectis epistulis officiorumque omnium breuiariis, amicos admittebat, ac dum
 salutabatur, et calciabat ipse se et amiciebat; postque decisa quaecumque obuenissent
 negotia gestationi et inde quieti uacabat, accubante aliqua pallacarum, quas in locum
 defunctae Caenidis plurimas constituerat; a secreto in balineum tricliniumque transibat.
 nec ullo tempore facilior aut indulgentior traditur, eaque momenta domestici ad aliquid
 petendum magno opere captabant.

Et super cenam autem et semper alias comissimus multa ioco transigebat; erat enim
 dicacitatis plurimae, etsi scurrilis et sordidae, ut ne praetextatis quidem uerbis
 abstineret. et tamen nonnulla eius facetissima extant, in quibus et haec. Mestrium Florum
 consularem, admonitus ab eo 'plaustra' potius quam 'plostra' dicenda, postero die
 'Flaurum' salutauit. expugnatus autem a quadam, quasi amore suo deperiret, cum perductae
 pro concubitu sestertia quadringenta donasset, admonente dispensatore, quem ad modum
 summam rationibus uellet inferri: 'Vespasiano,' inquit, 'adamato.'

utebatur et uersibus Graecis tempestiue satis, et de quodam procerae staturae
 improbiusque nato: 
 μακρὰ βιβάς, κραδάων δολιχόσκιον ἔγχος, et de
 Cerylo liberto, qui diues admodum ob subterfugiendum quandoque ius fisci ingenuum se et
 Lachetem mutato nomine coeperat ferre: 
 ὦ Λάχης, Λάχης, 
 ἐπὰν ἀποθάνῃς, αὖθισ ἐξ ἀρχῆσ ἔσει 
 σὺ Κηρύλος. maxime tamen dicacitatem adfectabat in
 deformibus lucris, ut inuidiam aliqua cauillatione dilueret transferretque ad sales.
 
 Quendam e caris ministris dispensationem cuidam quasi fratri petentem cum distulisset,
 ipsum candidatum ad se uocauit; exactaque pecunia, quantam is cum suffragatore suo
 pepigerat, sine mora ordinauit; interpellanti mox ministro: 'alium tibi,' ait, 'quaere
 fratrem; hic, quem tuum putas, meus est.' mulionem in itinere quodam suspicatus ad
 calciandas mulas desiluisse, ut adeunti litigatori spatium moramque praeberet,
 interrogauit quanti calciasset, et pactus est lucri partem. reprehendenti filio Tito, quod etiam urinae uectigal commentus esset,
 pecuniam ex prima pensione admouit ad nares, sciscitans num odore offenderetur; et illo
 negante: 'atquin,' inquit, 'e lotio est.' nuntiantis legatos decretam ei publice non
 mediocris summae statuam colosseam, iussit uel continuo ponere t , cauam manum
 ostentans et paratam basim dicens. ac ne in metu quidem
 ac periculo mortis extremo abstinuit iocis. nam cum inter cetera prodigia Mausoleum
 derepente patuisset et stella crinita in caelo apparuisset, alterum ad Iuniam Caluinam e
 gente Augusti pertinere dicebat, alterum ad Parthorum regem qui capillatus esset; prima
 quoque morbi accessione: 'uae,' inquit, 'puto deus fio.'

Consulatu suo nono temptatus in Campania motiunculis leuibus protinusque urbe repetita,
 Cutilias ac Reatina rura, ubi aestiuare quotannis solebat, petit. hic cum super urgentem
 ualitudinem creberrimo frigidae aquae usu etiam intestina uitiasset nec eo minus muneribus
 imperatoriis ex consuetudine fungeretur, ut etiam legationes audiret cubans, aluo repente
 usque ad defectionem soluta, imperatorem ait stantem mori oportere; dumque consurgit ac
 nititur, inter manus subleuantium extinctus est VIIII. Kal. Iul. annum agens aetatis
 sexagensimum ac nonum superque mensem ac diem septimum.

Conuenit inter omnis, tam certum eum de sua suorumque genitura semper fuisse, ut post
 assiduas in se coniurationes ausus sit adfirmare senatui aut filios sibi successuros aut
 neminem. dicitur etiam uidisse quondam per quietem stateram media parte uestibuli
 Palatinae domus positam examine aequo, cum in altera lance Claudius et Nero starent, in
 altera ipse ac filii. nec res fefellit, quando totidem annis parique temporis spatio
 utrique imperauerunt.