Progenies Caesarum in Nerone defecit: quod futurum compluribus quidem signis, sed uel
 euidentissimis duobus apparuit. Liuiae olim post Augusti statim nuptias Veientanum suum
 reuisenti praeteruolans aquila gallinam albam ramulum lauri rostro tenentem, ita ut
 rapuerat, demisit in gremium; cumque nutriri alitem, pangi ramulum placuisset, tanta
 pullorum suboles prouenit, ut hodieque ea uilla 'ad Gallinas' uocetur, tale uero lauretum,
 ut triumphaturi Caesares inde laureas decerperent; fuitque mos triumphantibus, alias
 confestim eodem loco pangere; et obseruatum est sub cuiusque obitum arborem ab ipso
 institutam elanguisse. ergo nouissimo Neronis anno et silua omnis exaruit radicitus, et
 quidquid ibi gallinarum erat interiit. ac subinde tacta de caelo Caesarum aede capita
 omnibus simul statuis deciderunt, Augusti etiam sceptrum e manibus excussum est.

Neroni Galba successit nullo gradu contingens Caesarum domum, sed haud dubie nobilissimus
 magnaque et uetere prosapia, ut qui statuarum titulis pronepotem se Quinti Catuli
 Capitolini semper ascripserit, imperator uero etiam stemma in atrio proposuerit, quo
 paternam originem ad Iouem, maternam ad Pasiphaam Minonis uxorem referret.

Imagines et elogia uniuersi generis exequi longum est, familiae breuiter attingam. qui
 primus Sulpiciorum cognomen Galbae tulit cur aut unde traxerit, ambigitur. quidam putant,
 quod oppidum Hispaniae frustra diu oppugnatum inlitis demum galbano facibus succenderit;
 alii, quod in diuturna ualitudine galbeo, id est remediis lana inuolutis, assidue
 uteretur; nonnulli, quod praepinguis fuerit uisus, quem galbam Galli uocent; uel contra,
 quod tam exilis, quam sunt animalia quae in aesculis nascuntur appellanturque galbae.
 familiam illustrauit Seruius Galba consularis,
 temporum suorum †et eloquentissimus, quem tradunt Hispaniam ex praetura optinentem,
 triginta Lusitanorum milibus perfidia trucidatis, Viriat h ini belli causam
 extitisse. eius nepos ob repulsam consulatus infensus Iulio Caesari, cuius legatus in
 Gallia fuerat, conspirauit cum Cassio et Bruto, propter quod Pedia lege damnatus est.
 ab hoc sunt imperatoris Galbae auus ac pater: auus
 clarior studiis quam dignitate—non enim egressus praeturae gradum—multiplicem nec
 incuriosam historiam edidit; pater consulatu functus, quanquam breui corpore atque etiam
 gibber modicaeque in dicendo facultatis, causas industrie actitauit. uxores habuit Mummiam Achaicam, neptem Catuli proneptemque L. Mummi,
 qui Corinthum excidit; item Liuiam Ocellinam ditem admodum et pulchram, a qua tamen
 nobilitatis causa appetitus ultro existimatur et aliquanto enixius, postquam subinde
 instanti uitium corporis secreto posita ueste detexit, ne quasi ignaram fallere uideretur.
 ex Achaica liberos Gaium et Seruium procreauit, quorum maior Gaius attritis facultatibus
 urbe cessit prohibitusque a Tiberio sortiri anno suo proconsulatum uoluntaria morte
 obiit.

Ser. Galba imperator M. Valerio Messala Cn. Lentulo cons. natus est VIIII. Kal. Ian. in
 uilla colli superposita prope Tarracinam sinistrorsus Fundos petentibus, adoptatusque a
 nouerca sua Liuia nomen et Ocellare cognomen assumpsit mutato praenomine; nam Lucium mox
 pro Seruio usque ad tempus imperii usurpauit. constat Augustum puero adhuc, salutanti se
 inter aequales, apprehensa buccula dixisse: καὶ σὺ τέκνον 
 ἡμῶν παρατρώξῃ. sed et Tiberius, cum comperisset
 imperaturum eum uerum in senecta: 'uiuat sane,' ait, 'quando id ad nos nihil pertinet.'
 auo quoque eius fulgur procuranti, cum exta de manibus
 aquila rapuisset et in frugiferam quercum contulisset, responsum est summum sed serum
 imperium portendi familiae; et ille irridens: 'sane,' inquit, 'cum mula pepererit.' nihil
 aeque postea Galbam temptantem res nouas confirmauit quam mulae partus, ceterisque ut
 obscaenum ostentum abhorrentibus, solus pro laetissimo accepit memor sacrificii dictique
 aui. 
 Sumpta uirili toga somniauit Fortunam dicentem, stare se ante fores defessam et nisi
 ocius reciperetur, cuicumque obuio praedae futuram. utque euigilauit, aperto atrio
 simulacrum aeneum deae cubitali maius iuxta limen inuenit idque gremio suo Tusculum, ubi
 aestiuare consueuerat, auexit et in parte aedium consecratum menstruis deinceps
 supplicationibus et peruigilio anniuersario coluit. 
 Quanquam autem nondum aetate constanti ueterem ciuitatis exoletumque morem ac tantum in
 domo sua haerentem obstinatissime retinuit, ut liberti seruique bis die frequentes
 adessent ac mane saluere, uesperi ualere sibi singuli dicerent.

inter liberales disciplinas attendit et iuri. dedit et matrimonio operam; uerum amissa
 uxore Lepida duobusque ex ea filiis remansit in caelibatu neque sollicitari ulla
 condicione amplius potuit, ne Agrippinae quidem, quae uiduata morte
 Domiti i maritum quoque adhuc necdum caelibem Galbam adeo omnibus
 sollicitauerat modis, ut in conuentu matronarum correpta iurgio atque etiam manu pulsata
 sit a matre Lepidae. 
 Obseruauit ante omnis Liuiam Augustam, cuius et uiuae gratia plurimum ualuit et mortuae
 testamento paene ditatus est; sestertium namque quingenties praecipuum inter legatarios
 habuit, sed quia notata, non perscripta erat summa, herede Tiberio legatum ad quingenta
 reuocante, ne haec quidem accepit.

Honoribus ante legitimum tempus initis praetor commissione ludorum Floralium nouum
 spectaculi genus elephantos funambulos edidit; exim prouinciae Aquitaniae anno fere
 praefuit; mox consulatum per sex menses ordinarium gessit, euenitque ut in eo ipse †L.
 Domitio patri Neronis, ipsi Saluius Otho pater Othonis succederet, uelut praesagium
 insequentis casus, quo medius inter utriusque filios extitit imperator. 
 A Gaio Caesare 
 in locum Gaetu lici substitutus, postridie quam ad legiones uenit, sollemni
 forte spectaculo plaudentes inhibuit data tessera, ut manus paenula s 
 continerent; statimque per castra iactatum est: 
 disce miles militare: Galba est, non Gaetulicus. pari
 seueritate interdixit commeatus peti. ueteranum ac tironem militem opere assiduo
 corroborauit matureque barbaris, qui iam in Galliam usque proruperant, coercitis,
 praesenti quoque Gaio talem et se et exercitum approbauit, ut inter innumeras
 contractasque ex omnibus prouinciis copias neque testimonium neque praemia ampliora ulli
 perciperent; ipse maxime insignis, quod campestrem decursionem scuto moderatus, etiam ad
 essedum imperatoris per uiginti passuum milia cucurrit.

Caede Gai nuntiata multis ad occasionem stimulantibus quietem praetulit. per hoc
 gratissimus Claudio receptusque in cohortem amicorum tantae dignationis est habitus, ut
 cum subita ei ualitudo nec adeo grauis incidisset, dilatus sit expeditionis Britannicae
 dies. Africam pro consule biennio optinuit extra sortem electus ad ordinandam prouinciam
 et intestina dissensione et barbarorum tumultu inquietam; ordinauitque magna seueritatis
 ac iustitiae cura etiam in paruulis rebus. militi, qui
 per expeditionem artissima annona residuum cibariorum tritici modium centum denariis
 uendidisse arguebatur, uetuit, simul atque indigere cibo coepisset, a quoquam opem ferri;
 et is fame extabuit. at in iure dicendo cum de proprietate iumenti quaereretur, leuibus
 utrimque argumentis et testibus ideoque difficili coniectura ueritatis, ita decreuit ut ad
 lacum, ubi adaquari solebat, duceretur capite inuoluto atque ibidem reuelato eius esset,
 ad quem sponte se a potu recepisset.

Ob res et tunc in Africa et olim in Germania gestas ornamenta triumphalia accepit et
 sacerdotium triplex, inter quindecimuiros sodalesque Titios item Augustales cooptatus;
 atque ex eo tempore prope ad medium Neronis principatum in secessu plurimum uixit, ne ad
 gestandum quidem umquam iter ingressus quam ut secum uehiculo proximo decies sestertium in
 auro efferret, donec in oppido Fundis moranti Hispania Tarraconensis oblata est.
 acciditque, ut cum prouinciam ingressus sacrificaret,
 intra aedem publicam puero e ministris acerram tenenti capillus repente toto capite
 canesceret, nec defuerunt qui interpretarentur significari rerum mutationem successurumque
 iuueni senem, hoc est ipsum Neroni. non multo post in Cantabriae lacum fulmen decidit
 repertaeque sunt duodecim secures, haud ambiguum summae imperii signum.

Per octo annos uarie et inaequabiliter prouinciam rexit, primo acer et uehemens et in
 coercendis quidem delictis uel immodicus. nam et nummulario non ex fide uersanti pecunias
 manus amputauit mensaeque eius adfixit, et tutorem, quod pupillum, cui substitutus heres
 erat, ueneno necasset, cruce adfecit; implorantique leges et ciuem Romanum se
 testificanti, quasi solacio et honore aliquo poenam leuaturus, mutari multoque praeter
 ceteras altiorem et dealbatam statui crucem iussit. paulatim in desidiam segnitiamque
 conuersus est, ne quid materiae praeberet Neroni et, ut dicere solebat, quod nemo rationem
 otii sui reddere cogeretur. 
 Carthagine noua conuentum agens tumultuari Gallias comperit legato Aquitaniae auxilia
 implorante; superuenerunt et Vindicis litterae hortantis, ut humano generi assertorem
 ducemque se accommodaret. nec diu cunctatus condicionem partim metu partim spe recepit;
 nam et mandata Neronis de nece sua ad procuratores clam missa deprenderat et confirmabatur
 cum secundissimis auspiciis et ominibus uirginis honestae uaticinatione, tanto magis quod
 eadem illa carmina sacerdos Iouis Cluniae ex penetrali somnio monitus eruerat ante
 ducentos annos similiter a fatidica puella pronuntiata. quorum carminum sententia erat
 oriturum quandoque ex Hispania principem dominumque rerum.

Igitur cum quasi manumissioni uacaturus conscendisset tribunal, propositis ante se
 damnatorum occisorumque a Nerone quam plurimis imaginibus et astante nobili puero, quem
 exulantem e proxima Baliari insula ob id ipsum acciuerat, deplorauit temporum statum
 consalutatusque imperator legatum se senatus ac populi R. professus est. dein iustitio indicto, e plebe quidem prouinciae legiones et auxilia
 conscripsit super exercitum ueterem legionis unius duarumque alarum et cohortium trium; at
 e primoribus prudentia atque aetate praestantibus uel instar senatus, ad quos de maiore re
 quotiens opus esset referretur, instituit. delegit et
 equestris ordinis iuuenes, qui manente anulorum aureorum usu euocati appellarentur
 excubiasque circa cubiculum suum uice militum agerent. etiam per prouincias edicta
 dimisit, auctor in singulis uniuersisque conspirandi simul et ut qua posset quisque opera
 communem causam iuuarent. 
 Per idem fere tempus in munitione oppidi, quod sedem bello delegerat, repertus est anulus
 opere antiquo, scalptura gemmae Victoriam cum tropaeo exprimente; ac subinde Alexandrina
 nauis Dertosam appulit armis onusta, sine gubernatore, sine nauta aut uectore ullo, ut
 nemini dubium esset iustum piumque et fauentibus diis bellum suscipi: cum repente ex
 inopinato prope cuncta turbata sunt. alarum altera
 castris appropinquantem paenitentia mutati sacramenti destituere conata est aegreque
 retenta in officio, et serui, quos a liberto Neronis ad fraudem praeparatos muneri ac
 ceperat, per angiportum in balneas transeuntem paene interemerunt, nisi cohortantibus in
 uicem ne occasionem omitterent, interrogatisque de qua occasione loquerentur, expressa
 cruciatu confessio esset.

accessit ad tanta discrimina mors Vindicis, qua maxime consternatus destitutoque similis
 non multum afuit quin uitae renuntiaret. sed superuenientibus ab urbe nuntiis ut occisum
 Neronem cunctosque in uerba sua iurasse cognouit, deposita legati suscepit Caesaris
 appellationem iterque ingressus est paludatus ac dependente a ceruicibus pugione ante
 pectus; nec prius usum togae reciperauit quam oppressis qui nouas res moliebantur,
 praefecto praetori Nymphidio Sabino Romae, in Germania Fonteio Capitone, in Africa Clodio
 Macro legatis.

Praecesserat de eo fama saeuitiae simul atque auaritiae, quod ciuitates Hispaniarum
 Galliarumque, quae cunctantius sibi accesserant, grauioribus tributis, quasdam etiam
 murorum destructione punisset et praepositos procuratoresque supplicio capitis adfecisset
 cum coniugibus ac liberis; quodque oblatam a Tarraconensibus e uetere templo Iouis coronam
 auream librarum quindecim conflasset ac tres uncias, quae ponderi deerant, iussisset
 exigi. ea fama et confirmata et aucta est, ut primum
 urbem introiit. nam cum classiarios, quos Nero ex remigibus iustos milites fecerat, redire
 ad pristinum statum cogeret, recusantis atque insuper aquilam et signa pertinacius
 flagitantis non modo inmisso equite disiecit, sed decimauit etiam. item Germanorum
 cohortem a Caesaribus olim ad custodiam corporis institutam multisque experimentis
 fidelissimam dissoluit ac sine commodo ullo remisit in patriam, quasi Cn. Dolabellae,
 iuxta cuius hortos tendebat, proniorem. illa quoque
 uerene an falso per ludibrium iactabantur, adposita lautiore cena ingemuisse eum, et
 ordinario quidem dispensatori breuiarium rationum offerenti paropsidem leguminis pro
 sedulitate ac diligentia porrexisse, Cano autem choraulae mire placenti denarios quinque
 donasse prolatos manu sua e peculiaribus loculis suis.

Quare aduentus eius non perinde gratus fuit, idque proximo spectaculo apparuit, siquidem
 Atellanis notissimum canticum exorsis: 
 uenit i Onesimus a uilla cuncti simul spectatores consentiente uoce reliquam
 partem rettulerunt ac saepius uersu repetito egerunt.

maiore adeo et fauore et auctoritate adeptus est quam gessit imperium, quanquam multa
 documenta egregii principis daret; sed nequaquam tam grata erant, quam inuisa quae secus
 fierent. 
 Regebatur trium arbitrio, quos una et intra Palatium habitantis nec umquam non
 adhaerentis paedagogos uulgo uocabant. ii erant T. Vinius legatus eius in Hispania,
 cupiditatis immensae; Cornelius Laco ex assessore praefectus praetorii, arrogantia
 socordiaque intolerabilis; libertus Icelus, paulo ante anulis aureis et Marciani cognomine
 ornatus ac iam summae equestris gradus candidatus. his diuerso uitiorum genere
 grassantibus adeo se abutendum permisit et tradidit, ut uix sibi ipse constaret, modo
 acerbior parciorque, modo remissior ac neglegentior quam conueniret principi electo atque
 illud aetatis. 
 Quosdam claros ex utroque ordine uiros suspicione minima inauditos condemnauit. ciuitates
 R. raro dedit, iura trium liberorum uix uni atque alteri ac ne is quidem nisi ad certum
 praefinitumque tempus. iudicibus sextam decuriam adici precantibus non modo negauit, sed
 et concessum a Claudio beneficium, ne hieme initioque anni ad iudicandum euocarentur,
 eripuit.

existimabatur etiam senatoria et equestria officia bienni spatio determinaturus nec
 daturus nisi inuitis ac recusantibus. liberalitates Neronis non plus decimis concessis per
 quinquaginta equites R. ea condicione reuocandas curauit exigendasque, ut et si quid
 scaenici ac xystici donatum olim uendidissent, auferretur emptoribus, quando illi pretio
 absumpto soluere nequirent. at contra nihil non per
 comites atque libertos pretio addici aut donari gratia passus est, uectigalia immunitates,
 poenas innocentium impunitates noxiorum. quin etiam populo R. deposcente supplicium Haloti
 et Tigillini solos ex omnibus Neronis emissariis uel maleficentissimos incolumes
 praestitit atque insuper Halotum procuratione amplissima ornauit, pro Tigillino etiam
 saeuitiae populum edicto increpuit.

Per haec prope uniuersis ordinibus offensis uel praecipua flagrabat inuidia apud milites.
 nam cum in uerba eius absentis iurantibus donatiuum grandius solito praepositi
 pronuntiassent, neque ratam rem habuit et subinde iactauit legere se militem, non emere
 consuesse; atque eo quidem nomine omnis, qui ubique erant, exacerbauit. ceterum
 praetorianos etiam metu et indignitate commouit, remouens subinde plerosque ut suspectos
 et Nymphidi socios. sed maxime fremebat superioris
 Germaniae exercitus fraudari se praemis nauatae aduersus Gallos et Vindicem operae. ergo
 primi obsequium rumpere ausi Kal. Ian. adigi sacramento nisi in nomen senatus recusarunt
 statimque legationem ad praetorianos cum mandatis destinauerunt: displicere imperatorem in
 Hispania factum; eligerent ipsi quem cuncti exercitus comprobarent.

quod ut nuntiatum est, despectui esse non tam senectam suam quam orbitatem ratus, Pisonem
 Frugi Licinianum nobilem egregiumque iuuenem ac sibi olim probatissimum testamentoque
 semper in bona et nomen adscitum repente e media salutantium turba adprehendit filiumque
 appellans perduxit in castra ac pro contione adoptauit, ne tunc quidem donatiui ulla
 mentione facta. quo faciliorem occasionem M. Saluio Othoni praebuit perficiendi conata
 intra sextum adoptionis diem.

Magna et assidua monstra iam inde a principio exitum ei, qualis euenit, portenderant. cum
 per omne iter dextra sinistraque oppidatim uictimae caederentur, taurus securis ictu
 consternatus rupto uinculo essedum eius inuasit elatisque pedibus totum cruore perfudit;
 ac descendentem speculator impulsu turbae lancea prope uulnerauit. urbem quoque et deinde
 Palatium ingressum excepit terrae tremor et assimilis quidam mugitui sonus. secuta sunt aliquanto manifestiora. monile margaritis gemmisque
 consertum ad ornandam Fortunam suam Tusculanam ex omni gaza secreuerat; id repente quasi
 augustiore dignius loco Capitolinae Veneri dedicauit, ac proxima nocte somniauit speciem
 Fortunae querentis fraudatam se dono destinato, minantisque erepturam et ipsam quae
 dedisset. cumque exterritus luce prima ad expiandum somnium, praemissis qui rem diuinam
 appararent, Tusculum excucurrisset, nihil inuenit praeter tepidam in ara fauillam
 atratumque iuxta senem in catino uitreo t h us tenentem et in calice fictili
 merum. obseruatum etiam est Kal. Ian. sacrificanti
 coronam de capite excidisse, auspicanti pullos auolasse; adoptionis die neque milites
 adlocuturo castrensem sellam de more positam pro tribunali oblitis ministris et in senatu
 curulem peruerse collocatam.

prius uero quam occideretur sacrificantem mane haruspex identidem monuit, caueret
 periculum, non longe percussores abesse. 
 Haud multo post cognoscit teneri castra ab Othone, ac plerisque ut eodem quam primum
 pergeret suadentibus—posse enim auctoritate et praesentia praeualere —nihil amplius quam
 continere se statuit et legionariorum firmare praesidiis, qui multifariam diuerseque
 tendebant. loricam tamen induit linteam, quanquam haud dissimulans parum aduersus tot
 mucrones profuturam. sed extractus rumoribus falsis,
 quos conspirati, ut eum in publicum elicerent, de industria dissiparant, paucis temere
 affirmantibus transactum negotium, oppressos, qui tumultuarentur, aduenire frequentis
 ceteros gratulabundos et in omne obsequium paratos, iis ut occurreret prodiit tanta
 fiducia, ut militi cuidam occisum a se Othonem glorianti: 'quo auctore?' responderit,
 atque in forum usque processit. ibi equites, quibus mandata caedes erat, cum per publicum
 dimota paganorum turba equos adegissent, uiso procul eo parumper restiterunt; dein rursum
 incitati desertum a suis contrucidarunt.

Sunt qui tradant, ad primum tumultum proclamasse eum: 'quid agitis commilitones? ego
 uester sum et uos mei,' donatiuum etiam pollicitum. plures autem prodiderunt optulisse
 ultro iugulum et ut hoc agerent ac ferirent, quando ita uideretur, hortatum. illud mirum
 admodum fuerit, neque praesentium quemquam opem imperatori ferre conatum et omnes qui
 arcesserentur spreuisse nuntium excepta Germanicianorum uexillatione. ii ob recens
 meritum, quod se aegros et inualidos magno opere fouisset, in auxilium aduolauerunt, sed
 serius itinere deuio per ignorantiam locorum retardati. 
 Iugulatus est ad lacum Curti ac relictus ita uti erat, donec gregarius miles a
 frumentatione rediens abiecto onere caput ei amputauit; et quoniam capillo arripere non
 poterat, in gremium abdidit, mox inserto per os pollice ad Othonem detulit. ille lixis
 calonibusque donauit, qui hasta suffixum non sine ludibrio circum castra portarunt
 adclamantes identidem: 'Galba Cupido, fruaris aetate tua,' maxime irritati ad talem
 iocorum petulantiam, quod ante paucos dies exierat in uulgus, laudanti cuidam formam suam
 ut adhuc floridam et uegetam respondisse eum: 
 ἔτι μοι μένοσ ἔμπεδόν ἐστιν. ab is Patrobii
 Neroniani libertus centum aureis redemptum eo loco, ubi iussu Galbae animaduersum in
 patronum suum fuerat, abiecit. sero tandem dispensator Argiuus et hoc et ceterum truncum
 in priuatis eius hortis Aurelia uia sepulturae dedit.

Statura fuit iusta, capite praecaluo, oculis caeruleis, adunco naso, manibus pedibusque
 articulari morbo distortissimis, ut neque calceum perpeti neque libellos euoluere aut
 tenere omnino ualeret. excreuerat etiam in dexteriore latere eius caro praependebatque
 adeo ut aegre fascia substringeretur.

Cibi plurimi traditur, quem tempore hiberno etiam ante lucem capere consuerat, inter
 cenam uero usque eo abundantis, ut congestas super manus reliquias circumferri iuberet
 spargique ad pedes stantibus. libidinis in mares pronior et eos non nisi praeduros
 exoletosque; ferebant in Hispania Icelum e ueteribus concubinis de Neronis exitu
 nuntiantem non modo artissimis osculis palam exceptum ab eo, sed ut sine mora uelleretur
 oratum atque seductum.

Periit tertio et septuagesimo aetatis anno, imperii mense septimo senatus, ut primum
 licitum est, statuam ei decreuerat rostratae columnae superstantem in parte fori, qua
 trucidatus est; sed decretum Vespasianus aboleuit, percussores sibi ex Hispania in Iudaeam
 submisisse opinatus.