Ἀρχὴ τῶν μουσικῶν λόγων ἐστὶν ὁ η ἀριθμὸς
καί εἰσιν ὅροι τοῦ κοσμικοῦ συστήματος οὗτοι·
α ἀριθμὸς ὁ η ἔχει ἐπόγδοον τὸν θ ἀριθμὸν, ὑπερέχει
 μονάδι ὁ θ τοῦ η,
β ὁ ιβ ἡμιόλιος τοῦ η, ἐπίτριτος τοῦ θ, ὑπερέχει
γ τοῦ θ,
γ ὁ ιϚ ἐπίτριτος τοῦ ιβ, ὑπεροχὴ δ,
δ ὁ ιη ἡμιόλιος τοῦ ιβ, ὑπεροχὴ Ϛ,
 ε ὁ κα τοῦ θ διπλασιεπίτριτος, ὑπεροχὴ ιβ,
ϛ ὁ κδ ἐπίτριτος τοῦ ιη, ὑπεροχὴ Ϛ,
ζ ὁ λβ ἐπίτριτος τοῦ κδ, ὑπεροχὴ η,
η ὁ λϚ διπλάσιος τοῦ ιη, ἡμιόλιος τοῦ κδ, ὑπεροχὴ ιβ.

Καὶ ἔστιν ὁ μὲν θ, ἐπόγδοος τοῦ η, σελήνης ,
ὁ ιβ, ἡμιόλιος τοῦ η, ἑρμοῦ ♀,
ὁ ιϚ, διπλάσιος τοῦ η, ἀφροδίτης ♀,
ὁ ιη, διπλάσιος τοῦ θ, ἐπόγδοος τοῦ ιϚ, ἡλίου ⊙,
ὁ κα, διπλασιεπίτριτος τοῦ θ, ἄρεος〈♂〉, 
ὁ κδ, διπλάσιος τοῦ ιβ, διός ??,
ὁ λβ, τετραπλάσιος τοῦ η, κρόνου ??,
ὁ λϚ, τετραπλάσιος τοῦ θ, ἀπλανῶν.

Αἱ δὲ ὑπεροχαὶ·
λϚ ὑπερέχει δ, λβ η, 
κδ, γ, κα, γ,
ιη β, ιϚ δ,
ιβ γ, θ α,
ἢ ὑπερέχει τοῦ η ὁ θ μονάδι,
ὁ ιβ τοῦ θ γ, ὁ ιϚ τοῦ ιβ δ, 
ὁ ιη τοῦ ιϚ β καὶ οἱ λοιποὶ ὁμοίως.

Μουσική ἐστι ῥυθμοῦ καὶ μέλους καὶ πάσης
ὀργανικῆς θεωρίας ἐπιστήμη. μουσικὸς δὲ ὁ ἔμπειρος
τούτων. —

Μουσική ἐστιν ἐπιστήμη θεωρητική
τε καὶ πρακτικὴ μέλους τελείου τε καὶ ὀργανικοῦ, 
 
 

 
πρεπόντων τε καὶ μὴ πρεπόντων, ἐν μέλεσι τε καὶ
ῥυθμοῖς συντείνουσα πρὸς ἠθῶν κατασκευήν. —

Τί
ἐστι μέλος; Διαστηματικῆς φωνῆς κεκλασμένης χρῆσις
ἡδονὴν παρέχουσα τοῖς ἀκούουσιν. —

Ἁρμονική
 ἐστιν ἐπιστήμη θεωρητικὴ τῆς τοῦ ἡρμοσμένου φύσεως.
—

Τί ἐστι τὸ προσλαμβανόμενος; — Ὅτι ἀρχόμενοι
ἐπιτείνειν τὸ πνεῦμα προσλαμβάνοντες τὸν
ἀέρα μελῳδοῦμεν· τοὺς δὲ ἄλλους ἐκπέμποντες μᾶλλον
ἢ λαμβάνοντες.

Λεκτέον καὶ περὶ ποδὸς τί ποτέ ἐστι. καθόλου
μὲν νοητέον πόδα ᾧ σημαινόμεθα τὸν ῥυθμὸν καὶ
γνώριμον ποιοῦμεν τῇ αἰσθήσει. —

Ὡρισμένοι
δέ εἰσι τῶν ποδῶν οἱ μὲν λόγῳ τινί, οἱ δὲ ἀλογίᾳ
κειμένῃ μεταξὺ δύο λόγων γνωρίμων, ὥστε εἶναι
 φανερὸν ἐκ τούτων, ὅτι ὁ ποὺς λόγος τίς ἐστιν ἐν
χρόνοις κείμενος ἢ ἀλογία ἐν χρόνοις κειμένη εἰρημένον
ἀφορισμὸν ἔχουσα. —

Τῶν δὲ χρόνων
 
 
 

 
εἰσὶν οἱ μὲν εὔρυθμοι, οἱ δὲ ῥυθμοειδεῖς, οἱ δὲ
ἄρρυθμοι. Εὔρυθμοι μὲν οἱ διαφυλάττοντες ἀκριβῶς
τὴν πρὸς ἀλλήλοις εὔρυθμον τάξιν· ῥυθμοειδεῖς δὲ οἱ
τὴν μὲν εἰρημένην ἀκρίβειαν μὴ σφόδρα ἔχοντες,
φαίνοντες δὲ ὅμως ῥυθμοῦ τινος εἶδος· ἄρρυθμοι δὲ
οἱ πάντη καὶ πάντως ἄγνωστον ἔχοντες πρὸς ἀλλήλοις
σύνθεσιν. —

Γνώριμος δὲ γίνεται ποὺς ἄρσει
καὶ θέσει, ἐστὶ γὰρ ἐξ ἄρσεως καὶ θέσεως συγκείμενον
σύστημα. ἄρσις δέ ἐστι σημεῖον τὸ λοιπὸν τῆς ἰδίας
θέσεως, θέσις δέ ἐστι σημεῖον οὕτως τῆς ἰδίας ἄρσεως.

Λόγοι δέ εἰσι ῥυθμικοί, καθʼ οὓς συνίστανται
οἱ ῥυθμοὶ οἱ δυνάμενοι συνεχῆ ῥυθμοποιΐαν
ἐπιδέξασθαι, τρεῖς· ἴσος, διπλασίων, ἡμιόλιος. Ἐν μὲν
γὰρ τῷ ἴσῳ τὸ δακτυλικὸν γίνεται γένος, ἐν δὲ τῷ
διπλασίῳ τὸ ἰαμβικόν, ἐν δὲ τῷ ἡμιολίῳ τὸ παιωνικόν. 
—

Ἄρχεται δὲ τὸ δακτυλικὸν ἀπὸ τετρασήμου
ἀγωγῆς, αὔξεται δὲ μέχρι ἑξκαιδεκασήμου, ὥστε γίνεσθαι
τὸν μέγιστον πόδα τοῦ ἐλαχίστου τετραπλάσιον.
ἔστι δὲ ὅτε καὶ ἐν δισήμῳ γίνεται δακτυλικὸς πούς.
τὸ δὲ ἰαμβικὸν γένος ἄρχεται μὲν ἀπὸ τρισήμου 
ἀγωγῆς, αὔξεται δὲ μέχρι ὀκτωκαιδεκασήμου, ὥστε
γίνεσθαι τὸν μέγιστον πόδα τοῦ ἐλαχίστου ἑξαπλάσιον.
τὸ δὲ παιωνικὸν ἄρχεται μὲν ἀπὸ πεντασήμου ἀγωγῆς,
 
 

 
αὔξεται δὲ μέχρι πεντεκαιεικοσασήμου, ὥστε γίνεσθαι
τὸν μέγιστον πόδα τοῦ ἐλαχίστου πενταπλάσιον.

Διαφέρουσι δὲ οἱ μείζονες πόδες τῶν ἐλαττόνων
ἐν τῷ αὐτῷ γένει ἀγωγῇ. ἔστι δὲ ἀγωγὴ ῥυθμοῦ
 τῶν ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ ποδῶν κατὰ μέγεθος διαφορά,
οἷον ὁ τρίσημος ἰαμβικός, ὁ σημεῖον συνέχων ἓν ἐν
ἄρσει καὶ διπλάσιον ἐν θέσει, καὶ ὁ ἑξάσημος ἰαμβικός, ὁ
σημεῖα δύο συνέχων ἐν ἄρσει καὶ διπλάσιον ἐν θέσει. τῶν
γὰρ τριῶν ἡ διαίρεσις εἰς σημεῖον καὶ διπλάσιον
 γίνεται τῶν τε ἓξ ὁμοίως. οὗτοι οὗν οἱ πόδες, μεγέ-
θει ἀλλήλων διαφέροντες, γένει καὶ τῇ διαιρέσει τῶν
ποδικῶν σημείων οἱ αὐτοί εἰσιν.

Πυρὸς ποιότητες θερμότης ξηρότης· ἰδία
μὲν θερμότης, κοινὴ δὲ πρὸς τὴν γῆν ξηρότης, πρὸς
 δὲ τὸν ἀέρα θερμότης. Ἀέρος ποιότητες ὑγρότης
θερμότης· ἰδία μὲν ὑγρότης, κοινὴ πρὸς μὲν τὸ πῦρ
θερμότης, πρὸς δὲ τὸ ὕδωρ ὑγρότης. Ὕδατος ποιότητες
ψυχρότης ὑγρότης· ἰδία μὲν ψυχρότης, κοινὴ δὲ
πρὸς τὸν ἀέρα ὑγρότης, πρὸς δὲ τὴν γῆν ψυχρότης.
 Γῆς ποιότητες ξηρότης ψυχρότης· ἰδία μὲν ξηρότης, κοινὴ
 
 

 
δὲ πρὸς μὲν τὸ ὕδωρ ψυχρότης, πρὸς δὲ τὸ πῦρ
ξηρότης. —

Δείκνυνται δὲ διʼ ἀριθμῶν αἱ
χροαὶ τὸν τρόπον τοῦτον. ὑποτίθετει γὰρ τόνος ἐκ
δώδεκά τινα ἐλάχιστα μόρια διαιρούμενος, ὧν ἕκαστον
δωδεκατημόριον τόνου καλεῖται· ἀναλόγως δὲ τῷ τόνῳ 
καὶ τὰ λοιπὰ διαστήματα, τὸ μὲν γὰρ ἡμιτόνιον εἰς ἓξ
δωδεκατημόρια, ἡ δὲ δίεσις, ἡ μὲν τεταρτημόριος εἰς
τρία, ἡ δὲ τριτημόριος εἰς τέσσαρα, ὅλον δὲ τὸ διὰ
τεσσάρων εἰς τριάκοντα.

Quae sequuntur v. supra in (Cleonidis) isagoge 
p. 192, 19—193, 2 ad ιβ καὶ ιβ.

Ἔστι δὲ ἡ εὕρεσις τῶν τόνων καὶ τῶν ἡμιτονίων
καὶ τῶν διέσεων κατὰ τὸν Ἐρατοσθένην
η τόνος θ
καὶ ταῦτα δὶς 
ιϚ ἡμιτ. ιζ ἡμιτ. ιη
τόνος
καὶ μεταξὺ εὑρίσκεται ἀριθμὸς ὁ ιζ.
 
 

 
καὶ ταῦτα πάλιν δὶς
ὁς. δς. δς. δς.
λβ λγ. λδ λε λϚ
ἡμιτ. ἡμιτ.
 τόνος
εὑρίσκονται μεταξὺ ὡρισμένα λγ λε. —
Καὶ πάλιν γίνεται δίτονον ὁ η καὶ ὁ θ
πολλαπλασιαζόμενοι·
ξδ οβ πα
 ὁ γὰρ οβ εὑρίσκεται ἀνάλογον μεταξὺ καὶ ποεῖ αὐτὸ
δίτονον.

Τρία εἰσὶ τὰ ῥυθμιζόμενα, λέξις, μέλος,
κίνησις σωματική, ὥστε διαιρήσει τὸν χρόνον ἡ μὲν
λέξις τοῖς αὐτῆς μέρεσιν, οἶον γράμμασι καὶ συλλαβαῖς
 καὶ ῥήμασι καὶ πᾶσι τοῖς τοιούτοις· τὸ δὲ μέλος τοῖς
ἑαυτοῦ φθόγγοις τε καὶ διαστήμασιν· ἡ δὲ κίνησις
σημείοις τε καὶ σχήμασι καὶ εἴ τι τοιοῦτόν ἐστι κινήσεως
μέρος. περὶ τούτοις ἐστὶν ὁ ῥυθμός.

Ὁ δὲ αὐτὸς ῥυθμὸς οὔτε περὶ γραμμάτων
οὔτε περὶ συλλαβῶν ποιεῖται τὸν λόγον, ἀλλὰ περὶ
τῶν χρύνων, τὰ μὲν ἐκτείνειν κελεύων, τὰ δὲ συνάγειν,
τοὺς δὲ ἴσους ποεῖν ἀλλήλοις. καὶ τοῦτο ποιεῖ
μενόντων τῶν συλλαβῶν καὶ τῶν γραμμάτων.

Πᾶς ὁ κατὰ μετάβασιν γινόμενος χρόνος
διορισμοῦ δύναμιν ἔχει. ἀλλὰ δεῖ, ὅτε τὴν μὲν προτέραν
συλλαβὴν μηκέτι φθέγγει καὶ τὴν δευτέραν
μηδέπω, τοῦτον τὸν χρόνον σιωπήσει ἀντέχεσθαι.

Τὴν λύραν τὴν ἐκ τῆς χελώνης φασὶ τὸν Ἑρμῆν 
εὑρηκέναι καὶ κατασκευάσαντα ἑπτάχορδον παραδεδωκέναι
τὴν μάθησιν τῷ Ὀρφεῖ Hnec sunt, qua ex
Nicomacho rettulimus supra p. 266 — τηνικαῦτά φασιν.

Ὅροι συστήματος κοσμικοῦ.
Φθόγγοι ἑστῶτες. Ἀριθμοί. Σφαῖραι. 
νήτη ὑπερβολαίων λϚ ἀπλανῶν,
νήτη ὑπερβολαίων λβ κρόνου,
 
 

 
νήτη διεζευγμένων κδ διός,
νήτη συνημμένων κα γ΄ ἄρεως,
παράμεσος ιη ἡλίου,
μέση ιϚ ἀφροδίτης,
 ὑπάτη μέσων ιβ ἑρμοῦ,
ὑπάτη ὑπατῶν θ σελήνης,
προσλαμβανόμενος πυρὸς ἀέρος ὕδατος γῆς.

Περιέχουσιν οἱ ἀριθμοὶ μεσοτήτων
ἀριθμητικὰς ε
 γιομετρικὰς ζ 
ἁρμονικὰς γ 
 
 
 

 
συμφωνιῶν δὲ ἐν λόγοις ἐπιμορίοις καὶ πολλαπλασίοις·
διὰ τεσσάρων ἐν ἐπιτρίτοις ε
διὰ πέντε ἐν ἡμιολίοις δ
διὰ πασῶν ἐν διπλασίοις 〈ε〉
δὶς διὰ πασῶν ἐν τετραπλασίοις β, 
καὶ ἔτι τόνους ἐν ἐπογδόοις δ.

Τέσσαρά εἰσι πολυθρύλλητα αἴτία· ὑλικὸν
ποιητικὸν εἰδικὸν τελικόν. διότι τὸ εἶδος καὶ τὸν
ὁρισμὸν καλεῖ, πᾶσα γὰρ ἀπόδειξις εἰς τὸ διότι ἀνάγεται.

Κατὰ κιθαρῳδίαν. δεξιᾶς χειρός 
ἀριστερᾶς χειρός διάπεμπτος
μέση ὑπάτη
νήτη χρωματική
συνημμέναι δύο διάτονος
διάτονοι δύο μέση 
παράμεσος παράμεσος
τρίτη τρίτη
διάπεμπτος συνημμέναι
ὑπάτη ὀξεῖα χριωματική
παρυπάτη ὀξεῖα διάτονος 
χρωματικὴ ὀξεῖα μέση
μέση ὀξεῖα παράμεσος. 
 Ante § 27 scripta est in N prima linea § 28: Εἰσὶν
οἱ ἀριθμοὶ, quam invenis supra p. 267. et excerptorum
Nicomacheorum continuatur texte ad § 27 in dextro 
margine et post eam latioribus lineis usque ad verba
τὰ τονιαία διαστήματα p. 271. 
 
 

 
 § 27 intellegi non potest, nisi arcessitur cod.
Monacensis 104 (quem Vincent adhibuit p. 254):
Ἡ κοινὴ ὁρμασία ἡ ἀπὸ τῆς μουσικῆς μεταβληθεῖσα.
Ἀριστερᾶς χειρὸε. Δεξιᾶς χειρός.
1. προσλαμβανόμενος ο/Κ
2. μέση ο/Κ
3. νήτη α/Μ
4. συνημμένη α/Μ
22. παράμεσος α/Μ
6. διάτονος ο/Κ
7. διάτονος ο/Κ
8. παράμεσος ο/Κ
9. τρίτη α/Μ
10. διάπεμπτος ματική ο/Κ
11. ὐπάτη
12. παρυπάτη α/Μ
13. χρωματική
14. μέση ο/Κ
15. παράμεσος ο/Κ
16. τρίτη (?) α/Μ ημμένη ο/Κ
17. διάπεμπτος α/Μ
18. ὑπάτη α/Μ
19. χρωματική α/Μ
20. διάτονος α/Μ
21. μέση α/Μ
23. τρίτη α/Μ
24. συνημμένη α/Μ
25. νήτη α/Μ
26. ὀξεῖα χρωματική α/Μ
27. ὀξεῖα διάτονος ο/Κ
28. ὀξεῖα μέση ο/Κ
29. ὀξεῖα παράμεσος
30. ὀξεῖα παγάμεσος
31. ὀξεῖα συνημμένη
32. ὀξεῖα νήτη ο/Κ 
 

 
 Post notas 17 διάπεμπτος, 18 ὑπάτη ss. legitur
in Mon. mg.:
ὑπολυδίου κατὰ τὸ διάτονον
ὑπερλυδίου κατὰ τὸ διάτονον
ὑπεραιολίου κατὰ τὸ διάτονον γένος
ὑποιαστίου κατὰ τὸ χρωματικόν
ὑπεραιολίου κατὰ τὸ διάτονον
λυδίου κατὰ τῶν τριῶν γενῶν
ὑπερφρυγίου κατὰ τὸ ἐναρμόνιον
ὑπεριαστίου κατὰ τὸ διάτονον
ὑπεριαστίου κατὰ τὸ ἐναρμόνιον. 
 Ηanc tabulam, cu numeros et musica signa hodierni
usus apposui, ubi cum § 2 exc. Neap. comparaveris,
nullo modo dubitabis quin librarius temere et neglegenter
transscripserit. hormasian vero nol putare
carmen esse citharae, nedum carme duarum vocu
nihil enim est nisi moun parandae et temperandae
citharae. parati senis principalibus (1. 2) fidicen
quaerit a mesa sonum quintum et quartum (3. 4). ab
hoc seno descendit diapente ad eum qai diatonus dici
tur, scilicet a lichanon meson (6) et perge pe sym
phonias invenit acutos sonos (8. 9) et graves ( 10. 11.
12.13). repetitis autem mesa et paramesa quid loco
16 scriptum fuerit, incertum ext. potuit sumi trite diezeugmenon
B (f), potuit et trite synemmenon ΘV (es),
signa autem propius accedunt ad ⦵ ??, neten diezeugmenon
(aʹ ). tum fidicen sonos comparatos temntans per
scalam universam (ἑξῆς) ascendit a lichano hypaton,
quam ὑπερυπάτην vel gravissimas graviorem dicebat
Thrasyllus (Theo mus. 35, p. 88), ad neten diezeugmenon,
qu erat finis chordarum. digito autem manus

 
sinistrae leniter a medium chordarum punctum apposito
eliciebat septem chordarum diapason acutum
(26—32), itaque omnia canere potuit instrumento undecim
nervis instructo. illa Κo autem et Μa qui siguificent,
dicere non liquet. Gevaert (Histoire et theorie
II 639) suspicabatur esse Κροῦσις et Μέλος. Ἀριστερᾶς
autem et δεξιᾶς χειρός additum esse mihi persuasi,
ne librar qu transscriberent mutarent rerum
ordinem. 
 Cod. Neap. lII C. 3 continet fol. 4 ante muni
systema (ante § 3 Excerpt, quae § in hoc cod. praecedit
reliquis): Ἰστέον ὅτι τριῶν ὄντων τῶν ῥυθμῶν
ὁ μὲν δώριος ἀνδρώδης ἐστὶ μᾶλλον καὶ ἄρρην. ὁ δὲ
φρύγιος θρηνώδης καὶ πρὸς θρήνους πεποιημένος,
μαλακός τε καὶ ἁπαλός.