Crédo egó miserám

fuísse Penelopam,

sorór, suo ex animo,

quae tám diu vidua

viró suo caruit;

nam nós eius ánimum

de nóstris factis nóscimus, quarúm viri hinc ápsunt,

quorúmque nos negótiis apséntum, ita ut aéquom est,

sollícitae noctes ét dies, sorór, sumus sémper.

Nostrum ófficium

nos fácere aequomst,

neque id mágis facimus

quam nós monet píetas.

sed híc, soror, assíde dum: multá volo tecum

loquí de re viri.

Salvéne, amabo?

Speró quidem et volo; sed hóc, soror, crúcior,

patrém tuom meúmque adeo, unice qui unus †

civíbus ex omnibus probús perhibetur,

eúm nunc improbi viri ófficio uti,

virís qui tantas apséntibus nóstris

facit íniurias immérito

nosque áb eis abducére volt.

haec rés vitae me, sóror, saturant,

haec míhi dividiae et sénio sunt.

Ne lácruma, soror, neu túo id animo

fac quod tíbi tuos pater faceré minatur:

spes ést eum melius fácturum.

novi égo illum: ioculo istaec dicit,

neque illé sibi mereat Pérsarum

montís, qui esse aurei pérhibentur,

ut istúc faciat quod tú metuis.

tamen sí faciat, minime irasci

decet, néque id immerito evéniet.

nam víri nostri domo ut ábierunt,

hic tértius annus.

Ita út memoras.

Quom ipsi ínterea vivánt, valeant,

ubi sínt, quid agant, ecquíd agant,

neque párticipant nos, néque redeunt.

An id dóles, soror, quia illi suom ófficium

non cólunt, quom tu tuom fácis?

Ita pol.

Tace sís, cave sis audíam ego istuc

posthác ex te.

Nam quíd iam?

Quia pól meo animo omnis sápientis

suom offícium aequom est colere ét facere.

quam ob rem égo te hoc, soror, tametsi és maior,

moneo, út tuom memineris ófficium:

etsi ílli improbi sint átque aliter

nobís faciant quam aequómst, tam pol

ne quíd magis simus omnibus obníxe opibus

nostrum ófficium meminísse decet.

Placet; táceo.

At memineris fácito.



Nolo égo, soror, me credi esse immemorem viri,

neque ille éos honores, mihi quos habuit, perdidit;

nam pol mihi grata acceptaque eiust benignitas.

et me quidem haec condicio nunc non paenitet,

neque est cur non studeam has nuptias mutarier;

verum postremo in patris potestate est situm:

faciendum id nobis quod parentes imperant.

Scio, atque in cogitando maerore augeor,

nam propemodum iam ostendit suam sententiam.

Igitur quaeramus, nobis quid facto usus sit.

Quí manet ut moneatur semper servos homo officium suom

nec voluntáte id facere meminit, servos is habitu hau probust.

vos meministis quot kalendis petere demensum cibum:

qui minus méministis quod opus sit facto facere in aedibus?

iam quidem in súo quicqué loco nisi erit mihi situm supellectilis,

quom ego revortar, vos monimentis commonefaciam bubulis.

non homines habitare mecum mi hic videntur, sed sues.

facite sultis, nitidae ut aedes meae sint, quom redeam domum.

iam ego domi adero: ad meam maiorem filiam inviso modo;

siquis me quaéret, inde vocátote aliqui; aut iam egomet hic ero.

Quid agimus, soror, si óffirmabit pater adversum nos?

Pati

nos oportet quod ille faciat, cuius potestas plus potest.

exorando, haud adversando sumendam operam censeo:

gratiam per si petimus, spero áb eo impetrassere;

adversari sine dedecore et scelere summo haud possumus,

neque equidem id factura neque tu ut facias consilium dabo,

verum ut exoremus. novi ego nostros: exorabilest.

Principium ego quo pacto cum illis occipiam, id ratiocinor:

utrum ego perplexim lacessam oratione ad hunc modum,

quasi numquam quicquam in eas simulem, quasi nil indaudiverim

eas in se meruisse culpam, an potius temptem saeviter,

an minaciter. scio litis fore, ego meas novi optume.

si manere hic sese malint potius quam alio nubere.

non faciam. quid mi ópust decurso aetatis spatio cum meis

gerere bellum, quom nil, quam ob rem id faciam, meruisse arbitror?

minime, nolo turbas, séd hoc mihi optumum factu arbitror:

sic faciam: adsimulabo quasi quam culpam in sese admiserint.

perplexabilitér earum hodie perpavefaciam pectora;

post id agam igitur deinde, ut animus meus erit, faciam palam.

multa scio faciunda verba. ibo intro. sed apertast foris.

Certo enim míhi paternae vocis sonitus auris accidit.

Is est ecastor. ferre advorsum homini occupemus osculum.

Salve, mi pater.

Et vos ambae. ílico agite assidite.

Osculum—

Sat est ósculi mihi vostri.

Quí, amabo, pater?

Quia ita meae animae salsura evenit.

Asside hic, pater.

Non sedeo istic, vos sedete; ego sedero in subsellio.

Mane pulvinum.

Bene procuras. mihi satis sic fultumst. sede.

Sine, pater.

Quid opust?

Opust.

Mórem tibi geram. atque hoc est satis.

Numquam enim nímis curare possunt suom parentem filiae.

quem aequiust nós potiorem habere quam te? postidea, pater,

viros nostros, quibus tú voluisti ésse nos matres familias.

Bonas ut aequomst facere facitis, quom tamen apsentis viros

proinde habetis quasi praesentes sint.

Pudicitiast, pater,

eos nos magnificare, qui nos socias sumpserunt sibi.

Num quis hic ést alienus nostris dictis auceps auribus?

Nullus praeter nosque teque.

Vostrum animum adhiberi volo;

nám ego ad vos nunc imperitus rerum et morum mulierum,

discipulus venio ad magistras: quibus matronas moribus,

quae optumae sunt, esse oportet? sed utraque ut dicat mihi.

Quid istuc est quod huc éxquaesitum mulierum mores venis?

Pol ego uxorem quaero, postquam vostra mater mortuast.

Facile invenies et peiorem et peius moratam, pater,

quam illa fuit: meliorem neque tu reperies neque sol videt.

At ego ex te éxquaero atque ex istac tua sorore.

Edepol pater,

scio ut oportet esse: si sint—ita ut ego aequom censeo.

Volo scire ergo, ut aequom censes.

Vt, per urbem quom ambulent,

omnibus os opturent, ne quis merito male dicat sibi.

Dic vicissim nunciam tu.

Quid vis tibi dicam, pater?

Vbi facillime spectatur mulier, quae ingenio est bono?

Quoi male faciundi est potestas, quae ne id faciat temperat.



Hau male istuc. age tu altera, utra sit condicio pensior,

virginemne an viduam habere?

Quanta méa sapientiast,

ex malis multis malum quod minimumst, id minimest malum.

Qui potest mulier vitare vitiis?

Vt cottidie

pridie caveat ne faciat quod pigeat postridie.

Quae tibi muliér videtur multo sapientissuma?

Quae tamen, cum res secundae sunt, se poterit noscere,

et illa quae aequo animo patietur sibi esse peius quam fuit.

Edepol vos lepide temptavi vostrumque ingenium ingeni.

sed hoc est quod ad vos venio quodque esse ambas conventas volo:

mi auctores ita sunt amici, ut vos hinc abducam domum.

At enim nos, quarum res agitur, aliter auctores sumus.

nam aut olim, nisi tibi placebant, non datas oportuit,

aut nunc non aequomst abduci, pater, illisce apsentibus.

Vosne ego patiar cum mendicis nuptas me vivo viris?

Placet ille meus mihi mendicus: suos rex reginae placet.

idem animust in paupertate qui olim in divitiis fuit:



Vosne latrones et mendicos homines magni penditis?

non tu me argento dedisti, opinor, nuptum, sed viro.

Quid illos exspectatis, quí abhinc iam abierunt triennium?

quin vos capitis condicionem ex pessuma primariam?

Stultitiast, pater, venatum ducere invitas canes.

hostis est uxor, invita quae viro nuptum datur.

Certumne est neutram vostrarum persequi imperium patris?

Persequimur, nam quo dedisti nuptum, abire nolumus.

Bene valete. ibo atque amicis vostra consilia eloquar.

Probiores credo arbitrabunt, si probis narraveris.

Curate igitur familiarem rem ut potestis.

Optume,

nunc places, quom recte monstras; nunc tibi auscultabimus.

nunc, soror, abeamus intro.

Ímmo intervisam domum.

si a viro tibi forte veniet nuntius, facito ut sciam.—

Neque ego te celabo, neque tu me celassis quod scias.

eho, Crocotium, i, parasitum Gelasimum huc arcessito,

tecum adduce; nam illum ecastor mittere ad portum volo,

si quae forte ex Asia navis heri aut hodie venerit.

nam dies totos apud pórtum servos unus assidet;

sed tamen volo intervisi. propera atque actutum redi.—

Famem ego fuisse suspicor matrem mihi,

nam postquam natus sum, satur numquam fui.

neque quisquam melius referet matri gratiam

quam egó meae matri refero ínvitissimus.

neque rettulit, quam ego refero meae matri Fami.

nam illa me in alvo menses gestavit decem,

at ego illam in alvo gesto plus annos decem.

atque illa puerum me gestavit parvolum,

quo minus laboris cepisse illam existumo:

ego non pauxillulam in utero gesto famem,

verum hercle multo maximam et gravissimam;

uteri dolores mihi oboriuntur cotidie, †

sed matrem parere nequeo, nec quid agam scio.

atque auditavi saepe hoc volgo dicier,

solere elephantum gravidam perpetuos decem

esse annos; eius ex sémine haec certost fames,

nam iam complures annos utero haeret meo.

nunc si ridiculum hominem quaerat quispiam,

venalis ego sum cum ornamentis omnibus;

inanimentis explementum quaerito.

Gelasimo nomen mi indidit parvo pater,

quia inde iam a pausillo puero ridiculus fui. †

propter pauperiem hoc adeo nomen repperi,

eo quía paupertas fecit ridiculus forem;

nam illa artis omnis perdocet, ubi quem attigit.

per annónam caram dixit me natum pater:

propterea, credo, nunc essurio ácrius.

sed generi nostro haec redditast benignitas:

nulli negare soleo, siquis me essúm vocat.

oratio una interiit hominum pessume,

atque optuma hercle meo animo et scitissuma,

qua ante utebantur: “véni illo ad cenam, sic face,

promitte vero, ne gravare. est commodum?

volo inquam fieri, non amittam quin eas.”

nunc reppererunt iam ei verbo vicarium

(nihili quidem hercle verbumst ac vilissimum):

vocem te ad cenam, nisi egomet cenem foris.

ei hércle ego verbo lumbos diffractos velim,

ni vere perierit, si cenassit domi.

haec verba subigunt mé uti mores barbaros

discam atque ut faciam praeconis compendium

itaque auctionem praedicem, ipse ut venditem.

Hic illést parasitus, quem arcessitum missa sum.

quae loquitur auscultabo prius quam conloquar.

Sed curiosi sunt hic complures mali,

alienas res qui curant studio maximo,

quibus ipsis nullast res, quam procurent, sua:

ei quando quem auctionem facturum sciunt,

adeunt, perquirunt quid sit causae ilico:

alienum aes cogat an pararit praedium,

uxorin sit reddenda dos divortio.

eos ómnis tametsi hercle haud indignos iudico

qui multum miseri sint, laborent, nil moror:

dicam auctionis causam, ut damno gaudeant;

nam curiosus nemo est quin sit malevolus.

ipse egomet quam ob rem aúctionem praedicem

damna evenerunt maxuma misero mihi,

ita me mancupia miserum adfecerunt male,

potationes plurumae demortuae,

quot adeo cenae, quas deflevi, mortuae,

quot potiones mulsi, quae autem prandia,

quae inter continuom perdidi triennium.

prae maerore adeo miser atque aegritudine

consenui; paene sum famé emortuos.

Ridiculus aeque nullus est quando esurit.

Nunc auctionem facere decretumst mihi:

foras necessumst quidquid habeo vendere.

adeste sultis, praeda erit praesentium.

logos ridiculos vendo. áge licemini.

qui cena poscit? ecqui poscit prandio?

hercle aestumavi prandio, cena tibi.

ehem, adnuistin? nemo meliores dabit.

nulli meliores esse parasito sinam.

vel unctiones Graecas sudatorias

vendo vel alias malacas, crapularias;

cavillátiones, adsentatiunculas

ac perieratiunculas parasiticas;

robiginosam strigilem, ampullam rubidam,

parasitum inanem quo recondas reliquias.

haec veniisse iám opus est quantum potest,

ut decumam partem Hérculi polluceam.

Ecastor auctionem haúd magni preti.

adhaesit homini ad infimum ventrem fames.

adibo ad hominem.

Quis haec est quae advorsum it mihi?

Epignómi ancilla haéc quidem est Crocotium.

Gelasime, salve.

Non id est nomen mihi.

Certo mecastor id fuit nomen tibi.

Fuit disertim, verum id usu perdidi:

nunc Miccotrogus nomine e vero vocor.

† Eu ecastor, risi te hodie multum.

Quando aut quo in loco?

Hic quom auctionem praedicabas,

Pessuma,

eho an audivisti?

Te quidem dignissumam.

Quo nunc is?

Ad te.

Quid venis?

Panegyris

rogare iussit ted ut opere maximo,

mecum simitu ut ires ad sese domum.

Ego illo mehercle vero eo quantum potest.

iamne exta cocta sunt? quot agnis fecerat?

Illa quidem nullum sacrificavit.

Quo modo?

quid igitur me volt?

Tritici modios decem

rogare, opinor te volt .

Mene, ut ab sese petam?

Immo ut a vobis mutuom nobis dares.

Nega esse quod dem nec mihi nec mutuom,

neque aliud quicquam nisi hoc quod habeo pallium;

linguam quoque etiam vendidi datariam.

Au,

nullan tibi lingua est?

Quae quidem dicat dabo ;

ventri reliqui eccam aliam quae dicat cedo .

Malum quidem sí vis—

Haec eadem dicit tibi.

Quid nunc? ituru's 
 iturus es 
 
 an non?

Abi sane domum,

iam illo venturum dicito. propera atque abi.—

demiror quid illaec me ad se arcessi iusserit,

quae numquam iussit me ad se arcessi ante hunc diem,

postquam vir abiit eius. miror quid siet,

nisi ut periclum fiat: visam quid velit.

sed eccum Pinacium eius puerum. hoc vide,

satin ut facete, aeque atque ex pictura, astitit?

ne iste edepol vinum poculo pauxillulo

saepe exanclavit submerum scitissume.

Mercúrius, Iovis qui núntius perhibétur, numquam aequé patri

suo núntium lepidum áttulit quam égo nunc meae erae núntiabo:

ítaque onustum péctus porto laétitia lubéntiaque

néque lubet nisi gloriose quicquam proloqui profecto.

amoénitates omnium venerum et venustatum adfero

ripísque superat mi atque abundat pectus laetitia meum.

própera, Pinacium, pedes hortare, honesta dicta factis

(nunc tíbi potestas adipiscendist gloriam laudem decus)

eraéque egenti subveni, benefacta maiorum tuom

quae mísera in exspectatione est Epignomi adventum viri.

proinde út decet, amat vírum suom, cupide expetit. nunc, Pinacium,

age út placet, curre ut lubet, cave quémquam flocci feceris,

cubitis depulsa de via, tranquillam concinna viam;

si rex obstabit obviam, regem ipsum prius pervortito.

Quídnam dicam Pínacium

lascívibundum tam lubentem currere?

harúndinem fert sportulamque et hamulum piscarium.

Sed tandem, opinor, aequiust eram mihi esse supplicem

atque óratores mittere ad me donaque ex auro et quadrigas,

quí vehar, nam pedibus ire non queo. ergo iam revortar.

ad me adiri et supplicari égomet mi aequom censeo.

an véro nugas censeas, nihil esse quod ego nunc scio?

tantum a portu adporto bonum, tam gaudium grande adfero,

vix ipsa domina hoc, nisi sciat, exoptare ab deis audeat.

nunc ultro id deportem? hau placet, neque id viri officium arbitror.

sic hoc videtur mihi magis meo cónvenire huic nuntio:

adversum veniat, opsecret, se ut nuntio hoc impertiam;

secundas fortunas decent superbiae.

sed tandem cum recogito, qui potuit scire haec scire me?

nón enim póssum quin revortar, quin loquar, quin edissertem

erámque ex maerore eximam, bene facta maiorum meum

exaugeam atque illam augeam insperato opportuno bono:

contundam facta Talthubi contemnamque omnis nuntios;

símulque ad cursuram meditabor me ad ludos Olympios.

sed spátium hoc occidit: brevest curriculo; quam me paenitet.

quid hoc? occlusam ianuam video. ibo et pultabo fores.

aperíte atque adproperáte, fores facite út pateant, removéte moram;

nimis haéc res sine curá geritur. vide quám dudum hic asto ét pulto.

somnóne operam datis? éxperiar, fores án cubiti ac pedes plús valeant.

nimis véllem hae fores erum fúgissent, ea caúsa ut haberent ma lum mag num;

deféssus sum pultándo.

hoc póstremumst. vae vobis.

Ibo átque hunc compellábo.

salvós sis.

Et tu sálve.

Iam tú piscator fáctu's 
 factus es 
 
 ?

Quam prídem non edísti?

Vnde ís? quid fers? quid féstinas?

Tua quód nil refert, né cures.

Quid istíc inest?

Quas tu edés colubras.

Quid tam íracundu's 
 iracundus es 
 
 ?

Si ín te

pudor ádsit, non me appélles.

Possúm scire ex te vérum?

Potes: hódie non cenábis.

Quisnam, ópsecro, has frangit fóres? ubi est?

tun haéc facis? tun mihi huc hóstis venis?

Salvé, tuo arcessitú venio huc.

Ean grátia fores effríngis?

Tuos ínclama, tui délinquont: ego quíd me velles vísebam;

nam mé quidem harum míserebat.

Ergo aúxilium properé latumst.

Quisnam híc loquitur tam própe nos?

Pinacium.

Úbi is est?

Réspice ad me et relínque egentem párasitum, Panégyris.

Pinacium.

Istuc indiderunt nomen maiores mihi.

Quid agis?

Quid agam rogitas?

Quidni rogitem?

Quid mecum est tibi?

Mein fastidis, propudiose? eloquere propere, Pinacium.

Iube me omittere igitur hos, qui retinent.

Qui retinent?

Rogas?

omnia membra lassitudo mihi tenet.

Linguam quidem

sat scio tibi non tenere.

Ita celeri curriculo fui

propere a portu, tui honoris causa.

Ecquid adportas boni?

Nimio † inparti multo tanto plus quam speras.

Salva sum.

At ego perii, quoi medullam lassitudo perbibit.

Quid ego, quoi misero medullam ventris percepit fames.

Ecquem convenisti?

Multos.

At virum?

Equidem plurimos:

verum ex multis nequiorem nullum quám hic est.

Quo modo?

iam dudum ego ístum patior dicere iniuste mihi.

praeterhac si me inritassis—

Edepol essuries male.

Animum inducam, ut istuc verum te elocutum esse arbitrer.

Munditias volo fieri. ecferte huc scopas simulque harundinem,

ut operam omnem araneorum perdam et texturam improbem

deiciamque eorum ómnis telas.

Miseri algebunt postea.

Quid? illos itidemne esse censes quasi te, cum veste unica?

cape illas scopas.

Cápiam.

Hoc egomet, tu hoc converre.

Ego fecero.

Ecquis huc effert nassiternam cúm aqua?

Sine suffragio

populi tamen aedilitatem hic quidém gerít.

Age tu ocius

† pinge, humum consperge ante aedis.

Faciam.

Factum oportuit.

ego hinc araneas de foribus deiciam et de pariete.

Edepol rem negotiosam.

Quid sit, nil etiam scio,

nisi forte hospites venturi sunt.

Vos lectos sternite.

Principium placet de lectis.

Alii ligna caedite,

alii piscis depurgate, quos piscatu rettuli,

pernam et glandium deicite.

Hic hercle homo nimium sapit.

Non ecastor, ut ego opinor, satis erae morem geris.

Immo res omnis relictas habeo prae quod tu velis.

Tum tu igitur, qua causa missus es ad portum, id expedi.

Dicam. postquam me misisti ad portum, cum luci simul,

commodum radiosus sese sol superabat ex mari.

dum percontor portitores, ecquae navis venerit

ex Asia, negant venisse, conspicatus sum interim

cercurum, quo ego me maiorem non vidisse censeo.

in portum vento secundo, velo passo pervenit.

alius alium percontamur: quoiast navis? quid vehit?

interibi Epignomúm conspicio tuom virum et servom Stichum.

Hem quid? Epignomum elocutu's 
 elocutus es 
 
 ?

Tuom virum.

Et vitam meam.

Venit inquam.

Tutin ipsus ipsum vidisti?

Lubens.

argentí aurique advexit nimium.

Nimis factum bene.

hercle vero capiam scopas atque hoc convorram lubens.

Lanam purpuramque multam.

Em qui ventrem vestiam.

Lectos eburatos, auratos.

Accubabo regie.

Tum Babylonica et peristroma tonsilia et tappetia

advexit, nimium bonae rei.

Hercle rem gestam bene.

Poste, ut occepi narrare, fidicinas, tibicinas,

sambucas advexit secum forma eximia.

Eugepae,

quando adbibero, adludiabo: tum sum ridiculissumus.

Poste unguenta multigenerum multa.

Non vendo logos.

iam non facio aúctionem, mi optigit hereditas:

malivoli, perquisitores auctionum, perierint.

Hercules, decumam esse adauctam tibi quam vovi gratulor.

spes est, tandem aliquando inportunam exigere ex utero famem.

Poste autem advexit parasitos secum.

Ei, perii miser.

Ridiculissumos.

Revorram hercle hoc quod converri modo.

Vidistin virum sororis Pamphilum?

Non.

Non adest?

Immo venisse eum simitu aiebat ille: ego huc citus

praecucurri, ut nuntiarem nuntium exoptabilem.

Venales logi sunt illi, quos negabam vendere.

ilicet, iam meo malost quod malevolentes gaudeant.

Hercules, qui deus sis, sane discessisti non bene.

I intro, Pinacium, iube fámulos rem divinam mi apparent.

bene vale.

Vin administrem?

Sat servorum habeo domi.—

Enim vero, Gelasime, opinor provenisti futtile,

si neque ille adest neque hic, qui venit, quicquam subvenit.

ibo intro ad libros et discam de dictis melioribus;

nam ni illos homines expello, ego occidi planissume.—

Quom bene re gesta salvos convortor domum,

Neptuno grates habeo et Tempestatibus;

simul Mercurio, qui me in mercimoniis

iuvit lucrisque quadruplicavit rem meam.

olim quos abiens adfeci aegrimonia,

eos núnc laetantis faciam ádventu meo.

nam iam Antiphonem conveni adfinem meum

cumque eo reveni ex inimicitia in gratiam.

videte, quaeso, quid potest pecunia:

quoniam bene gesta re rediisse me videt

magnasque adportavisse divitias domum,

sine advocatis ibidem in cercuro in stega

in amicitiam atque in gratiam convortimus.

et is hodie apud me cenat et frater meus;

nam heri ambo in uno portu fuimus, sed mea

hodie solutast navis aliquanto prius.

age abdúce hasce intro, quas mecum adduxi, Stiche.

Ere, sí ego taceam seu loquar, scio scire te

quam multas tecum miserias mulcaverim.

nunc hunc diem unum ex illis multis miseriis

volo mé eleutheria capere advenientem domum.

Et ius et aequom postulas: sumas, Stiche.

in hunc diem te nil moror; abi quo lubet.

cadum tibi veteris vini propino.

Papae,

ducam hodie amicam.

Vel decem, dum de tuo.

Quid? hoc etiam unum?

Quid id autem unumst? expedi.

Ad cenam ibone?

Si vocatu's 
 vocatus es 
 
 , censeo.

Sic hoc placet; rogatu necne, nil moror.

Vbi cenas hodie?

Sic hanc rationem institi:

amicam ego habeo Stephanium hinc ex proxumo,

tui frátris ancillam: eo condixi in symbolam

ad cenam, ad eius consérvom Sangarinum Syrum.

eademst amica ambobus, rivales sumus.

Age abduce hasce intro. hunc tibi dedo diem.

Meam culpam habeto, nisi probe excruciavero.

iam hercle ego per hortum ad amicam transibo meam

mi hanc occupatum noctem; eadem symbolam

dabo et iubebo ad Sangarinum cenam coqui.

aut egomet ibo atque opsonabo opsonium.

Sangarinus scio iam hic aderit cum domino suo,

servos homo, qui nisi temperi ad cenam meat,

advorsitores pol cum verberibus decet

dari, uti eum verberabundi adducant domum.

parata res faciam ut sit. egomet me moror.

atque id ne vos miremini, hominis servolos

potare, amare atque ad cenam condicere:

licet haec Athenis nobis. sed quom cogito,

potius quam invidiam inveniam, est etiam hic ostium

aliud posticum nostrarum harunc aedium:

posticam partem magis utuntur aedium

ea ibo opsonatum, eadem referam opsonium:

per hortum utroque commeatus continet.

ite hac secundum vos me. ego hunc lacero diem.—

Libros inspexi; tam confido quam potis,

me meum optenturum regem ridiculis meis.

nunc interviso, iamne a portu advenerit,

ut eum ádvenientem meis dictis deleniam.

Hic quidém Gelasimus est parasitus, qui venit.

Auspicio hodie óptumo exivi foras:

mustela murem ábstulit praeter pedes;

cum strena óbscaevavit; spectatum hoc mihist.

nam ut illa vitam repperit hodie sibi,

item me spero facturum: augurium hac facit.

Epignómus hic quidemst qui ástat. ibo atque adloquar.

o Épignome, ut ego nunc te conspicio libens,

ut prae laetitia lacrimae prosiliunt mihi.

valuistin usque?

Sustentatumst sedulo.

Propino tibi salutem plenis faucibus.

Bene atque amice dicis. di dent quae velis.

Cenem illi apud te, quoniam salvos advenis.

Locatast opera nunc quidem; tam gratiast.

Promitte.

Certumst.

Sic face inquam.

Certa res.

Lubente me hercle facies.

Idem ego istuc scio.

quando usus veniet, fiet.

Nunc ergo usus est.

Non edepol possum.

Quid gravare? censeas.

nescio quid vero hábeo in mundo.

I modo,

alium convivam quaerito tibi in hunc diem.

Quin tu promittis?

Non graver, si possiem.

Vnum quidem hercle certo promitto tibi:

libens accipiam certo, si promiseris.

Valeas.

Certumnest?

Certum. cenabo domi.

Quando quidem tu ad me non vis promittere

sed—quoniam nil processit hac, ego ivero

apertiore magis via; ita plane loquar:

vin ad te ad cenam veniam?

Si possim, velim;

verum hic apud me cenant alieni novem.

Hau postulo equidem med in lecto accumbere:

scis tu me esse unisubselli virum.

At ei óratores sunt popli, summi viri;

Ambracia veniunt huc legati publice.

Ergo oratores populi, summates viri,

summi accubent, ego infimatis infimus.

Haud aequomst te inter oratores accipi.

Equidem hercle orator sum, sed procedit parum.

Cras de reliquiis nos volo. multum vale.—

Perii hercle vero plane, nihil obnoxie.

uno Gelasimo minus est quam dudum fuit.

certumst mustelae posthac numquam credere,

nam incertiorem nullam novi bestiam;

quaen eapse deciens in die mutat locum,

ea ego auspicavi ín re capitali mea?

certumst amicos convocare, ut consulam

qua lege nunc med essurire oporteat.—

Íta me di bene amént measque mihi bene servassint filias,

ut mihi volup est, Pamphilippe, quia vos in patriam domum

rediisse video bene gesta re ambos, te et fratrem tuom.

Satis abs te accipiam, nisi videam mihi te amicum esse, Antipho;

nunc quia té amicum mihi experior esse, credetur tibi.

Vocem ego te ad me ad cenam, frater tuos ni dixisset mihi,

te apud se cenaturum esse hodie, quom me ad se ad cenam vocat.

et magis pár fuerat me vobis dare cenam advenientibus,

quam me ad illúm promittere, nisi nollem ei advorsarier.

nunc me gratiam abs te inire verbis nil desidero:

cras apud me éritis et tu et ille cum vostris uxoribus.

At apud mé perendie. nam ille heri me iam vocaverat

in hunc diem. sed satin ego tecum pacificatus sum, Antipho?

Quando ita rem gessistis ut vos velle amicosque addecet,

pax commersque est vobis mecum. nam hoc tu facito ut cogites:

ut cuique homini res paratast, périnde amicis utitur:

si res firma, item fírmi amici sunt; sin res laxe labat,

itidem amici conlabascunt: res amicos invenit.

Iam redeo. nimiast voluptas, ubi diu afueris domo,

domum ubi rédieris, sí tibi nullast aegritudo animo obviam.

nam ita me absente familiarem rem uxor curavit meam,

omnium me éxilem atque inanem fecit aegritudinum.

sed eccum fratrem Pamphilippum, incedit cum socero suo.

Quid agitur, Epignome?

Quid tu? quam dudum in portum venis?

Hau longissume.

Postilla iam iste est tranquillus tibi?

Magis quam mare quo ambo estis vecti.

Facis ut alias res soles.

hodiene exoneramus navem, frater?

Clementer volo.

nos potius oneremus nosmet vícissatim voluptátibus.

quam mox coctast cena? inpransus ego sum.

Abi intro ad me et lava.

Deos salutatum atque uxorem módo intro devortor domum;

haec si ita ut volo conficio, continuo ad te transeo.

Apud nos eccillam festinat cum sorore uxor tua.

Optumest, iam istoc morai minus erit. iam ego apud te ero.

Prius quam abis, praesente ted huic apologum agere unum volo.

Maxume.

Fuit olim, quasi ego sum, senex; ei filiae

duae erant, quasi nunc meae sunt; eae erant duobus nuptae fratribus,

quasi nunc meae sunt vobis.

Miror quo evasurust apologus.

Erant minori illi adulescenti fidicina et tibicina,

peregre advexerat, quasi nunc tu; sed ille erat caeleps senex,

quasi ego nunc sum.

Perge porro. praesens hic quidem est apologus.

Deinde senex ille illi dixit, cuius erat tibicina,

quasi ego nunc tibi dico:

Ausculto atque animum advorto sedulo.

“Ego tibi meam filiam, bene quicum cubitares, dedi:

nunc mihi reddi ego aequom esse abs te quicum cubitem censeo.”

Quis istuc dicit? an ille quasi tu?

Quasi ego nunc dico tibi.

Immo duas dabo, inquit ille adulescens “una si parumst;

et si duarum paenitebit,” inquit addentur duae.

Quis istuc quaeso? an ille quasi ego?

Is ipse quasi tu. tum senex

ille quasi ego: si vis, inquit “quattuor sane dato,

dúm equidem hercle quod edint addas, meum ne contruncent cibum.”

Videlicet parcum illum fuisse senem, qui illi istaec dixerit,

quóm ille, illi qui pollicetur, eum cibum poposcerit.

Videlicet non fuisse illum aequom ádulescentem, qui ilico

ubi ille poscit denegavit dare se granum tritici.

hercle qui aequom postulabat ille senex, quando quidem

filiae illae dederat dotem, accipere pro tibicina.

Hercle ille quidem certo adulescens docte vorsutus fuit,

qui seni illi concubinam dare dotatam noluit.

Senex quidem voluit, si posset, indipisci de cibo;

quia nequit, qua lege licuit velle dixit fieri.

fiat ille inquít adulescens. facis benigne inquit senex.

habeon rem pactam? inquit. faciam ita inquit ut fieri voles.

sed ego ibo intro et gratulabor vostrum adventum filiis.

poste ibo lautum ín pyelum, ibi fovebo sénectutem meam.

post ubi lavero, otiosus vos opperiar accubans.—

Graphicum mortalem Antiphonem, ut apologum fecit quam fabre.

Etiam nunc scelestus se esse ducit pro adulescentulo.

dabitur homini amica, noctu quae in lecto occentet senem;

namque edepol aliud quidem illi quid amica opus sit nescio.

Sed quid agit parasitus noster Gelasimus? etiam valet?

Vidi edepol hominem haud perdudum.

Quid agit?

Quod famelicus.

Quin vocavisti hominem ad cenam?

Ne quid advéniens perderem.

atque eccum tibi lúpum in sermone: praesens esuriens adest.

Ludificemur hominem.

Capti consili memorem mones.

Sed ita ut occepi narrare vobis: quom hic non adfui,

cúm amicis deliberavi iam et cum cognatis meis.

ita mi auctores fuere, ut egomet me hodie iugularem fame.

sed videone ego Pamphilippum cum fratre Epignomo? atque is est.

adgrediar hominem. o sperate Pamphilippe, o spes mea,

o mea vita, o mea voluptas, salve. salvom gaudeo

peregre te in patriam rediisse.

Salvo salve, Gelasime.

Valuistin bene?

Sustentatumst sedulo.

Edepol gaudeo.

edepol ne ego nunc mihi medimnum mille esse argenti velim.

Quid eo tibi opust?

Hunc hercle ad cenam ut vocem, te non vocem.

Advorsum te fabulare.

Illud quidem, ambos ut vocem;

et equidem simitu hau maligne vos invitassem domum

ad me, sed mihi ipsi domi meae nihil est. atque hoc scitis vos.

Edepol te vocem lubenter, si superfiat locus.

Quin tum stans obstrusero aliquid strenue.

Immo unum hoc potest.

Quid?

Vbi convivae abierint, tum venias.

Vae aetati tuae.

Vasa lautum, non ad cenam dico.

Di te perduint.

quid ais, Pamphilippe?

Ad cenam hercle alio promisi foras.

Quid, foras?

Foras hércle vero.

Qui malum tíbi lasso libet

foris cenare?

Vtrum tu censes?

Iuben domi cenam coqui

atque ad illúm renuntiari?

Solus cenabo domi?

Non enim sólus: me vocato.

At ille ne suscenseat,

mea qui causa sumptum fecit.

Facile excusari potest.

mihi modo ausculta, iube cénam domi coqui.

Non me quidem

faciet auctore, hodie ut illum decipiat.

Non tu hinc abis?

nisi me non perspicere censes quid agas. cave sis tu tibi,

nam illic homó tuam hereditatem inhiát, quasi esuriens lupus.

non tu scis, quam éfflictentur homines noctu hic in via?

Tanto pluris qui defendant ire advorsum iussero.

Non it, non it, quia tanto opere suades ne ebitat.

Iube

domi mi tibique tuaeque uxori celeriter cenam coqui.

si hercle faxis, non opinor dices deceptum fore.

Per hanc tibi cenam incenato, Gelasime, esse hodie licet.

Ibisne ad cenam foras?

Apud frátrem ceno in proxumo.

Certumnest?

Certum.

Edepol te hodie lapide percussum velim.

Non metuo: per hortúm transibo, non prodibo in publicum.

Quid ais, Gelasime?

Oratores tu accipis, habeas tibi.

Tua pol refert.

Enim, si quidem meá refert, opera utere.

Posse edepol tibi opinor etiam uni locum condi

ubi accubes.

Sane faciundum censeo.

O lux oppidi.

Si arte poteris accubare.

Vél inter cuneos ferreos;

tantillum loculi, ubi catellus cubet, id mi satis est loci.

Exorabo aliquo modo. veni.

Hucine?

Immo in carcerem;

nam hic quidem genium meliorem tuom non facies. eamus, tu.

Deos salutabo modo, poste ad te continuo transeo.—

Quid igitur?

Dixi equidem, in carcerem ires.

Quin si iusseris,

eo quoque ibo.

Di immortales, hic quidem pól summam in crucem

cena aut prandio perduci potest.

Ita ingenium meumst:

quicumvis depugno multo facilius quam cum fame.

Dum parasitus mi atque fratri fuisti, rem confregimus.

Non nego ista ápud te.

Satis spectatast mihi iam tua felicitas;

nunc ego nolo ex Gelasimo mihi fieri te Catagelasimum.—

Iamne abiisti? Gelasime, vide quíd es capturus consili.

egone? tune. mihine? tibine. viden ut annonast gravis?

viden, benignitates hominum ut periere et prothymiae?

viden ridiculos nihili fieri, atque ipsos parasitarier?

numquam edepol me vivom quisquam in crastinum inspiciet diem;

nam mihi iam intus potione iuncea onerabo gulam,

neque ego hoc committam, ut me esse homines mortuom dicant fame.—

More hoc fit, atque stulte mea sententia:

si quem hominem exspectant, eum solent provisere;

qui hercle illa causa ócius nihilo venit.

idem ego nunc facio, qui proviso Sagarinum,

qui nihilo citius veniet tamen hac gratia.

iam hercle ego decumbam solus, si ille huc non venit.

cadum modo hinc a me huc cum vino transferam,

postidea accumbam. quasi nix tabescit dies.—

Salvete, Athenae, quae nutrices Graeciae,

sperata erilis patria, te video libens.

sed amica mea et conserva quid agat Stephanium

curaest, ut valeat. nam Sticho mandaveram,

salutem ut nuntiaret atque ei ut diceret

me hodie venturum, ut cenam coqueret temperi.

sed Stichus est hic quidem.

Fecisti, ere, facetias,

quom hoc donavisti dono tuom servom Stichum.

pro di immortales, quot ego voluptates fero,

quot risiones, quot iocos, quot savia,

saltationes, blanditias, prothymias.

Stiche.

Hem.

Quíd fit?

Euge, Sangarine lepidissume.

fero convivam Dionysum mihique et tibi.

namque edepol cena cocta est, locus liber datust

mihi et tibi apud vos (nam apud nos est convivium,

ibi voster cenat cum uxore adeo et Antipho,

ibidem erus est noster), hoc mihi dono datumst.

Quis somniavit aurum?

Quid id ad te attinet?

proin tu lavare propera.

Lautus sum.

Optime,

sequere ergo hác me íntro.

Ego vero sequor.

volo eluamus hodie, peregrina omnia

relinque, Athenas nunc colamus. sequere me.—

Sequor, et domum redeunti principium placet.

bona scaeva strenaque obviam occessit mihi.—

Mirúm videri némini vestrúm volo, spectatóres,

quid ego hinc, quae illic habito, exeam: faciam vos certiores.

domo dúdum huc arcessita sum, nam quoniam nuntiatum est

istarum venturos viros, ibi festinamus omnes;

lectis sternendis studuimus munditiisque apparandis.

intér illud tamen negotium meis curavi amicis,

Sticho et conservo Sagarino meo, cena cocta ut esset.

Stichus obsonatust, ceterum ego operam do: is adlegavit.

nunc ibo hinc et amicos meos curabo hic advenientes.—

Ágite ite foras: férte pompam. cádo te praefició, Stiche.

omnibus módis temptare certumst nostrum hodie convivium.

ita me di ament, lepide accipimur quom hoc recipimur in loco.

quisquis praetéreat, comissatum volo vocari.

Convenit,

dum quidem hercle quisque veniat, veniat cum vino suo.

nam hinc quidem hodie polluctura praeter nos dabitur nemini. †

nosmet inter nos ministrémus monotropi.

Hoc conviviumst

pro opibus nostris satis commodule nucibus, fabulis, ficulis,

oleae † interiplio, lupillo, comminuto crustulo.

Sat est: servo homini módeste melius facere sumptum quam ampliter.

suom quemque decet: quibus divitiae domi sunt, scaphiis cantharis

batiocis bibunt, át nos nostro Samiolo poterio:

tamen bibimús nos, tamen efficimus pro opibus nostra moenia.

Age dice uter utrubi áccumbamus.

Abi tu sane superior.

atque adeo, ut tu scire possis, pacto ego hoc técum divido:

vide, utram tibi libet etiam nunc capere, cape provinciam.

Quid istuc est provinciai?

Vtrum Fontine an Libero

imperium te inhibere mavis?

Nimio liquido Libero.

sed amica mea et tua dum cenat dumque se exórnat, nos volo

tamen ludere inter nós. strategum te facio huic convivio.

Nimium lepide in mentem venit: potius quam in subsellio

cynice hic accipimur quam in lectis.

Immo enim nímio hic dulcius.

sed interim, stratege noster, cur hic cessat cantharus?

vide, quot cyathos bibimus.

Tot quot digiti tibi sunt in manu.

cantio Graecast: ἢ πέντ' ἢ τρία πῖν' ἢ μὴ τέτταρα .

Tibi propino. decumam a fonte tibi tute inde, si sapis.

bene vos, bene nos, bene te, bene me, bene nostram etiam Stephanium.



Bibe si bibis.

Non mora erit apud me.

Edepol convivi sat est,

modo nostra huc amica accedat: id abest, aliud nil abest.

Lepide hoc actum est. tibi propino cantharum. vinum tu habes.

Nimis vellem aliquid pulpamenti.

Si horum, quae adsunt, paenitet,

nihil est. tene aquam.

Melius dicis; nil moror cuppedia.

bibe, tibicen. age si quid agis, bíbendum hercle hoc est, ne nega.

quid hic fastidis quod faciundum vides esse tibi? quin bibis?

age si quid agis accipe inquam. non hoc tuo fit sumptu : inpendet publicum.

haud tuom istúc est te vereri. éripe ex ore tibias.

Vbi illic biberit, vel servato meum modum vel tu dabo. †

nolo ego nos † prosumo bibere. nulli rei erimus postea;

namque edepol quam vis desubito vel cadus verti potest.

Quid igitur? quamquam gravatus fuisti, non nocuit tamen.

age, tibicen, quando bíbisti, refer ad labeas tibias,

suffla celeriter tibi buccas quasi proserpens bestia,

agedum. Stiche, uter démutassit, poculo multabitur.

Bonum ius dicis. impetrare oportet qui aequom postulat.

Age ergo observa. si pecassis, multam hic retinebo ilico.

Optimum atque aequissimum oras. em tibi hoc primum omnium:

haec facetiast, amare inter se rivalis duos,

uno cantharo potare, únum scortum ducere.

hoc memorabilest: ego tu sum, tu es ego, unianimi sumus,

unam amicam amamus ambo, mecum ubi est, tecum est tamen;

tecum ubi autem est, mecum ibi autemst: neuter neutri ínvidet.

Ohe, iam satis, nolo obtaedescat; alium ludum nunc volo.

Vin amicam huc evocemus? ea saltabit.

Censeo.

Mea suavis, amabilis, amoena Stephanium, ad amores tuos

foras egredere, satis mihi pulchra és.

At enim pulcherrima.

Fac nos hilaros hilariores opera atque adventu tuo.

Peregre advenientes te expetimus, Stephaniscidium, mel meum,

sí amabilitas tibi nostrá placet, si tibi ambo áccepti sumus.

Mórem vobis geram, meaé deliciae. nam íta me Venus amoéna amet,

ut ego huc iam dudum simitu exissem vobiscum foras,

nisi me vobis exornarem. nam ita est ingenium muliebre:

bene cum lauta est, tersa ornata ficta est, infecta est tamen;

nimioque sibi mulier meretrix repperit odium ocius

sua inmunditia, quam in perpetuom ut placeat munditia sua.

Nimium lepide fabulata est.

Veneris mera est oratio,

Sangarine.

Quid est?

Totus doleo.

Totus? tanto miserior.

Vtrubi accumbo?

Vtrubí tu vis?

Cum ambobus volo, nam ambos amo.

Vapulat peculium, actum est.

Fugit hoc libertas caput.

Date mihi lócum, ubi accumbam, amabo, siquidem placeo.

Tun mihi?

Cupio cúm utroque.

Ei mihi, bene ego dispereo. quid ais?

Quid est?

Ita me di ament, numquam enim fíet hodie, haec quin saltet tamen.

age, mulsa mea suavitudo, salta: saltabo ego simul.

Numquam edepol med istoc vinces, quin ego ibidem pruriam.

Siquidem mihi saltandum est, tum vos date bibat tibicini.

Et quidem nóbis.

Tene, tibicen, primum; postidea loci

si hoc eduxeris, proinde ut consuetu's 
 consuetus es 
 
 antehac, celeriter

lepidam et suavem cantionem aliquam occupito cinaedicam,

ubi perpruriscamus usque ex unguiculis. inde huc aquam.

tene tu hóc, educe. dudum placuit potio:

nunc minus gravate iam accipit. tene tu. interim,

meus oculus, da mihi savium, dum illic bibit.

Prostibilest tandem? stantem stanti savium

dare amicum amicae? euge euge, sic furi datur.

Age, iam infla buccas, nunciam aliquid suaviter.

redde cántionem veteri pro vino novam.

qui Iónicus aut cinaédicust, qui hoc tále facere póssiet?

Si istóc me vorsu víceris, alió me provocáto:

Fac tu hóc modo.

At tu hoc módo.

Babae.

Tataé.

Papae.

Pax.

Nunc páriter ambo. omnís voco cinaédos contra.

satis ésse nobis nón magis potis quám fungo imber.

Intro hínc abeamus nunciam: saltátum satis pro vinost.

vos, spectatores, plaudite atque ite ad vos comissatum.