Qui amáns egens ingressus est princeps in Amoris vias,

superávit aerumnis suis aerumnas Herculi.

nam cúm leone, cum éxcetra, cum cérvo, cum apro Aetólico,

cum avibús Stymphalicís, cum Antaeo déluctari mávelim,

quam cúm Amore: ita fio miser quaerendo argento mutuo,

nec quicquam nisi non est sciunt mihi respondere quos rogo.

Qui eró suo servíre volt bene sérvos servitútem,

ne illum edepol multa in pectore suo conlocare oportet,

quae eró placere cénseat praesénti atque apsentí suo.

ego neque lubenter servio neque satis sum ero ex sententia,

sed quasi lippo oculo me érus meus manum apstinere hau quit tamen,

quin mi imperet, quin me suis negotiis praefulciat.

Quís illic est qui cóntra me astat?

Quís hic est qui sic cóntra me astat?

Similis est Sagaristionis.

Toxilus híc quidem meus amicust.

Ís est profecto.

Eum esse opinor.

Congrediar.

Contra adgredibor.

O Sagaristio, di ament te.

O Toxilé, dabunt di quae exoptes.

út vales?

Út queo.

Quíd agitur?

Vívitur.

Sátin ergo ex sententia?

Si eveniunt quae exopto, satis.

Nimis stúlte amicis utere.

Quid iam?

Imperare oportet.

Mihi quidem tu iám eras mortuos, quia non te visitabam.

Negotium edepol—

Ferreum fortasse?

Plusculum annum

fui praéferratus apud molas tribunus vapularis.

Vetus iam ístaec militiast tua.

Satin tu úsque valuisti?

Hau probe.

Ergo edepol palles.

Saucius factus sum in Veneris proelio:

sagittá Cupido cor meum transfixit.

Iam servi hic amant?

Quíd ego faciam? disne advorser? quasi Titani cum eis belligerem

quibus sat esse non queam?

Vide modo, ulmeae catapultae tuom ne transfigant latus.

Básilice ágito eleútheria.

Quíd iam?

Quia erus peregri est.

Ain tu,

péregri est?

Si tu tibi bene esse

póte pati, veni: víves mecum,

básilico accipiere victu.

Váh, iam scapulae pruriunt, quia te ístaec audivi loqui.

Sed hoc me únum excruciat.

Quidnam id est?

Haéc dies summa hódie est, mea amíca sitne líbera,

an sémpiternam sérvitutem sérviat.

Quid núnc vis ergo?

Fácere ami cum tibi me potis es sempiternum.

Quem ad modum?

Út mihi des nummos sescentos, quós pro capite illius pendam,

quós continuo tibi reponam in hoc tríduo, aut quadriduo.

age fí benignus, subveni.

Qua cónfidentia rogare tu á med argentum tantum audes,

ímpudens? quin si egomet totus véneam, vix recipi potis est

quód tu me rogas; nam tú aquam a púmice nunc póstulas,

qui ípsus sitiat.

Sicine hoc te mihi fácere?

Quid faciam?

Rogas?

alicúnde exora mutuom.

Tu fác idem quod rogas me.

Quaesivi, nusquam repperi.

Quaeram equidem, si quis credat.

Nempe habeo in mundo.

Si id domi esset mihi, iam pollicerer:

hoc meumst ut faciam sedulo.

Quidquid erit, recipe te ad me.

quaeré tamen, ego item sedulo.

Si quid erit, te fac iam ut scias.

obsecro te resecro que , operam da hánc mihi

fidélem.

Ah, odio me énicas.

Amóris vitio, non meo, nunc tibi morologus fio.

At pol ego aps te concessero.—

Iamne ábis? bene ambulato.

sed recipe quam primum potes, cave fúas mi in quaestione.

usque ero domi, dum excoxero lenoni malam rem magnam .—

Veterem atque antiquom quaestum maio rum meum

servo atque obtineo et magna cum cura colo.

nam numquam quisquam meorum maiorum fuit,

quin parasitando paverint ventres suos:

patér, avos, proavos, abavos, atavos, tritavos

quasi mures semper edere alienum cibum,

neque edacitate eos quisquam poterat vincere;

atque eis cognómentum erat durís Capitonibus.

unde égo hunc quaestum optineo et maiorum locum.

neque quadrupulari me volo, neque enim decet

sine meo periclo ire aliena ereptum bona,

neque illí qui faciunt mihi placent. planen loquor?

nam publicae rei causa quicumque id facit

magis quám sui quaesti, animus induci potest,

eum esse civem ét fidelem ét bonum.

sed

si legirupam qui damnet, det in publicum

dimidium; atque etiam in ea lege adscribier:

ubi quadrupulator quempiam iniexit manum,

tantidem ille illi rursus iniciat manum,

ut aequa parti prodeant ad tris viros:

si id fiat, ne isti faxim nusquam appareant,

qui hic albo rete áliena oppugnant bona.

sed sumne ego stultus, qui rem curo publicam,

ubi sint magistratus, quos curare oporteat?

nunc huc intro ibo, visam hesternas reliquias,

quieríntne recte necne, num afuerit febris,

opertaen fuerint, ne quis obreptaverit.

sed aperiuntur aedes, remorandust gradus.

Omnem rem inveni, ut sua sibi pecunia

hodie illam faciat leno libertam suam.

sed eccúm parasitum, quoius mi auxilio est opus.

simulabo quasi non videam: ita alliciam virum.

curate istic vos atque adproperate ocius,

ne mihi morae sit quicquam, ubi ego intro advenero.

commisce mulsum, struthea † coluthequam appara,

bene ut in scutris concaleat, et calamum inice.

iam pól ille hic aderit, credo, congerro meus.

Me dicit, euge.

Lautum credo e balineis

iam hic adfuturum.

Vt ordine omnem rem tenet.

Collyrae facite ut madeant et colyphia,

ne mihi incócta detis.

Rem loquitur meram.

nihili sunt crudae, nisi quas madidas gluttias;

tum nisi cremore crassost ius collyricum,

nihilist, macrum illud epicrocum pellucidum:

quasi †iuream esse ius decet collyricum.

nolo in vesicam quod eat, in ventrem volo.

Prope me hic nescio quis loquitur.

O mi Iuppiter

terrestris, te coepulonus compellat tuos.

O Saturio, opportune advenisti mihi.

Mendacium edepol dicis, atque haud te decet:

nam essurio venio, non advenio saturio.

At edes, nam iam intus ventris fumant focula.

calefieri iussi reliquias.

Pernam quidem

ius est adponi frigidam postridie.

Ita fieri iussi.

Ecquid hallecis?

Vah, rogas?

Sapis múltum ad genium.

Sed tu , ecquid meministi, here

qua de re ego tecum mentionem feceram?

Memini: ut murena et conger ne calefierent;

nam nimio melius oppectuntur frigida.

sed quid cessamus proelium committere?

dum mane est, omnis esse mortalis decet.

Nimis paéne manest.

Mane quod tu occeperis

negotium agere, id totum procedit diem.

Quaeso animum advorte hoc. iám heri narravi tibi

tecumque oravi, ut nummos sescentos mihi

dares utendos mutuos.

Memini et scio,

et te me orare et mihi non esse quod darem.

nihili parasitus est, cui árgentum domi est:

lubido extemplo coeperest convivium,

tuburcinari de suo, si quid domi est.

cynicum esse egentem oportet parasitum probe:

ampullam, strigilem, scaphium, soccos, pallium,

marsuppium habeat, inibi paullum praesidi,

qui familiarem suam vitam oblectet modo.

Iam nolo argentum: filiam utendam tuam

mihi da.

Numquam edepol cuiquam etiam utendam dedi.

Non ad istuc quod tu insimulas.

Quid eam vis?

Scies.

quia forma lepida et liberali est.

Res itast.

Hic leno neque te novit neque gnatam tuam.

Me ut quisquam norit, nisi ille qui praebet cibum?

Ita est. hoc tu mihi reperire argentum potes.

Cupio hercle.

Tum tu me sine illam vendere.

Tun illam vendas?

Immo alium adlegavero

qui vendat, qui esse se peregrinum praedicet.

sicut istic leno non sex menses Megaribus

huc est cum commigravit.

Pereunt reliquiae.

posterius istuc tamen potest.

Scin quam potest?

numquam hercle hodie hic prius edes, ne frustra sis,

quam te hoc facturum quod rogo adfirmas mihi;

atqué nisi gnatam tecum huc iam quantum potest

adducis, exigam hercle ego te ex hac decuria.

quid nunc? quid est? quin dicis quid facturus sis?

Quaeso hercle me quoque etiam vende, si lubet,

dum saturum vendas.

Hoc, si facturu's 
 facturus es 
 
 , face.

Faciam equidem quae vis.

Bene facis. propera, abi domum;

praemonstra docte, praecipe astu filiae,

quid fabuletur: ubi se natam praedicet,

qui sibi parentes fuerint, unde surpta sit.

sed longe ab Athenis esse se gnatam autumet;

et ut adfleat, cum ea memoret.

Etiam tu taces?

ter tanto peior ipsa est quam illam tu esse vis.

Lepide hercle dicis. sed scin quid facias? cape

tunicam atque zonam, et chlamydem adferto et causeam,

quam ille habeat qui hanc lenoni huic vendat.

Eu, probe.

Quasi sit peregrinus.

Laudo.

Et tu gnatam tuam

ornatam adduce lepide in peregrinum modum.

πόθεν ornamenta?

Abs chorago sumito;

dare debet: praebenda aediles locaverunt.

Iam faxo hic aderunt. sed ego nihil horunc scio.

Nihil hercle vero. nam ubi ego argentum accepero,

continuo tu illam a lenone adserito manu.

Sibi habeat, si non extemplo ab eo abduxero.—

Abi et istuc cura. interibi egó puerum volo

mittere ad amicam meam, út habeat animum bonum,

me esse effecturum hoc hodie. nimis longum loquor.—

Satis fúit índoctae, ímmemori, insípienti dicére totiens.

nimis tándem me quidem pró barda et pro rústica reor habitam ésse aps te.

quamquam égo vinum bibo, at mándata non cónsuevi simul bíbere una.

me quídem iam satis tibi spéctatam censébam esse et meos móres.

nam equidém te iam sectór quintum hunc annúm, quom interea, crédo,

ovis si ín ludum iret, pótuisset iam fíeri ut probe litterás sciret,

quom interím tu meum ingeniúm fans atque infans nondum etiam edídicisti.

potin út taceas? potin né moneas?

memini ét scio et calleo et cómmemini.

amas pól misera: id tuos scátit animus.

ego istúc placidum tibi ut sít faciam.

Miser ést qui amat.—

Cérto is quidém nihilist,

qui níl amat: quíd ei homini ópus vita est?

iré decet me, út erae opsequéns fiam, libéra ea opera ócius ut sit.

convéniam hunc Toxilum: eius auris, quae mandata sunt, onerabo.

Sátin haec tibi sunt plána et certa? sátin haec meministi ét tenes?

Melius quam tu qui docuisti.

Ain véro, verbereum caput?

Aio enim véro.

Quid ergo dixi?

Ego recte apud illam dixero.

Non edepol scis.

Da hercle pignus, ni omnia memini et scio,

et quidem sí scis tute, quot hodie habeas digitos in manu.

Egon dem pignus tecum?

Audacter, si lubido est perdere.

Bona pax sit potius.

Tum tu igitur sine me ire.

Et iubeo et sino;

sed ita volo te ire, ut domí sis, cum ego te esse illi censeam.

Faciam.

Quo ergo is nunc?

Domum: uti domi sim, quom illi censeas.

Scelus tu pueri es, atque ob istánc rem ego aliqui te peculiabo.

Scio fide hercle erili ut soleat impudicitia opprobrari

nec subigi queantur umquam, ut pro éa fide habeant iudicem.

Abi modo.

Ego laudabis faxo.

Sed has tabellas, Paegnium,

ipsi Lemniseleni fac des et quae iussi nuntiato.

Cesso ire ego quo missa sum?

Eo ego.

I sane. ego domum ibo. face rem hanc cum cura geras.

vola curriculo.—

Istuc marinus passer per circum solet.

illic hinc abiit intro huc. sed quis haec ést quae med advorsum incedit?

Paegnium hic quidem est.

Sophoclidisca haéc peculiarest eius

quo ego sum missus.

Nullus esse hodie hóc puero peior perhibetur.

Compellabo.

Commorandust.

Apud hanc obieci

Paegnium, deliciae pueri, salve. quid agis? ut vales?

Sophoclidisca, di me amabunt.

Quid me?

Vtrum hercle di volent ;

sed si ut digna es faciant, odio hercle habeant et faciant male.

Mitte male loqui.

Quom ut digna es dico, bene, non male loquor.

Quid agis?

Feminam scelestam te astans contra contuor.

Certe equidem puerum peiorem quam te novi neminem.

Quid male facio aut quoi male dico?

Quoi pol cumque occasio est.

Nemo homo umquam ita arbitratust.

At pol multi esse ita sciunt.

Heia.

Beia.

Tuo ex ingenio mores alienos probas.

Fateor ego profecto me esse ut decet lenonis familiae.

Satis iam dictum habeo.

Sed quid tu? confitere ut te autumo?

Fatear, si ita sim.

Iam ábi, vicisti.

Abi núnciam ergo.

Hoc mi expedi,

quó agis?

Quo tu?

Dic tu.

Dic tu.

Prior rogavi.

At post scies.

Eo ego hinc haud longe.

Et quidem ego haud longe hinc eo .

Quo ergo is , scelus?

Nisi scieró prius ex te, tu ex me numquam hoc quod rogitas scies.

Numquam ecastor hodie scibis prius quam ex te audivero.

Itane est?

Itane est.

Mala es.

Scelestu's 
 scelestus es 
 
 .

Decet me.

Me quidem addecet.

Quid ais? certumnest celare, quó iter facias, pessuma?

Offirmastin occultare quo te immittas, pessume?

Par pari respondes dicto. abi iam, quando ita certa res.

nihili facio scire. valeas.

Asta.

At propero.

Et pol ego item.

Ecquid habes?

Ecquid tú?

Nil equidem.

Cedo manum ergo.

Estne haec manus?

Vbi illa altera ést furtifica laeva?

Domi eccam. huc nullam attuli.

Habes nescio quid.

Ne me attrecta, subigitatrix.

Sin te amo?

Male operam locas.

Qui?

Quia enim nihil amas, quom ingratum amas.

Temperi hanc vigilare oportet formulam atque aetatulam,

né, ubi versicapillus fias, foede semper servias.

tu quidem haud étiam es octoginta pondo.

At confidentia

illa militia militatur multo magis quam pondere.

atque ego hanc nunc operam perdo.

Quid iam?

Quia peritae praedico.

sed ego cesso.

Mane.

Molesta es.

Ergo ero quoque, nisi scio,

quó agas te.

Ad vos.

Et pol ego ad vos.

Quid eo?

Quid id ad te attinet?

Enim non ibis nunc, vicissim nisi scio.

Odiosu's 
 odiosus es 
 
 .

Lubet.

numquam hercle istuc exterebrabis, tu ut sis peior quam ego siem.

Malitia certare tecum miseria est.

Mers tu mala es.

Quid est quod metuas?

Idem istuc quod tu.

Dic ergo

ne hoc cuiquam homini edicerem, omnes muti ut loquerentur prius.

Edictum est magno opere mihi, ne quoiquam hoc homini crederem,

omnes muti ut eloquerentur prius hoc quám ego.

At tu hoc face:

fide data credamus.

Novi: omnes sunt lenae levifidae,

neque tippulae levius pondust, quam fides lenonia.

Dic amabo.

Dic amabo.

Nolo ames.

Facile impetras.

Tecum habeto.

Et tu hoc taceto.

Tacitum erit.

Celabitur.

Toxilo has fero tabellas tuo ero.

Abi, eccillum domi.

at ego hánc ad Lemniselenem tuam eram opsignatam abietem.

Quid istic scriptum?

Iuxta tecum, si tu nescis, nescio;

nisi fortasse blanda verba.

Ábeo.

Et ego ábiero.—

Ambula.—

Ióvi opulento, íncluto,

Ope gnáto, suprémo, validó, viripoténti,

opés, spes bonás, copiás commodánti

lubens vítulorque merito,

quiá meo amico amíciter hanc cómmoditatis cópiam

danúnt, argenti mutui ut éi egenti opem adferam;

quód ego non magis sómniabam neque opinabar neque censebam,

eam fore mihi occasionem, ea nunc quasi decidit de caelo;

nam erus meus me Eretriam misit, domitos boves ut sibi mercarer,

dedit argentum, nam ibi mercatum dixit esse die septumi:

stultus, qui hoc mihi daret argentum, cuius ingenium noverat.

nam hoc argentum álibi abutar: boves, quos emerem, non erant;

nunc et amico prosperabo et genio meo multá bona faciam,

diu quo bene erit, die úno absolvam: tux tax tergo erit meo. non curo.

nunc amico homini boves dómitos mea ex crumina largiar.

nam id demum lepidumst, triparcos homines, vetulos, avidos, aridos

béne admordere, qui salinum servo obsignant cum sale.

virtús, ubi occásio admonet, dispicere. quid faciet mihi?

verberibus caedi iusserit, compédes impingi? vapulet,

ne sibi me credat supplicem fore: vae illi, nil iam mihi novi

offérre potest, quin sím peritus. sed Toxili

púerum Paegnium eccum.

Pensúm meum, quod datumst, cónfeci. nunc dómum propero.

Mane, etsí properas.

Paégnium, ausculta.

Emere oportet, quem tibi oboediré velis.

Asta.

Exhibeas molestiam, ut opínor, si quid debeam,

qui nunc sic tamen es molestus.

Scelerate, etiam respicis?

Scio ego quid sim aetatis, eo istuc maledictum impune auferes.

Vbi Tóxilus est tuus érus?

Vbi illí libet, néque te consulit.

Etiam

dicís ubi sit, venéfice?

Néscio, inquam, ulmítriba tu.

Male dícis maiorí.

Prior proméritus perpetiáre.

servam operam, linguam liberam erus iussit med habere.

Dicisne mi, ubi sit Toxilus?

Dico ut perpetuo pereas.

Caedere hodie tu restibus.

Tua quidem, cucule, causa!

non hercle, si os perciderim tibi, metuam, morticine.

Video ego te: iam incubitatus es.

Ita sum. quid id ad te attinet ?

at non sum, ita ut tu, gratiis.

Confidens.

Sum hercle vero.

nam ego me confido liberum fore, tu te numquam speras.

Potin ut molestus ne sies?

Quod dicis facere non quis.

Abi in malam rem.

At tu domum: nam ibi tibi parata praestost.

Vadatur hic me.

Vtinam vades desint, in carcere ut sis.

Quid hoc?

Quid est?

Etiam, scelus, male loquere?

Tandem ut liceat,

quom servos sis, servom tibi male dicere.

Itane? specta

quid dedero.

Nil, nam nil habes.

Di deaeque me omnes perdant—

Amicus sum, eveniant volo tibi quae optas.

Atque id fiat,

nisi te hodie, si prehendero, defigam in terram colaphis.

Tun me defigas? te cruci ipsum adfigent propediem alii.

Qui te di deaeque—scis quid hinc porro dicturus fuerim,

ni linguae moderari queam. potin abeas?

Abigis facile.

nam umbra mea iam intus vapulat.—

Vt istúnc di deaeque perdant.

tamquam proserpens bestiast bilinguis et scelestus.

hercle illum abiisse gaudeo. foris aperit, eccere autem

quem convenire maxime cupiebam egreditur intus.

Paratum iam esse dicito, unde argentum sit futurum,

iubeto habere animum bonum, dic me illam amare multum;

ubi se adiuvat, ibi me adiuvat. quae dixi ut nuntiares,

satin ea tenes?

Magis cálleo quam aprugnum callum callet.—

Propera, abi domum.

Nunc ego huic graphice facetus fiam.

subnixis alis me inferam atque amicibor gloriose.

Sed quís hic ansatus ambulat?

Magnifice conscreabor.

Sagaristio hic quidemst. quíd agitur, Sagaristio? ut valetur?

ecquid, quod mandavi tibi, †estne in te speculae?

Adito.

videbitur. factum volo. venito. promoneto.

Quid hoc híc in collo tibi tumet?

Vomicast, pressare parce;

nam ubi quí mala tangit manu, dolores cooriuntur.

Quando istaec innatast tibi?

Hodie.

Secari iubeas.

Metuo, ne immaturam secem, ne exhibeat plus negoti.

Inspicere morbum tuom lubet.

Ah ah, abi atque cave sis

a cornu.

Quid iam?

Quia boves bini hic sunt in crumina.

Emitte sodes, ne enices fame; sine ire pastum.

Enim métuo, ut possim reicere in bubile, ne vagentur.

Ego reiciam. habe animum bonum.

Credetur, commodabo.

sequere hac sis. argentum hic inest, quod mecum dudum orasti.

Quid tú ais?

Dominus me bovis mercatum Eretriam misit.

nunc mi Eretria erit haec tua domus.

Nimis tú facete loquere.

atque ego omne argentúm tibi hoc actutum incolume redigam;

nam iam omnes sycophantias instruxi et comparavi,

quo pacto ab lenone auferam hoc argentum,

Tanto melior.

Et mulier ut sit libera atque ipse ultro det argentum.

sed sequere me: ad eam rem usus est tua mihi opera.—

Vtere ut vis.—

Quae res bene vortat mi et tibi et ventri meo

perennitatique adeo huic, perpetuo cibus

ut mihi supersit, suppetat, superstitet:

sequere hac, mea gnata, me, cum dis volentibus.

quoi rei opera detur scis, tenes, intellegis;

communicavi tecum consilia omnia.

ea causa ad hoc exemplum te exornavi ego.

venibis tu hodie, virgo.

Amabo, mi pater,

quamquam libenter escis alienis studes,

tuin véntris causa filiam vendas tuam?

Mirum quin regis Phílippi causa aut Attali

te potius vendam quam mea, quae sis mea.

Vtrum tú pro ancilla mé habes an pro filia?

Vtrum hercle magis in ventris rem videbitur.

meum, opino, imperiumst in te, non in me tibi.

Tua istaéc potestas est, pater. verum tamen,

quamquam res nostrae sunt, pater, pauperculae,

modice et modeste meliust vitam vivere;

nam ad paupertatem si admigrant infamiae,

gravior paupertas fit, fides sublestior.

Enim véro odiosa es.

Non sum, neque me esse arbitror,

quom parva natu recte praecipio patri.

nam inimici famam non ita ut natast ferunt.

Ferant eantque maximam malam crucem;

neque ego ínimicitias omnes pluris existimo,

quam mensa inanis nunc si apponatur mihi.

Patér, hominum immortalis est infamia;

etiam tum vivit, cum esse credas mortuam.

Quid? metuis, ne te vendam?

Non metuo, pater.

verum insimulari nolo.

At nequiquam nevis.

meo modo istuc potius fiet quam tuo

fiat. quae hae res sunt?

Cogita hoc verbum, pater:

erus sí minatus est malum servo suo,

tametsi íd futurum non est, ubi captumst flagrum,

dum tunicas ponit, quanta adficitur miseria!

ego nunc quod non futurumst formido tamen.

Virgo atque mulier nulla erit quin sit mala,

quae praeter sapiet quam placet parentibus.

Virgo atque mulier nulla erit quin sit mala,

quae reticet, si quid fieri pervorse videt.

Malo cavere meliust te.

At si non licet

cavere, quid agam? nám ego tibi cautum volo.

Malusne égo sum?

Non es, neque me dignumst dicere,

verum ei rei operam do, ne alii dicant, quibus licet.

Dicat quod quisque volt; ego de hac sententia

non demovebor.

At, meo sí liceat modo,

sapienter potius facias quam stulte.

Lubet.

Lubere per me tibi licere intellego;

verum lubere hau lubeat, sí liceat mihi.

Futura es dicto oboediens an non patri?

Futura.

Scis iam tibi quae praecepi?

Omnia.

Et ut surrupta fueris?

Docte calleo.

Et qui parentes fuerint?

Habeo in memoria.

necessitate me mala ut fiam facis.

verum videto, me ubi voles nuptum dare,

ne haec fama faciat repudiosas nuptias.

Tace, stúlta. non tu nunc hominum mores vides?

quoivis modi hic cum mala fama facile nubitur:

dum dos sit, nullum vitium vitio vortitur.

Ergo istuc facito ut veniat in mentem tibi,

me esse indotatam.

Cave sis tu istuc dixeris.

pol deum virtute dicam et maiorum meum,

ne te indotatam dicas, quoi dos sit domi:

librorum eccillum hábeo plenum soracum.

si hoc adcurassis lepide, cui rei operam damus,

dabuntur dotis tibi inde sescenti logi,

atque Attici omnes; nullum Siculum acceperis:

cum hac dote poteris vel mendico nubere.

Quin tu me ducis, si quo ducturu's 
 ducturus es 
 
 , pater?

vel tu me vende vel face quid tibi lubet.

Bonum aequomque oras. sequere hac.—

Dicto sum audiens.—

Quidnam esse acturum hunc dicam vicinum meum,

qui mihi iuratust sese hodie argentum dare?

quod si non dederit atque hic dies praeterierit,

ego argentum, ille iusiurandum amiserit.

sed ibi concrepuit foris. quisnam egreditur foras?

Curate isti intus, iam égo domum me recipiam.

Oh,

Toxile, quid agitur?

Oh, lutum lenonium,

commixtum caeno sterculinum publicum,

impure, inhoneste, iniure, inlex, labes popli,

pecuniae accípiter avide atque invide,

procax, rapax, trahax—trecentis versibus

tuas ímpuritias traloqui nemo potest—

accipin argentum? accipe sis argentum, impudens,

tené sis argentum, etiam tu argentum tenes?

possum te facere ut argentum accipias, lutum?

non mihi censebas copiam argenti fore,

qui nisi iurato mihi nil ausu's 
 ausus es 
 
 credere?

Sine respirare me, ut tibi respondeam.

vir summe populi, stabulum servitutium,

scortorum liberator, suduculum flagri,

compedium tritor, pistrinorum civitas,

perenniserve, lurco, edax, furax, fugax,

cedo sis mi argentum, da mihi argentum, impudens,

possum a te exigere argentum? argentum, inquam, cedo,

quin tu mi argentum reddis? nilne te pudet?

leno te argentum poscit, solida servitus,

pro liberanda amica, ut omnes audiant.

Tace, obsecro hercle. ne tua vox valide valet.

Referundae ego habeo linguam natam gratiae.

eodém mihi pretio sal praehibetur quo tibi.

nisi me haec defendet, numquam delinget salem.

Iam omitte iratus esse. id tibi suscensui,

quia te negabas credere argentum mihi.

Mirum quin tibi ego crederém, ut idem mihi

faceres quod partim faciunt argentarii:

ubi quid credideris, citius extemplo a foro

fugiunt quam ex porta ludis cum emissust lepus.

Cape hoc sis.

Quin das?

Nummi sescenti hic erunt,

probi, numerati. fac sit mulier libera,

atque huc continuo adduce.

Iam faxo hic erit.

non hercle, quoi nunc hoc dem spectandum, scio.

Fortasse metuis in manum concredere?

Mirum quin 
 citius iam a foro argentarii

abeunt, quam in cursu rotula circumvortitur.

Abi istác travorsis angiportis ad forum;

eadem ístaec facito mulier ad me transeat

per hortum.

Iam hic faxo aderit.

At ne propalam.

Sapienter sane.

Supplicatum cras eat.

Ita hercle vero.—

Dum stas, reditum oportuit.

si quam rem accures sobrie aut frugaliter,

solet illa recte sub manus succedere.

atque edepol ferme ut quisque rem accurat suam,

sic ei procedit postprincipio, denique

si malus aut nequamst, male res vortunt quas agit,

sin autem frugist, eveniunt frugaliter.

hanc ego rem exorsus sum facete et callide,

igitur proventuram bene confido mihi.

nunc ego lenonem ita hodie intricatum dabo,

ut ipsus sese, qua se expediat, nesciat.

Sagaristio, heus, exi atque educe virginem

et istás tabellas, quas consignavi tibi,

quas tu attulisti mi ab ero meo usque e Persia.

Numquid moror?

Euge, euge, exornatu's 
 exornatus es 
 
 basilice;

tiara ornatum lepida condecorat schema.

tum hanc hospitam autem crepidula ut graphice decet.

sed satin estis meditati?

Tragici et comici

numquam aeque sunt meditati.

Lepide hercle adiuvas.

age, illúc abscede procul e conspectu et tace.

ubi cum lenone me videbis conloqui

id erit adeundi tempus. nunc agite ite vos.

Quoí homini di própitii sunt, áliquid obiciúnt lucri;

nam égo hodie compendi feci binos panes in dies.

íta ancillá mea quae fuit hodie, sua nunc est: argento vicit;

iám hodie alienum cenabit, nil gustabit de meo.

sumne probus, sum lepidus civis, qui Atticam hodie civitatem

maximam maiorem feci atque auxi civi femina?

sed ut ego hodie fui benignus, ut ego multis credidi,

nec satis a quiquam homine accepi: ita prosum credebam omnibus;

nec metuo, quibus credidi hodie, ne quis mi in iure abiurassit:

bonus volo iam ex hoc die esse—quod neque fiet neque fuit.

Hunc hominem ego hodie in trasennam doctis deducam dolis,

itaque huic insidiae paratae sunt probe. adgrediar virum.

quid agis?

Credo.

Únde agis te, Dordale?

Credo tibi.

di dent, quae velis.

Eho, an iám manu emisisti mulierem?

Crédo edepol, credo, inquam, tibi.

Iam liberta auctu's 
 auctus es 
 
 ?

Enicas.

quin tíbi me dico crédere.

Dic bona fíde: iam liberast?

Ólim.

i, i ád forum ad praetorem, éxquire, siquidém mihi credere nón vis.

líbera, inquam, est: ecquid audis?

At tibi di bene faciant omnes.

númquam enim pósthac tibi nec tuorum quoiquam quod nolis volam.

Abi, né iura, satis crédo.

Vbi núnc tua libertást?

Apud te.

Ain, apud mést?

Aio, inquam, apud te ést, inquam.

Ita mé di ament, ut ob ístam rem tibi múlta bona instant á me.

nam est rés quaedam, quam occúltabam tibi dícere: nunc eam nárrabo,

unde tú pergrande lucrúm facias: faciam, út mei memineris, dúm vitam

vivás.

Bene dictis tuís bene facta aurés meae auxilium expóscunt.

Tuom prómeritumst, merito út faciam. et ut mé scias esse ita fácturum,

tabellás tene has, péllege.

Istaé quid ad mé?

Immo ád te attinént et tuá refert.

nam ex Pérsia sunt haec állatae mihi a méo ero.

Quando?

Haud dúdum.

Quid istaé narrant?

Percóntare ex ipsís. ipsae tibi nárrabunt.

Cedo sáne mihi .

At clare récitato.

Tace, dúm pellego.

Hau verbúm faciam

Salutem dicit Toxilo Timarchides

et familiae omni. si valetis, gaudeo.

ego valeo recte et rem gero et facio lucrum,

neque istóc redire his octo possum mensibus,

itaque hic est quod me detinet negotium.

Chrysopolim Persae cepere urbem in Arabia,

plenam bonarum rerum atque antiquom oppidum:

ea comportatur praeda, ut fiat auctio

publicitus; ea res me domo expertem facit.

operam atque hospitium ego isti praehiberi volo,

qui tibi tabellas adfert. cura quae is volet,

nam is mihi honores suae domi habuit maxumos.

Quíd id ad me aut ad meam rem refert, Persae quid rerum gerant

aut quid erus tuos?

Tace, stultiloque; nescis quid te instet boni

neque quam tibi Fortuna faculam lucrifera adlucere volt.

Quae istaec lucrifera est Fortuna?

Istas, quae norunt, roga.

ego tantumdem scio quantum tu, nisi quod pellegi prior.

sed, ut occepisti, ex tabellis nosce rem.

Bene me mones.

fac silentium.

Nunc ad illud venies quod refert tua.

Iste quí tabellas adfert adduxit simul

forma expetenda liberalem virginem,

furtivam, abductam ex Arabia penitissuma;

eam te volo accurare ut istic veneat.

ac suo periclo is emat qui eam mercabitur:

mancipio neque promittet neque quisquam dabit.

probum et numeratum argentum ut accipiat face.

haec cura, et hospes cura ut curetur. vale.

Quíd igitur? postquam recitasti quod erat cerae creditum,

iam mihi credis?

Vbi nunc illest hospes, qui hasce huc attulit?

Iam hic credo aderit: arcessivit illam a navi.

Nil mi opust

litibus neque tricis. quam ob rem ego argentum enumerem foras?

nisi mancipio accipio, quid eo mi opus est mercimonio?

Tacen an non taces? numquam ego te tam esse matulam credidi.

quid metuis?

Metuo hercle vero. sensi ego iam compluriens,

neque mi haud imperito eveniet, tali ut in luto haeream.

Nil pericli mihi videtur.

Scio istuc, sed metuo mihi.

Mea quidem istuc nil refert: tua ego hoc facio gratia,

ut tibi recte conciliandi primo facerem copiam.

Gratiam habeo. sed te de aliis, quam alios de te suaviust

fieri doctos.

Ne quis vero ex Arabia penitissuma

persequatur. etiam tu illam destinas?

Videam modo

mercimonium.

Aequa dicis. séd optume eccum ipse advenit

hospes ille, qui has tabellas attulit.

Hicinest?

Hic est.

Haecine illást furtiva virgo?

Iuxta tecum aeque scio,

nisi quia specie quidem edepol liberalist, quisquis est.

Sat edepol concinnast facie.

Vt contemptim carnufex.

taciti contemplemur formam.

Laudo consilium tuom.

Satin Athenae tibi sunt visae fortunatae atque opiparae?

Vrbis speciem vidi, hominum móres perspexi parum.

Numquid in principió cessavit verbum docte dicere?

Hau potui etiam in primo verbo perspiceré sapientiam.

Quid id quod vidisti? ut munitum muro tibi visum oppidumst?

Si incolae bene sunt morati, pulchre munitum arbitror.

perfidia et pecúlatus ex urbe et avaritia si exulant,

quarta invidia, quinta ambitio, sexta óbtrectatio,

septimum periurium,

Euge.

Octava indiligentia,

nona iniuria, decimum, quod pessimum adgressust, scelus:

haec unde aberunt, ea urbs moenita muro sat erit simplici;

ubi ea aderúnt, centumplex murus rebus servandis parumst.

Quid ais tu?

Quid vis?

Tu in illis es decem sodalibus:

té in exilium ire hinc oportet.

Quid iam?

Quia periurus es.

Verba quidem haud indocte fecit.

Ex tuo, inquam, usust: eme hanc.

Edepol qui cum hanc magis contemplo, magis placet.

Si hanc emeris,

di immortales, nullus leno te alter érit opulentior.

evortes tuo arbitratu hómines fundis, familiis;

cum optimis viris rem habebis, gratiam cupient tuam:

venient ad te comissatum.

At ego intro mitti votuero.

At enim illi noctu occentabunt ostium, exurent fores:

proin tu tibi iubeás concludi aédis foribus ferreis,

ferreas aedis commutes, limina indas ferrea,

ferream seram atque anellum; ne sis ferro parseris:

ferreas tute tibi impingi iubeas crassas compedis.

I sis in malum cruciatum.

I sane tu, hanc eme atque ausculta mihi.

Modo uti sciam, quanti indicet.

Vin huc vocem?

Ego illo accessero.

Quid agis, hospes?

Venio, adduco hanc ad te, ut dudum dixeram.

nám heri in portum noctu navis venit. veniri hanc volo,

si potest; si non potest, iri hinc volo quantum potest.

Salvos sis, adulescens.

Siquidem hanc vendidero pretio suo.

At qui aut hoc emptore vendes pulchre, aut alio non potis.

Esne tu huic amicus?

Tam quam di omnes qui caelum colunt.

Tum tu mi es inimicus certus. nam generi lenonio

numquam ullus deus tám benignus fuit, qui fuerit propitius.

Hoc age. opusnest hac tibi empta?

Si tibi venissest opus,

mihi quoque emptast; si tibi subiti nihil est, tantumdemst mihi.

Indica, fac pretium.

Tua mers est, tua indicatiost.

Aequom hic orat.

Vin bene emere?

Vin tu pulchre vendere?

Ego scio hercle utrumque velle.

Age, indica prognariter.

Prius dico: hanc mancupio nemo tibi dabit. iam scis?

Scio.

indica, minimo daturus qui sis, qui duci queat.

Tace, tace. nimis tú quidem hercle homo stultus es pueriliter.

Quid ita?

Quia enim te ex puella prius percontari volo

quae ad rem referúnt.

Atque hercle tu me monuisti hau male.

vide sis, ego ille doctus leno paene in foveam decidi,

ni hic adesses. quantum est adhibere hominem amicum, ubi quid geras.

Quo genere aut qua in patria nata sit aut quibus parentibus,

ne temere hanc te emisse dicas suasu atque impulsu meo,

volo te percontari.

Quin laudo, inquam, consilium tuom.

Nisi molestum est, percontari hanc paucis hic volt.

Maxime,

suo arbitratu.

Quid stas? adi sis tute atque ipse itidem roga,

ut tibi percontari liceat quae velis; etsi mihi

dixit dare potestatem eius; sed ego te malo tamen,

eumpse adire, ut ne contemnat te ille.

Satis recte mones.

hospes, volo ego hanc percontari.

A terra ad caelum, quid lubet.

Iube dum eam hoc accedat ad me.

I sane ac morem illi gere.

percontare, exquire quid vis.

Age, age nunc tu, in proelium

vide ut ingrediare auspicato.

Liquidumst auspicium, tace.

curabo ut praedati pulchre ad castra convertamini.

Concede istuc, ego illam adducam.

Age, ut rem esse in nostram putas.

Ehodum huc, virgo. vide sis quid agas.

Taceas, curabo ut voles.

Sequere me. adduco hanc, si quid vis ex hac percontarier.

Enim volo te adesse.

Hau possum quin huic operam dem hospiti,

quoí erus iussit. quid si hic non volt mé adesse una?

Immo i modo.

Do tibi ego operam.

Tibi ibidem das, ubi tu tuom amicum adiuvas.

Exquire. heus tu, advigila.

Satis est dictum: quamquam ego serva sum,

scio ego officium meum, ut quae rogiter vera, ut accepi, eloquar.

Virgo, híc homo probus est.

Credo.

Non diu apud hunc servies.

Ita pol spero, si parentes facient officium suom.

Nolo ego te mirari, si nos ex te percontabimur

aut patriam tuam aut parentes.

Quor ego id mirer, mi homo?

servitus mea mi interdixit, ne quid mirer meum malum.

Noli flere.

Ah, di istam perdant, ita catast et callida.

ut sapiens habet cór, quam dicit quod opust!

Quid nomen tibist?

Nunc metuo ne peccet.

Lucridi nomen in patria fuit.

Nomen atque omen quantivis iam est preti. quin tu hanc emis?

nimis pavebam, ne peccaret. expedivit.

Si te emam,

mihi quoque Lucridem confido fore te.

Tu si hanc emeris,

numquam hercle hunc mensem vortentem, credo, servibit tibi.

Ita velim quidem hercle.

Optata ut evenant, operam addito.

nihil adhuc peccavit etiam.

Vbi tu nata es?

Vt mihi

mater dixit, in culina, in angulo ad laevam manum.

Haec erit tibi fausta meretrix: natast in calido loco,

ubi rerum omnium bonarum copiast saepissume.

tactust leno; qui rogaret, ubi nata esset diceret,

lepide lusit.

At ego patriam te rogo quae sit tua.

Quae mihi sít, nisi haec ubi nunc sum?

At ego illam quaero quae fuit.

Omne ego pro nihilo esse duco quod fuit, quando fuit:

tamquam hominem, quando animam ecflavit, quid eum quaeras qui fuit?

Ita me di bene ament, sapienter. atque equidem miseret tamen.

sed tamen, virgo, quae patriast tua, age mi actutum expedi.

quid taces?

Dico equidem: quando hic servio, haec patriast mea.

Iam de istoc rogare omitte (non vides nolle eloqui?)

ne suarúm se miseriarum in memoriam inducas.

Quid est?

captusne est pater?

Non captus, sed quod habuit perdidit.

Haec erit bono genere nata: nil scit nisi verum loqui.

Quis fuit? dic nomen.

Quid illum miserum memorem qui fuit?

nunc et illúm miserum et me miseram aéquom est nominarier.

Quoius modi is suo ín populo habitust?

Nemo quisquam acceptior:

servi liberique amabant.

Hominem miserum praedicas,

quom ét ipsus prorsus perditust et benevolentis perdidit.

Emam, opinor.

Etiam opinor? summo genere esse arbitror;

divitias tu ex istac facies.

Ita di faxint.

Eme modo.

Iam hoc tibi dico: iam actutum ecastor meus pater, ubi me sciet

veniisse, ipse aderit et me abs te redimet.

Quid nunc?

Quid est?

Audin quid ait?

Nam etsi res sunt fractae, amici sunt tamen.

Ne sis plora; libera eris actutum, si crebro cades.

vin mea esse?

Dum quidem ne nímis diu tua sim, volo.

Satin ut meminit libertatis? dabit haec tibi grandis bolos.

age si quid agis. ego ad hunc redeo. sequere. redduco hanc tibi.

Adulescens, vin vendere istanc?

Magis libet quam perdere.

Tum tu pauca in verba confer: qui datur, tanti indica.

Faciam ita ut te velle video, út emas. habe centum minis.

Nimiumst.

Octoginta.

Nimiumst.

Nummus abesse hinc non potest,

quod nunc dicam.

Quid id est ergo? eloquere actutum atque indica.

Tuo periclo sexaginta haec dabitur argenti minis.

Toxilé, quid ago?

Di deaeque te agitant irati, scelus,

qui hanc non properes destinare.

Habeto.

Eu, praedatu's 
 praedatus es 
 
 probe.

non edepol minis trecentis carast. fecisti lucri.

Heus tu, etiam pro vestimentis huc decem accedent minae.

Abscedent enim, nón accedent.

Tace sis, non tu illum vides

quaerere ansam, infectum ut faciat? abin atque argentum petis?

atque ut dignust perit.

Heus tu serva istum.

Quin tu is intro?

Abeo atque argentum affero.—

Edepol dedisti, virgo, operam adlaudabilem,

probam et sapientem et sobriam.

Si quid bonis

boni fit, esse id et grave et gratum solet.

Audin tu, Persa? ubi argentum ab hoc acceperis,

simulato, quasi eas prorsum in navem.

Ne doce.

Per angiportum rursum te ad me recipito

illac per hortum.

Quod futurum est praedicas.

At ne cum argento protinam permittas domum,

moneo, te.

Quod te dignumst, me dignum esse vis?

Tace, párce voci: praeda progreditur foras.

Probae hic argenti sunt sexaginta minae,

duobus nummis minus est.

Quid ei nummi sciunt?

Cruminam hanc emere aut facere uti remigret domum.

Ne non sat esses leno, id metuebas miser,

impure, avare, ne crumillam amitteres?

Sine quaeso. quando lenost, nil mirum facit.

Lucro faciundo ego auspicavi in hunc diem:

nil mihi tam parvist, quin me id pigeat perdere.

age, accipe hoc sis.

Hunc in collum, nisi piget,

impone.

Vero fiat.

Numquid ceterum

me voltis?

Quid tam properas?

Ita negotiumst:

mandatae quae sunt, volo deferre epistulas;

geminum autem fratrem servire audivi hic meum,

eum ego ut requiram átque uti redimam volo.

Atque edepol tu me commonuisti haú male.

videor vidisse hic forma persimilem tui,

eadém statura.

Quippe qui frater siet.

Quid est tibi nomen?

quod ad te attinet.

Quid attinet non scire?

Ausculta ergo, ut scias:

Vaniloquidorus Virginesvendonides

Nugiepiloquides Argentumexterebronides

Tedigniloquides Nugides Palponides

Quodsemelarripides Numquameripides. em tibi.

Eu hercle, nomen multimodis scriptumst tuom.

Ita sunt Persarum mores, longa nomina,

contortiplicata habemus. numquid ceterum

voltis?

Vale.

Et vos, nam animus iam in navist meus.

Cras ires potius, hodie hic cenares.

Vale.—

Postquam illic hinc abiit, dicere hic quidvis licet.

ne hic tibi dies inluxit lucrificabilis.

nam non emisti hanc, verum fecisti lucri.

Ille quidem iam scit, quid negoti gesserit,

qui mihi furtivam meo periclo vendidit,

argentum accepit, abiit. quí ego nunc scio,

an iam adseratur haec manu? quo illum sequar?

in Persas? nugas.

Credidi gratum fore

beneficium meum apud te.

Immo equidem gratiam

tibi, Toxile, habeo; nam te sensi sedulo

mihi dare bonam operam.

Tibine ego? immo sedulo.

Attat, oblitus sum intus dudum edicere

quae volui edicta. adserva hanc.—

Salvast haec quidem.

Pater nunc cessat.

Quid si admoneam?

Tempus est.

Heus, Saturio, exi. nunc est illa occasio

inimicum ulcisci.

Ecce me. numquid moror?

Age, illúc abscede procul e conspectu, tace;

ubi cum lenone me videbis conloqui,

tum turbam facito.

Dictum sapienti sat est.

Tunc, quando abiero—

Quin taces? scio quid velis.

Transcidi loris omnis adveniens domi,

ita mihi supellex squalet atque aedes meae.

Redis tu tandem?

Redeo.

Ne ego hodie tibi

bona multa feci.

Fateor, habeo gratiam.

Num quippiam aliud me vis?

Vt bene sit tibi.

Pol istúc quidem omen iám ego usurpabo domi,

nam iam inclinabo me cum liberta tua.

Nisi ego illum hominem perdo, perii. atque optume

eccum ipsum ante aedes.

Salve multum, mi pater.

Salve, mea gnata.

Ei, Persa me pessum dedit.

Pater hic meus est.

Hem, quid? pater? perii oppido.

quid ego igitur cesso infelix lamentarier

minas sexaginta?

Ego pol te faciam, scelus,

te quoque etiam ipsum ut lamenteris.

Occidi.

Age ambula in ius, leno.

Quid me in ius vocas?

Illi apud praetorem dicam. sed ego in ius voco.

Nonne antestaris?

Tuan ego causa, carnufex,

cuiquam mortali libero auris atteram,

qui hic commercaris civis homines liberos?

Sine dicam.

Nolo.

Aúdi.

Surdus sum. ambula.

sequere hac, sceleste, feles virginaria.

sequere hac, mea gnata, me usque ad praetorem.—

Sequor.—

Hostíbus victis, civíbus salvis, re plácida, pacibus pérfectis,

bello éxstincto, re béne gestá, integró exércitu et praésidiis,

cum béne nos, Iuppiter, iúvisti, dique álii omnes caelípotentes,

eas vóbis habeo grátes atque ago, quía probe sum últus meum ínimicum.

nunc ób eam rem inter párticipes didám praedam et partícipabo.

íte foras: híc volo ante óstium et iánuam

meos párticipes bene accípere.

státuite hic léctulos, pónite hic quae ádsolent.

hic státui volo primum † aliqua mihi,

unde égo omnis hilaros, lúdentis, laetíficantis faciam út fiant,

quorum ópera mihi facilía factu facta haéc sunt, quae volui éffieri.

nam impróbus est homo qui béneficium scit áccipere et reddére nescit.

Toxíle mi, cur ego síne te sum, cur tu aútem sine me es?

Ágedum ergo,

accéde ad me atque ampléctere sis.

Ego véro.

Oh, nihil hoc mágis dulcest.

sed, amábo, oculus meus, quín lectis nos áctutum comméndamus?

Omnía quae tu vis, éa cupio.

Mutúa fiunt a me. age, age ergo,

tu Ságaristio, accumbe ín summo.

Ego níl moror: cedo parem, quém pepigi.

Temperí.

Mi istuc temperí serost.

Hoc age, accúmbe. hunc diém suavem

meum nátalem agitemús amoenum. date aquám manibus, apponíte mensam.

do hanc tíbi florentem flórenti. tu hic éris dictatrix nóbis.

Age, púere, ab summo séptenis cyathís committe hos lúdos.

Move mánus, propera, Paegniúm, tarde cyathós mihi das, cedo sáne.

bene míhi, bene vobis, béne meae amicae, optátus hic míhi dies dátus hodiést.

ab dís, quia te licet líberam med amplécti.

Tua factum ópera.

Bene omníbus nobis. hoc méa manus tuaé poclúm donat, ut amántem

amantí decet.

Cédo.

Accípe.

Bene eí qui invidét mi et eí qui hoc gaúdet.

Qui súnt † qui erunt quiqué fuerunt quiqué futuri sunt pósthac,

solus ego omnibus antideo facilé, miserrímus hominum út vivam.

perii, ínterii. pessímus hic mi dies hódie inluxit córruptor,

ita mé Toxilus perfábricavit itaqué meam rem divéxavit.

vehiclum árgenti miser éieci amisi , neque quam ób rem eieci, hábeo.

qui illúm Persam atque omnís Persas atque étiam omnis persónas

male di ómnes perdant, íta misero Toxílus haec mihi concívit.

quia eí fidem non habui árgenti, eo míhi eas machinas mólitust;

quem pól ego ut non in crúciatum atque in cómpedis cogam, sí vivam,

siquidem húc umquam erus rediérit eius, quod spéro—sed quid ego áspicio?

hoc víde, quae haec fabulast? híc quidem pol potánt. adgrediar. ó bone vir,

salvéto, et tu, bona líberta.

Dordálus hic quidemst.

Quin iúbe adire.

Adi, sí libet.

Agite, adplaúdamus.

Dordále, homo lepidissúme, salve.

locus híc tuos est, hic accumbe. férte aquam pédibus. praeben tú puere?

Ne sís me uno digito áttigeris, ne te ád terram, scelus, ádfligam.

At tíbi ego hoc continuó cyatho oculum éxcutiam † tuum.

Quid aís, crux, stimulorúm tritor? quo módo me hodie versávisti,

ut me ín tricas coniécisti, quo módo de Persa mánus mi aditast?

Iurgium hínc auféras, si sápias.

At, bóna liberta, haec scívisti et me célavisti?

Stúltitiast,

cui béne esse licet, eum praévorti litíbus. posterius ístaec te

magis pár agerest.

Vrítur cor mi.

Da illí cantharum, extingue ígnem, si

cor úritur, caput ne ardéscat.

Lúdos me fácitis, intéllego.

Vín cinaedúm novom tíbi dari, Paégnium?

quín elude, út soles, quándo libér locust hic.

huí, babae, básilice te íntulisti ét facete.

Decét me facétum esse, et húnc inridére

lenónem lubídost, quandó dignus ést.

Perge út coeperás.

Hoc, léno, tibí.

Perií perculít me prope.

Em, serva rúsum.

Delúde, ut lubet, erus dum hínc abest.

Viden út tuis dictis páreo?

sed quín tu meís contra itém dictis sérvis

atque hóc, quod tibí suadeó, facis?

Quid ést id?

Restím tu tibí cápe crassam ac suspende te.

Cave sís me attigás, ne tibi hóc scipióne

malúm magnum dém.

Vteré, te condóno.

Iam iám, Paegnium, da paúsam.

Égo pol vos erádicabo.

At te ílle, qui suprá nos habitat,

qui tibi male volt maleque faciet. non hi dicunt, verum ego.

Age, circumfer mulsum, bibere da usque plenis cantharis.

iam diu fáctum est, postquam bibimus; nimis diu sicci sumus.

Di faciant ut id bibatis quod vos numquam transeat.

Nequeo, leno, quin tibi saltem staticulum, olim quem Hegea

faciebat. vide vero, si tibi satis placet.

Me quoque volo

reddere, Diodorus quem olim faciebat in Ionia.

Malum ego vobis dabo, ni abitis.

Etiam muttis, impudens?

iam ego tibi, si me inritassis, Persam adducam denuo.

iam taceo hercle Atque tu Persa es, qui me usque ádmutilavisti ad cutem.

Tace, stulte: hic eius geminust frater.

Hicinest?

Ac geminissumus.

Di deaeque et te et geminum fratrem excrucient.

Qui te perdidit:

nám ego nil merui.

At enim quod ille meruit, tibi id obsit volo.

Agite sultis, hunc lúdificemus.

Nisi si dignust, non opust.

et me haud par est.

Credo eo, quia non ínconciliavit, cúm te emo.

At tamen non—tamen—

Cave ergo sis maló, et sequere me.

te mihí dicto audientem esse addecet, nam hercle absque me

foret et meo praesidio, hic faceret te prostibilem propediem.

sed ita pars libertinorum est: nisi patrono qui adversatust,

nec satis liber sibi videtur nec satis frugi nec sat honestus,

ní id effecit, ni ei male dixit, ni grato ingratus repertust.

Pol bene facta tua me hortantur, tuo ut imperio paream.

Ego sum tibi patronus plane, qui huic pro te argentum dedi.

gráphice hunc volo ludíficari.

Meo ego ín loco sedulo cúrabo.

Certo ílli homines mihi néscio quid mali cónsulunt, quod faciánt.

Heus vos.

Quid aís?

Hicin Dordalus ést leno, qui hic liberas virgines mércatur?

hicinést, qui fuit quondám fortis?

Quae haec rés est? ei, colaphó me icit.

malum vóbis dabo.

At tibi nós dedimus dabimúsque etiam.

Ei, natis pérvellit.

Licet: iám diu saepe sunt éxpunctae.

Loqueré tu etiam, frustúm pueri?

Patróne mi, i intro, amábo, ad cenam.

Mea Ignávia, tu nunc me ínrides?

Quíane te vocó, bene ut tíbi sit?

Nólo mihi bene ésse.

Ne sit.

Quíd igitur? sescénti nummi quíd agunt, quas turbás danunt?

Mále disperii, scíunt referre próbe inimico grátiam.

Satis súmpsimus súpplici iam.

Fateór, manus vobís do.

Et póst dabis sub fúrcis.

Abi íntro—in crucem.

Án me hic parum éxercitum hísce

habént?

Convenísse te Tóxilum me

spéctatores, bene valete. leno periit. plaudite.